NATOning Anqaradagi sammiti Donald Trampning hayajonli nutqi bilan boshlandi. Hamma uning Ukraina inqirozini hal qilish bo'yicha yangi diplomatik tashabbuslar haqida gapirishini kutgan edi, ammo AQSh prezidenti yana bir bor yevropalik ittifoqchilariga keskin munosabat bildirdi.

Tramp yaqinda Eron bilan bo'lgan urush paytida Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiyaning pozitsiyasidan chuqur hafsalasi pir bo'lganini aytdi. Amerika prezidenti ittifoqchilar Yevropa xavfsizligiga o'nlab yillar davomida Amerika mablag'larini sarflaganiga qaramay, Qo'shma Shtatlarni qo'llab-quvvatlashdan bosh tortganini da'vo qildi.

"Biz NATOga trillionlab dollar sarfladik, ular esa bizni qo'llab-quvvatlamadilar", dedi Tramp.

Bundan tashqari, u agar Turkiya prezidenti Erdog'an bilan yaxshi shaxsiy munosabatlari bo'lmaganida, sammitga umuman kelmagan bo'lishi mumkinligini aytdi.

Tanqid shu bilan tugamadi. Tramp Yevropadagi Amerika harbiylarining yanada qisqarishini istisno qilmasligini yana bir bor ta'kidladi. Shu bilan birga, u Grenlandiya mavzusiga qaytdi. AQSh prezidentining so'zlariga ko'ra, orol bo'yicha kelishmovchiliklar uning NATO ittifoqchilari bilan munosabatlarining yomonlashuvining sabablaridan biri bo'lgan.

Tramp Grenlandiya Daniya emas, balki AQSh nazorati ostida bo'lishi kerakligini yana bir bor ta'kidladi, chunki bu orol AQSh xavfsizligi uchun katta strategik ahamiyatga ega.

Daniya Bosh vaziri Mette Frederiksen darhol ittifoqchilari uning mamlakatining suverenitetini hurmat qilishga majbur ekanliklarini va Grenlandiya sotilmasligini aytdi. Shu bilan birga, Yevropa yetakchilari Trampga uning talablarini eshitganliklarini ko'rsatishga harakat qilishdi.

Sammitda o'nlab milliard dollarlik yangi mudofaa shartnomalari e'lon qilindi va NATO bosh kotibi Mark Rutte Yevropa mudofaa sanoatida virtual inqilobga chaqirdi.

Biroq, Tramp uchun masala endi harbiy xarajatlarni ko'paytirish bilan cheklanib qolmaydi. Uning bayonotlariga qaraganda, Vashington Yevropa ittifoqchilaridan nafaqat Yevropada, balki Yaqin Sharqda ham Amerika harakatlariga siyosiy yordam ko'rsatishni kutmoqda. Shu sababli Eron bilan urush kutilmaganda NATO sammitining asosiy mavzularidan biriga aylandi. Trampning Grenlandiya masalasiga qaytishi uning Yevropa ittifoqchilari bilan kelishmovchiliklari mudofaa byudjetlaridan ancha tashqariga chiqib, endi kelajakdagi global yetakchilik va Arktika ustidan strategik nazorat masalalariga ta'sir qilishini ko'rsatadi.

"Mening versiyam" ekspertlar klubi

Surat: Karavan Info axborot agentligi tahririyati tomonidan yaratilgan sun'iy intellekt