AFG'ONISTON, 2026-yil 26-avgust – Karavan Info axborot agentligi. AQShning Afg'onistondagi sobiq elchisi Rayan Kroker xalqaro hamjamiyatning, xususan, Vashingtonning Afg'onistondagi jarayonlarga e'tibor bermasligi AQSh va global milliy xavfsizlik uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.

Seshanba (25-avgust) kuni Milliy Demokratiya Jamg'armasi tadbirida so'zga chiqqan Krokerning aytishicha, 1990-yillardagi tajriba AQSh milliy xavfsizligi uchun Afg'onistondagi voqealarni e'tiborsiz qoldirish qanchalik qimmatga tushishi mumkinligini ko'rsatdi.

"Biz 1990-yillarda Afg'onistonga e'tibor bermasligimiz milliy xavfsizligimizga qanchalik zarar yetkazganini ko'rdik. Umid qilamanki va bu yana takrorlanmaydi, deb duo qilaman."

Sobiq elchining so'zlariga ko'ra, Afg'oniston bilan munosabatlarni saqlab qolish va inson huquqlari, ta'lim, mustaqil ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyati sohalarida ishlashda davom etayotgan afg'onlarni qo'llab-quvvatlash muhimdir.

Kroker so'nggi besh yil davomida Tolibonning harakatlarini keskin tanqid qilib, harakat Afg'onistonni "qorong'ulik davri"ga qaytarishga harakat qilayotganini aytdi.

Uning fikricha, joriy etilgan cheklovlardan ham ko'proq tashvishli narsa Tolibonning Afg'oniston jamiyatini "qayta qurish" istagi. Krokerning fikricha, harakat ayollarning bo'ysunishi va erkaklar hukmronligiga asoslangan tizim yaratishga urinmoqda, bu yerda "o'zini o'zi amir deb e'lon qilgan" shaxs "o'zboshimchalik bilan" farmonlar orqali hukmronlik qiladi.

Sobiq amerikalik diplomat Afg'onistonning hozirgi ahvolini "qorong'u davr" deb atadi, ammo mamlakat kelajagi uchun asosiy umid manbai afg'on xalqining o'zi ekanligini ta'kidladi.

Birinchi Tolibon rejimi (1996–2001) ag'darilganidan keyingi tajribasini eslab, Kroker bugungi Afg'oniston 2001 yildagi Afg'onistondan juda farq qilishini ta'kidladi.

Uning so'zlariga ko'ra, mamlakatda ma'lumotli jamiyat shakllangan, uning katta qismi siyosiy ishtirok, fuqarolik jamiyati va mustaqil ommaviy axborot vositalari qadriyatlari bilan tanish.

Kroker shuningdek, birinchi Tolibon ag'darilgandan keyin Kobulda ishlagan ilk kunlarini esladi. Uning so'zlariga ko'ra, u AQSh elchixonasini qayta ochish uchun Afg'oniston poytaxtiga kelganida, mamlakat asosan vayronagarchilikka yuz tutgan edi.

Tadbirda AQShda yashovchi sobiq amerikalik diplomatlar, fuqarolik jamiyati vakillari, jurnalistlar va afg'onistonlik siyosiy arboblar ishtirok etdi.

Ishtirokchilar Tolibon rejimi davrida ayollar va qizlarning ahvoli, inson huquqlariga qo'yilgan cheklovlar, mustaqil ommaviy axborot vositalarining holati va Afg'onistonning siyosiy kelajagi istiqbollarini muhokama qilishdi.

Foto: AFP (AFP – Agence France-Presse)