Душанбе, 2026-жылдын 18-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Социалдык жана саламаттыкты сактоо кызматтарын интеграцияланган түрдө көрсөтүүнүн пилоттук моделин – "Интеграцияланган учурларды башкаруу (ICM)" – ишке ашыруу боюнча тренерлердин беш күндүк тренинги Душанбеде жыйынтыкталды. Бул демилге Социалдык коргоо жана экономикалык интеграцияны модернизациялоо долбоорун ишке ашыруу бөлүмү тарабынан Дүйнөлүк банктын жана Бириккен Улуттар Уюмунун Балдар фондунун (ЮНИСЕФ) колдоосу менен, Тажикстан Республикасынын Өкмөтү менен тыгыз кызматташтыкта ишке ашырылды.
Жаңы учурларды башкаруу модели социалдык жана медициналык кызматтарды бирдиктүү терезе системасына бириктирет. Бул ыкма аялуу үй-бүлөлөргө ар кандай мамлекеттик органдарга өз алдынча кайрылып, кырдаалды кайра-кайра түшүндүрүп отурбастан, керектүү жардамды алууга мүмкүндүк берет.
Жаңы система боюнча адис — иш боюнча менеджер — үй-бүлөнүн муктаждыктарын комплекстүү баалоону жүргүзөт, учурдагы көйгөйлөрдү аныктайт, жеке колдоо планын иштеп чыгууга жардам берет, социалдык жана медициналык кызматтардын өз ара аракеттенүүсүн координациялайт жана туруктуу натыйжаларга жеткенге чейин үй-бүлөнү колдойт.
Ошентип, даректүү социалдык жардам комплекстүү колдоо менен толукталат. Адис үй-бүлөнүн социалдык жөлөкпулдарды алуудан баштап медициналык кызматтарга жетүүгө чейинки бардык муктаждыктарын баалайт жана үй-бүлөнүн оор жашоо кырдаалынан чыгуусун координациялайт.
«Бул Тажикстандын социалдык коргоо системасын реформалоодогу олуттуу кадам. Биз пассивдүү жөлөкпулдарды бөлүштүрүүдөн ар бир муктаж үй-бүлө үчүн активдүү жана ар тараптуу колдоого өтүп жатабыз», – деп белгиледи долбоордун менеджери Хаетзода Нурхон Шарифович.
Окутуунун негизги максаты кийинчерээк социалдык кызматкерлерди, супервайзерлерди, иш менеджерлерин жана баштапкы медициналык-санитардык жардам адистерин окута турган улуттук адистердин тобун түзүү болгон. Бул жаңы моделдин колдонулушун кеңейтип, калктын эң аялуу катмарына даректүү жардамдын сапатын жакшыртат.
Адистердин айтымында, жаңы ыкма балдардын укуктарын коргоого, кризистик кырдаалдарда үй-бүлөлөргө колдоо көрсөтүүгө жана өлкөнүн адамдык капиталын өнүктүрүүгө багытталгандыктан, социалдык гана эмес, стратегиялык да мааниге ээ.
«Ар бир бала жана ар бир аялуу үй-бүлө өз убагында жана кесипкөй колдоо алууга укуктуу. Баланын жыргалчылыгы үй-бүлөнүн жыргалчылыгына жана социалдык, медициналык жана башка мамлекеттик кызматтардын биргелешип иштөөсүнүн натыйжалуулугуна түздөн-түз байланыштуу. Адистер биргелешип иштешкенде, алар тобокелдиктерди тез арада аныктап, зарыл жардамды көрсөтүп, туруктуу натыйжаларга жеткенге чейин үй-бүлөлөргө колдоо көрсөтө алышат», – деп баса белгиледи ЮНИСЕФтин Тажикстандагы Балдарды коргоо бөлүмүнүн башчысы Тинатини Церцвадзе.
Беш күндүн ичинде, 13-июлдан 17-июлга чейин, тренингдин катышуучулары эл аралык иштерди башкаруу стандарттарын, үй-бүлөлөрдүн муктаждыктарын баалоо ыкмаларын, ведомстволор аралык кызматташуу механизмдерин жана кесиптик этиканы үйрөнүштү. Социалдык жана медициналык кызматтарды координациялоо, иштерди башкаруу жана татаал муктаждыктары бар үй-бүлөлөрдү колдоо боюнча практикалык көндүмдөргө өзгөчө көңүл бурулду.
Пилоттук долбоор Тажикстандын бир катар тандалган шаарларында жана райондорунда ишке ашырылат. Алынган сабактар социалдык коргоо системасын модернизациялоо боюнча улуттук стратегияны иштеп чыгууга негиз болот жана интеграцияланган социалдык кызмат көрсөтүү моделин андан ары кеңейтүү үчүн далил базасын түзөт.
Тажикстан Республикасынын Саламаттыкты сактоо жана социалдык коргоо министринин орун басары Хабибулло Хайруллозода жаңы механизмди ишке ашыруунун маанилүүлүгүн белгиледи.
«Министрлик социалдык секторду модернизациялоого артыкчылык берет. Социалдык кызматтарды баштапкы медициналык-санитардык жардам деңгээлинде саламаттыкты сактоо менен интеграциялоо маанилүү кадам болуп саналат», – деп белгиледи ал.
Анын айтымында, улуттук тренерлерди даярдоо реформанын туруктуулугун камсыздайт жана аны кийинчерээк бүткүл өлкө боюнча масштабдоо үчүн шарттарды түзөт.
«Бүгүн биз даректүү колдоонун сапаттык жактан жаңы деңгээлине өтүүнүн пайдубалын түптөп жатабыз, мында көңүл жеке адамга жана анын реалдуу муктаждыктарына бурулат», – деп кошумчалады министрдин орун басары.
СҮРӨТ: ЮНИСЕФтин Тажикстандагы бөлүмү / "Социалдык коргоону жана экономикалык интеграцияны модернизациялоо" долбоору.