Dushanbe, 2026-yil 18-avgust – Karavan Info axborot agentligi. Tojikistonning Panjakent tumanidagi Xalifa Hasan sug'orish tizimi Xalqaro sug'orish va drenaj komissiyasi tomonidan 2026-yil uchun rasman Jahon sug'orish merosi ro'yxatiga kiritildi.

Ushbu qaror tojik xalqining suv resurslaridan oqilona foydalanish va an'anaviy gidrotexnika inshootlarini saqlab qolish borasidagi ko'p asrlik tajribasining muhim xalqaro e'tirofini anglatdi.

Xalifa Hasan kanali 400 yildan ortiq vaqtdan beri faoliyat yuritib kelmoqda. Uning uzunligi 48 kilometrni tashkil etadi. Tizim o'zining asosiy vazifasini bajarishda davom etmoqda – Panjikentdagi 3500 gektardan ortiq yerni sug'orish, qishloq xo'jaligi yerlarini barqaror suv bilan ta'minlash.

Ushbu inshootning o'ziga xosligi uning mintaqa tarixi bilan chuqur bog'liqligidadir: Xalifa Hasanning nomi nafaqat kanalda, balki Panjikent vodiysidagi jamoat va aholi punktlari nomlarida ham saqlanib qolgan. Shunday qilib, gidravlik inshoot bir vaqtning o'zida moddiy va nomoddiy madaniyatning tirik yodgorligidir.

Tojikiston kanali bilan bir qatorda, O'zbekistondagi Dargom va Shohrud sug'orish tizimlari 2026-yilgi Jahon sug'orish merosi ro'yxatiga kiritilgan. Bu Markaziy Osiyo xalqlarining asrlar davomida qurg'oqchil sharoitlarda qishloq xo'jaligini rivojlantirishni qo'llab-quvvatlagan barqaror sug'orish tizimlarini yaratishdagi umumiy tarixiy tajribasini ta'kidlaydi.

Tahliliy nuqtai nazardan, Xalifa Hasan kanalining xalqaro reyestrga kiritilishi bir mamlakat chegaralaridan tashqariga chiqadigan oqibatlarga olib keladi.

Markaziy Osiyodagi an'anaviy sug'orish tizimlari muhandislik yechimlari, mahalliy bilimlar va suvga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo'lishning uyg'un kombinatsiyasining noyob namunasidir.

Jahon hamjamiyati suv xavfsizligi, iqlim o'zgarishi va barqaror qishloq xo'jaligiga tobora ko'proq e'tibor qaratayotgan bir paytda, bunday inshootlar tajriba almashish va suv resurslarini boshqarishga zamonaviy yondashuvlarni ishlab chiqish uchun muhim resursga aylanib bormoqda.

Xalqaro sug'orish va drenaj komissiyasi tomonidan e'tirof etilishi Tojikistonning o'zining qimmatli gidrotexnika merosining vasiysi sifatidagi mavqeini mustahkamlaydi va Panjakent vodiysining sayyohlik va ilmiy jozibadorligini oshirishga hissa qo'shadi.

Surat: asiaplus.news