AFG'ONISTON, 2026-yil 13-iyun – Karavan Info axborot agentligi. Reuters agentligining xabar berishicha, AQSh prezidenti Donald Tramp ma'muriyati afg'onistonliklarni o'z ichiga olgan bir guruh qochqinlarni Markaziy Afrika Respublikasiga ko'chirishni rejalashtirmoqda.
Xabar qilinishicha, Vashington va ushbu mamlakat rasmiylari o'rtasida tegishli kelishuvga allaqachon erishilgan.
Xabardor manbalar va ikki advokatning so'zlariga ko'ra, birinchi reysda Afg'oniston, Suriya va Eron fuqarolari kabi 20 ga yaqin boshpana izlovchilar bo'lishi mumkin.
Guruh tarkibiga 2024-yil noyabr oyida Qo'shma Shtatlarga kirganidan keyin hibsga olingan ikki eronlik ayol ham kiradi. Ularning advokati Emili Trustelning so'zlariga ko'ra, ulardan biri xristianlikni qabul qilgan, ikkinchisi esa demokratik islohotlarni qo'llab-quvvatlovchi faol. Agar majburan olib ketilsa, ikkalasi ham jiddiy ta'qiblarga duch kelishi mumkin.
Advokatlarning so'zlariga ko'ra, AQSh immigratsiya sudi ilgari bu shaxslarga deportatsiyadan himoya bergan edi. Biroq, Tramp ma'muriyati ularni o'z mamlakatlariga emas, balki Markaziy Afrikaga jo'natish uchun "uchinchi mamlakat" deportatsiya mexanizmidan foydalanishga harakat qilmoqda.
Inson huquqlari faollari Markaziy Afrika Respublikasi ko'p yillardan beri qurolli mojarolar, beqarorlik va og'ir iqtisodiy inqirozga duch kelayotganini, shuning uchun u yerda qochqinlarni qabul qilish ularning xavfsizligiga qo'shimcha tahdidlar tug'dirishi mumkinligini ta'kidlamoqda.
So'nggi oylarda Tramp ma'muriyati Ebola epidemiyasiga duch kelayotgan Kongo Demokratik Respublikasi bilan afg'on qochqinlarini qabul qilish masalasini ham muhokama qilgani xabar qilingan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Vashington afg'onistonlik qochqinlarni, xususan, Qatardagi lagerlarda Amerika vizalari va qayta joylashishini kutayotganlarni joylashtirish masalasida bir qator mamlakatlar bilan maslahatlashayotganini tasdiqladi.
80 dan ortiq demokrat va respublikachi qonun chiqaruvchilar Davlat kotibiga qo'shma xat yo'llab, uni afg'onlarni uchinchi mamlakatlarga ko'chirish g'oyasidan voz kechishga chaqirishdi. Xatda ta'kidlanishicha, ilgari AQSh harbiylari bilan hamkorlik qilgan taxminan 1100 afg'onistonlik to'rt yildan beri Qatarda noaniqlikda.
Kongressmen Jeyson Krouning aytishicha, Qo'shma Shtatlar Amerika kuchlariga yordam berish uchun o'z hayotini xavf ostiga qo'ygan odamlar oldidagi majburiyatlarini bajarish uchun axloqiy va milliy xavfsizlik majburiyatiga ega.
Huquqshunoslar bunday choralar AQSh immigratsiya siyosati atrofida yangi, jiddiy gumanitar va huquqiy nizolarni keltirib chiqarishi mumkinligini ta'kidlamoqdalar.
Surat: AQSh dengiz piyodalari korpusi/Reuters