Dushanbe, 2026-yil 1-oktabr — Karavan Info axborot agentligi. Dushanbeda Tojikiston Respublikasining To'rtinchi Milliy Atrof-muhit samaradorligi sharhi (NEPR) taqdim etildi va muhokama qilindi. U 2027–2029-yillarga mo'ljallangan ekologik islohotlar bo'yicha yo'l xaritasini ishlab chiqish uchun asos bo'lib xizmat qilishi mo'ljallangan.

Tahlil atrof-muhitni boshqarishning asosiy sohalarini qamrab oladi va ishlab chiqilgan tavsiyalarni aniq davlat siyosati choralari, moliyalashtirish mexanizmlari va ularning amalga oshirilishini monitoring qilish tizimiga aylantirishga qaratilgan.

Tadbir Tojikiston Respublikasi hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasi tomonidan tashkil etildi. Ishtirokchilarga murojaat qilar ekan, Tojikiston Respublikasi Bosh vazirining o'rinbosari Sulaymon Ziyozoda mamlakatning kelajakdagi ekologik siyosatining ustuvor yo'nalishlarini belgilashda amalga oshirilgan ishlarning strategik ahamiyatini ta'kidladi.

Muhokama uchun markaziy platforma tegishli vazirliklar va idoralar, ekspertlar hamjamiyati va xalqaro tashkilotlar vakillari ishtirok etgan yuqori darajadagi davra suhbati bo'ldi. Asosiy e'tibor nafaqat sharhning mazmuniga, balki atrof-muhit samaradorligini baholash asosida shakllantirilgan tavsiyalarni amalga oshirishning amaliy mexanizmlariga ham qaratildi.

2027–2029 yillardagi asosiy yo'nalishlardan biri bu ekologik choralar alohida sektorlar va tematik sohalar bo'yicha taqsimlanadigan tuzilmaviy "Yo'l xaritasi"ni ishlab chiqishdir.

Ushbu yondashuv ustuvorliklar, mas'uliyatli tuzilmalar va kutilgan natijalarni aniqroq belgilashni ta'minlashi kerak.

Muhokamaning alohida bo'limi idoralararo hamkorlikka bag'ishlandi. Ishtirokchilar davlat idoralari o'rtasidagi gorizontal aloqalarni yaxshilash zarurligini ta'kidladilar, chunki ko'plab ekologik muammolar bevosita energetika, qishloq xo'jaligi, sanoat, suv resurslari, infratuzilma va boshqa iqtisodiy sohalar bilan bog'liq.

Moliyalashtirish va investitsiyalar kelajakdagi islohotlarning asosiy tarkibiy qismi bo'lib qolmoqda. Muhokama davlat byudjetining imkoniyatlariga, shuningdek, xalqaro ekologik jamg'armalar va xususiy kapital mablag'larini yanada faolroq jalb qilish zaruratiga qaratildi.

NEEE ustuvorliklari va tavsiyalarini tizimlashtirish xalqaro rivojlanish institutlari uchun loyihalarni yaxshiroq asoslash va investitsiya resurslarini ekologik jihatdan sezgir hududlarga ajratish imkonini beradi deb kutilmoqda.

Monitoringni qo'llab-quvvatlash — tavsiyalarning bajarilishini kuzatish va erishilgan natijalarni baholash uchun shaffof mexanizmlarni yaratish — yana bir ustuvor vazifaga aylandi. Bunday tizim belgilangan maqsadlarni haqiqiy ko'rsatkichlar bilan taqqoslash va ekologik siyosat choralarini o'z vaqtida moslashtirish imkonini beradi.

To'rtinchi Milliy Atrof-muhit samaradorligi sharhi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasi ishidan tashqariga chiqadigan vosita sifatida qaraladi. Uning tizimli tavsiyalaridan kengroq davlat sektori tomonidan mamlakatning ekologik barqarorligi va iqtisodiy rivojlanishiga ta'sir ko'rsatadigan qarorlarni qabul qilishda foydalanish mumkin.

Iqlim xavflarining ortishi va barqaror rivojlanish modellariga o'tish zarurati ortib borayotgan bir paytda, ekologik tahlillar tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ularning roli nafaqat mavjud vaziyatni baholash, balki strategik maqsadlarni aniq, o'lchanadigan va moliyaviy jihatdan maqsadga muvofiq choralar bilan bog'lashdan iborat.

Dushanbedagi davlat idoralari tomonidan taqdim etilgan yondashuvlar va rejalashtirish bo'yicha ko'rsatmalar Tojikistonning o'rta muddatli istiqbolda ekologik islohotlar va "yashil" tashabbuslarni rivojlantirishni davom ettirish niyatini namoyish etadi, bunda tizimliroq rejalashtirish, idoralararo muvofiqlashtirish va ekologik investitsiyalar uchun kengaytirilgan imkoniyatlarga tayaniladi.

Surat: Tojikiston Respublikasi hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasi.