Душанбе, 14 август, – АИ «Корвон Иттилоот».  Тоҷикистон барои дастгирии буҷети давлатӣ, маблағгузории хароҷоти афзалиятноки иҷтимоӣ ва таҳкими устувории макроиқтисодӣ аз Фонди авруосиёии эътидол ва рушд (ФАЭР) ба маблағи $200 млн маблағгузории имтиёзнок ҷалб мекунад.

Созишномаи пешниҳоди қарз 13 август дар Душанбе аз ҷониби Вазири молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон Файзиддин Қаҳҳорзода ва роҳбари ФАЭР Ярослав Мандрон ба имзо расид.

Қарз ба муҳлати 20 сол бо давраи имтиёзноки 10-сола ва меъёри фоизии 1 дарсад дар як сол пешниҳод мешавад. Тибқи шартҳои созишнома, маблағҳо барои маблағгузории хароҷоти буҷет, аз ҷумла самтҳои афзалиятноки иҷтимоӣ, инчунин татбиқи чораҳо оид ба нигоҳдории устувории макроиқтисодӣ ва молиявӣ равона карда мешаванд.

Аҳамияти ин қарз дар шароити афзоиши фишор ба молияи давлатӣ, аз ҷумла зарурати хизматрасонӣ ва пардохти ӯҳдадориҳои қарзии хориҷӣ ва еврооблигацияҳо бештар мегардад. Дар чунин вазъ маблағгузории имтиёзнок ба давлат имкон медиҳад, ки хароҷоти буҷетиро бидуни афзоиши якбораи арзиши қарзгирӣ таъмин намояд.

Тибқи маълумоти пешниҳодшуда, созишномаи баимзорасида аввалин санади дорои чунин хусусият пас аз ислоҳоти ФАЭР ба ҳисоб меравад. Маблағгузорӣ дар доираи Барномаи эътидоли макроиқтисодӣ ва ислоҳоти сохтории Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки миллии Тоҷикистон барои солҳои 2025–2027 пешниҳод мешавад.

Пешбинӣ шудааст, ки қарз дар солҳои 2026–2027 дар се транш интиқол дода шавад. Гирифтани траншҳои минбаъда ба иҷрои чораҳои пешбинишуда дар доираи барнома вобаста хоҳад буд.

Барнома дар маҷмӯъ 12 самти ислоҳотро дар бар мегирад. Аз ҷумла, такмили сиёсати буҷетӣ, коҳиш додани хавфҳои квазифискалӣ, баланд бардоштани шаффофияти сиёсати иқтисодӣ ва таҳкими механизмҳои идоракунии макроиқтисодӣ аз самтҳои асосии он мебошанд.

Ҳамин тариқ, пешниҳоди маблағҳо танҳо ба дастгирии мустақими буҷет маҳдуд нашуда, иҷрои маҷмӯи ислоҳоти сохториро низ пешбинӣ мекунад, ки ҳадафи онҳо баланд бардоштани устувории молияи давлатӣ мебошад.

Ҷалби $200 млн бо шартҳои имтиёзнок барои Тоҷикистон аҳамияти дуҷониба дорад. Аз як тараф, давлат барои иҷрои ӯҳдадориҳои иҷтимоӣ ва дигар хароҷоти афзалиятноки буҷетӣ захираи иловагии молиявӣ ба даст меорад. Аз ҷониби дигар, қарз бо барномаи ислоҳотӣ алоқаманд мебошад ва аз ин рӯ на танҳо воситаи дастгирии ҷории буҷет, балки абзори таъмини устувории дарозмуддати молиявӣ низ маҳсуб мешавад.

Яке аз нишондиҳандаҳои муҳими созишнома арзиши пасти маблағгузорӣ мебошад. Меъёри 1 дарсад ва давраи имтиёзноки даҳсола имкон медиҳад, ки дар солҳои аввали амалисозии созишнома фишори қарзӣ ба буҷет нисбатан маҳдуд боқӣ монад. Муҳлати 20-сола бошад, имкон медиҳад, ки ӯҳдадориҳои молиявӣ дар давраи дароз тақсим карда шаванд.

Дар заминаи васеътар, созишномаи нав талоши Тоҷикистонро барои ҳамоҳанг намудани дастгирии буҷетӣ бо ислоҳоти низоми идоракунии молияи давлат инъикос менамояд. Иҷрои босамари 12 самти барнома барои гирифтани ҳамаи траншҳои пешбинишуда муҳим буда, ҳамзамон метавонад ба баланд шудани шаффофият ва устувории сиёсати иқтисодӣ мусоидат намояд.

Барои Душанбе масъалаи калидӣ нигоҳ доштани тавозун миёни зарурати маблағгузории хароҷоти иҷтимоӣ ва давлатӣ ва ҳадафи таъмини устувории қарзи давлатӣ мебошад. Дар ин замина хусусияти имтиёзноки қарзи нав фишори кӯтоҳмуддатро ба буҷет коҳиш медиҳад, дар ҳоле ки шартҳои сохтории пешниҳоди он ба таҳкими низоми молиявӣ дар дурнамои миёнамӯҳлат равона шудаанд.

Акс: Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон