Dushanbe, 2026-yil 15-oktabr — Karavan Info axborot agentligi. 14-oktabr, Tadbirkorlik kunida Tojikiston Respublikasi Prezidenti Imomali Rahmon Koxi Vahdat binosida mahalliy tadbirkorlar va investorlar bilan uchrashdi. Munozara xususiy sektorni rivojlantirish, investitsiyalarni rag'batlantirish, ishlab chiqarish quvvatini kengaytirish, biznesni raqamli transformatsiya qilish va tadbirkorlikni davlat tomonidan qo'llab-quvvatlash choralariga bag'ishlandi.

Davlat mustaqilligining 35 yilligini nishonlashga tayyorgarlik ko'rish doirasida Emomali Rahmon tadbirkorlar, investorlar, xayriyachilar va jamoatchilikning sanoat, ijtimoiy va infratuzilma obyektlarini qurish va ta'mirlashga qo'shgan ulkan hissasini ta'kidladi.

Yigʻilishda taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, tadbirkorlar mustaqillik yilligiga tayyorgarlik koʻrish doirasida 36 mingdan ortiq obyektlarni, jumladan, minglab kilometrlik yoʻllarni qurish va rekonstruksiya qilishda faol ishtirok etishdi.

Mustaqillikka erishganidan beri tadbirkorlar va xayriyachilar ishtirokida mamlakatda 3300 dan ortiq sanoat korxonalari va ishlab chiqarish ob'ektlari, 4300 dan ortiq ta'lim muassasalari, 2200 ta sog'liqni saqlash muassasalari, 2080 ta sport maydonchalari va 5100 ta xizmat ko'rsatish ob'ektlari qurildi, rekonstruksiya qilindi va foydalanishga topshirildi. Bundan tashqari, 15 000 kilometrlik mahalliy yo'llar ta'mirlandi va 734 ta ko'prik qurildi. So'nggi 25 yil ichida tadbirkorlar to'rt milliondan ortiq ish o'rinlarini yaratdilar.

Xususiy sektor bandlik va iqtisodiy o'sishning asosidir

Imomali Rahmon bozor iqtisodiyotiga o'tishning dastlabki yillaridanoq Tojikiston xususiy mulk, tadbirkorlik erkinligi va adolatli raqobatni milliy iqtisodiyotning muhim asoslari sifatida tan olganini eslatdi. Hukumat xususiy sektorni rivojlantirish, mulk huquqlarini himoya qilish va investorlar uchun qulay sharoitlar yaratish bo'yicha choralar ko'rishda davom etmoqda.

Davlat rahbari qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari qatorida soliq va bojxona imtiyozlarini, elektron xizmatlarni joriy etishni va biznesni tekshirishga moratoriyni alohida taʼkidladi. U tadbirkorlik erkinligi va tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish kafolatlarini beruvchi “Tadbirkorlikni davlat tomonidan himoya qilish va qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida”gi qonun qoidalarini izchil amalga oshirish zarurligini taʼkidladi.

Yig'ilishda taqdim etilgan ma'lumotlarga ko'ra, xususiy sektor yalpi ichki mahsulot va bandlikning taxminan 70 foizini tashkil qiladi. Davlat soliq tushumlarining 80 foizdan ortig'i xususiy sektor tomonidan shakllantiriladi. Hozirda mamlakatda 395 000 ta biznes sub'ekti faoliyat yuritmoqda, bu o'tgan yilning shu davriga nisbatan 20 000 taga ko'p.

2025-yilda Tojikistonning yalpi ichki mahsuloti 177 milliard somoniyga yetdi, real iqtisodiy o'sish esa 8,4% ga yetdi. 2026-yilning dastlabki to'qqiz oyida milliy iqtisodiy o'sish 8,3% ga yetdi.

Eksport, ishlab chiqarish kreditlari va yangi investitsiyalar

Prezident uzoq muddatli maqsadlar qatorida 2030-yilga kelib qayta ishlangan mahsulotlar eksportini ikki baravar oshirish va ishlab chiqarishga yo'naltirilgan kreditlar ulushini bank tizimi kredit portfelining 40 foizidan ortig'iga yetkazishni nomladi.

Uning fikricha, tadbirkorlik rivojlanishining yangi bosqichi zamonaviy bilim va texnologiyalarni samarali qo'llash, mehnat unumdorligini oshirish va xorijiy bozorlarda raqobatlasha oladigan mahsulotlar ishlab chiqarishga asoslanishi kerak.

Jalb qilingan kapitaldan maqsadli foydalanishga alohida e'tibor qaratildi. Investitsiyalar yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratishga, zamonaviy texnologiyalarni joriy etishga, samarali bandlikni yaratishga, eksportni kengaytirishga va turmush darajasini yaxshilashga hissa qo'shishi kerak.

Prezident, shuningdek, foydalanilmayotgan ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish zarurligini ta'kidladi. Vazirliklar va idoralar rahbarlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va biznes egalariga har bir ob'ektda ishlamay qolish sabablarini aniqlash va ishlab chiqarishni tiklash yoki kengaytirish bo'yicha aniq choralar ko'rish topshirildi.

Davlatimiz rahbari yangi korxonalarni baholashda nafaqat ularning sonini, balki ishlab chiqarish imkoniyatlarini, texnologik darajasini, doimiy ish o'rinlari sonini va mahsulotlarining raqobatbardoshligini ham hisobga olish zarurligini ta'kidladi.

Investitsiyalar tog'li va chekka hududlarni qamrab olishi kerak

Imomali Rahmon tadbirkorlarni oʻz faoliyatini faqat yirik shaharlar bilan cheklamaslikka va mamlakatning chekka va togʻli hududlariga faolroq sarmoya kiritishga chaqirdi. Hukumatga ushbu hududlarda ishlab chiqarish loyihalarini qoʻllab-quvvatlash mexanizmini ishlab chiqish topshirildi.

Alohida ravishda, davlat rahbari tadbirkorlar va investorlarni turizm infratuzilmasiga — mehmonxonalar, dam olish maskanlari va xizmat ko'rsatish markazlariga, ayniqsa turizm salohiyatiga ega chekka va tog'li hududlarga investitsiyalarni kengaytirishga chaqirdi.

Sanoat, qishloq xoʻjaligi va boshqa sohalarni muhokama qilish chogʻida ushbu sohalarni rivojlantirishga investitsiyalarni faolroq yoʻnaltirishga chaqiriq ham bildirildi.

Biznesni raqamlashtirish va sun'iy intellektdan foydalanish

Tadbirkorlikning raqamli transformatsiyasi islohotlarning keyingi bosqichining asosiy yo'nalishi sifatida belgilangan. Mas'ul idoralarga ishlab chiqarish va boshqaruvni raqamlashtirishni tezlashtirish, ma'lumotlar integratsiyasini ta'minlash va malakali mutaxassislarni tayyorlashni tashkil etish vazifasi yuklatildi.

Hukumat va tegishli idoralarga uch oy ichida raqamli tadbirkorlikni rivojlantirish bo'yicha keng qamrovli reja ishlab chiqish vazifasi yuklatildi, uni amalga oshirish 2027-yilga mo'ljallangan.

Tadbirkorlarga o'z bizneslarining ehtiyojlarini hisobga olgan holda buxgalteriya hisobi, savdo, ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish va sifat nazoratini raqamlashtirish tavsiya etiladi. Ma'lumotlarni tahlil qilish va xabardor boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun sun'iy intellektdan foydalanish imkoniyati ta'kidlangan.

Tekshiruvlarga qo'yilgan moratoriy 2029-yil 1-yanvargacha uzaytirildi.

Yig'ilishda qabul qilingan muhim qarorlardan biri prezidentning soliq tekshiruvlaridan tashqari, tadbirkorlik sub'ektlarini tekshirishga qo'yilgan moratoriyni yana ikki yilga — 2029-yil 1-yanvargacha uzaytirish niyatini e'lon qilishi bo'ldi.

Davlat rahbari qonuniy biznes faoliyatini himoya qilish va asossiz aralashuvning oldini olish davlat idoralarining doimiy vazifasi bo'lib qolishi kerakligini ta'kidladi. Bundan tashqari, 2027-yil 1-yanvardan boshlab boshqa biznes subyektlarini tekshirish qonuniy asosda, xavflarni baholashni hisobga olgan holda, tekshirish organlarining vakolatlari doirasida va oqilonalik va shaffoflik tamoyillariga rioya qilgan holda amalga oshirilishi kerak.

Tegishli idoralarga boshqa vakolatli organlar bilan birgalikda moratoriy talablariga va biznesni tekshirishni o'tkazishning belgilangan tartibiga rioya qilinishini doimiy monitoring qilishni tashkil etish topshirildi.

Bundan tashqari, hukumatga 2027-yil oxiriga qadar ro'yxatga olish, ruxsat berish va litsenziyalash bilan bog'liq asosiy xizmatlarni elektron formatlarga to'liq o'tkazish topshirildi. Ushbu chora ma'muriy protseduralarni soddalashtirishi va tadbirkorlar uchun davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaxshilashi kerak.

Ayollar va yoshlar tadbirkorligi va xalqaro aloqalar

Taqdimotda ayollar va yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish, tojikistonlik tadbirkorlarning xorijdagi faoliyati, eng yaxshi tajribalarni o'zlashtirish, mamlakatning iqtisodiy va investitsiya imkoniyatlarini targ'ib qilish hamda ishonchli hamkorlarni izlash masalalari ham ko'rib chiqildi.

Prezident zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va mahalliy mahsulotlarning xorijiy bozorlarga kirishini kengaytirish muhimligini ta'kidladi. Xulosa qilib aytganda, u tadbirkorlar yangi tashabbuslar, shaffof faoliyat va yirik loyihalarda mas'uliyatli ishtirok etish orqali Tojikiston taraqqiyotiga hissa qo'shishda davom etishlariga ishonch bildirdi.

Surat: Tojikiston Respublikasi Prezidenti matbuot xizmati.