Душанбе, 13 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». Маҷмааи саноатии Тоҷикистон дар бахши истихроҷи сӯзишвории сахт натиҷаҳои назаррас ба даст оварда, заминаҳои истиқлолияти энергетикии ҷумҳуриро таҳким мебахшад.

Тавре вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон Шералӣ Кабир зимни нишасти матбуотӣ хабар дод, дар шаш моҳи аввали соли 2026 истихроҷи ангишт дар кишвар аз ҷониби 20 корхонаи соҳавӣ дар 13 кони мавриди истифода амалӣ гардид.

Ҳаҷми умумии ангишти истихроҷшуда ба 1 миллиону 196 ҳазор тонна расид, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 140,1 ҳазор тонна зиёд буда, суръати афзоишро ба сатҳи 113,3 фоиз таъмин намуд.

Аз рӯи арзиши истеҳсолот, соҳа ба маблағи 356,4 миллион сомонӣ маҳсулот истеҳсол кардааст. Ин нишондиҳанда нисбат ба соли гузашта 126,3 фоиз афзоиш ёфта, ҳаҷми афзоиш 66,6 миллион сомонӣ-ро ташкил медиҳад.

Дар сохтори истихроҷ нақши асосиро бахши хусусӣ иҷро мекунад. Ба корхонаҳои ғайридавлатӣ 786,2 ҳазор тонна ё 65,7 фоизи ҳаҷми умумии истеҳсолот рост меояд. Корхонаҳои давлатӣ бошанд, 409,8 ҳазор тонна ангишт, яъне 34,3 фоиз-ро таъмин намуданд.

Тақсимоти технологии истихроҷ низ мутаносиби назаррас дорад: аз ҳаҷми умумӣ маҳз 50 фоиз ё 598 ҳазор тонна тавассути усули кушод (кони кушод) ва ҳамин қадар тавассути усули зеризаминӣ (шахтаҳо) ба даст оварда шудааст.

Дар давраи ҳисоботӣ дар бозори дохилӣ ва хориҷӣ 760,6 ҳазор тонна ангишт ба фурӯш бароварда шуд. Истеъмолкунандаи асосии ин захираи энергетикӣ бахши саноатӣ ва энергетикӣ гардид, ки 368,4 ҳазор тонна ангиштро истифода бурд.

Аз ин ҳаҷм 290,1 ҳазор тонна ба эҳтиёҷоти ҶСК «Маркази барқу гармидиҳии Душанбе-2» равона гардид, ки таъмини пойтахтро бо гармӣ ва неруи барқ таъмин мекунад.

Ба аҳолӣ ва соҳибкорони инфиродӣ 125 ҳазор тонна, ба муассисаҳои буҷетӣ 0,5 ҳазор тонна ангишт интиқол дода шуд. Ҳамзамон ба бозорҳои хориҷӣ 267 ҳазор тонна ангишти Тоҷикистон содир гардид.

Афзоиши истеҳсолот имкон дод, ки захираи стратегии сӯзишвории сахт ба сатҳи баланд расонида шавад. То 1 июли соли 2026 ҳаҷми боқимондаи ангишт дар анборҳо бо назардошти захираҳои солҳои гузашта ба 1 миллиону 674,5 ҳазор тонна расид, ки нисбат ба аввали сол 424,6 ҳазор тонна зиёдтар мебошад.

Барои таҳлилгарони «Караван Инфо» рушди босуръати саноати ангишт як сипари стратегии энергетикии Тоҷикистон дар шароити ноустувории бозори маҳсулоти нафтӣ мебошад.

Дар ҳоле ки Вазорати энергетика аз мушкилоти таъмини дизел ва коҳиши устувории занҷираҳои воридоти сӯзишворӣ хабар медиҳад, мавҷудияти зиёда аз 1,6 миллион тонна захираи ангишт кафолат медиҳад, ки мавсими тирамоҳу зимистони пешомада бо мушкилоти ҷиддӣ рӯ ба рӯ нашавад.

Маркази асосии энергетикии пойтахт — Маркази барқу гармидиҳии Душанбе-2 — бо таъминоти устувори ангишт таъмин буда, танҳо дар шаш моҳ 290,1 ҳазор тонна сӯзишворӣ барои фаъолияти он истифода шудааст. Ин омил хавфҳоро барои бахши коммуналӣ ва таъмини гармии шаҳр ба таври назаррас коҳиш медиҳад.

Коршиносони АИ «Корвон Иттилоот» ба тағйироти сохтории сифатӣ дар соҳа таваҷҷуҳ зоҳир мекунанд. Таносуби баробари 50 ба 50 байни усулҳои кушод ва зеризаминии истихроҷ аз банақшагирии дарозмуддати соҳа шаҳодат медиҳад: Тоҷикистон танҳо ба қабатҳои осондастраси конҳо такя намекунад, балки ба рушди истихроҷи мураккабтар, вале ояндадори шахтавӣ низ сармоягузорӣ мекунад.

Афзоиши саҳми бахши хусусӣ то 65,7 фоиз нишон медиҳад, ки захираҳои зеризаминии кишвар барои сармоягузорони дохилӣ ва хориҷӣ ҷолибияти бештар пайдо мекунанд.

Дар ниҳоят, содироти беш аз чоряки миллион тонна ангишт (267 ҳазор тонна) дар шароити рақобати минтақавӣ далели сифати баланди сӯзишвории сахти ватанӣ ва талаботи он дар бозорҳои хориҷӣ мебошад. Ин барои Тоҷикистон манбаи иловагии даромади асъорӣ дар давраи навсозии иқтисоди миллӣ ба ҳисоб меравад.

АКС: АМИТ «Ховар»