Душанбе, 27 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Тоҷикистон ва Чин ба марҳилаи амалии ҳамкорӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ мегузаранд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи мубодилаи нотаҳо байни ду кишварро тасдиқ намуд, ки таҳияи асосноккунии техникию иқтисодии Маркази миллии ҳисоббарорӣ дар заминаи зеҳни сунъӣ (ЗС)-ро пешбинӣ мекунад.

Ҳуҷҷати мазкур механизми таҳияи Асосноксозии техникӣ-иқтисодии лоиҳа (АТИ) -ро муайян менамояд, ки ҳамчун марҳилаи муҳими омодагӣ бояд пеш аз қабули қарорҳо оид ба сохтмон, таҷҳизонидани техникӣ ва маблағгузории минбаъдаи худи марказ анҷом дода шавад.

Дар ин марҳила ҷониби Чин маблағгузории маҷмуи корҳои лоиҳавию ҷустуҷӯӣ ва таҳқиқотиро ба уҳда мегирад. Мутахассисон бояд параметрҳои техникии иншооти оянда, имкониятҳои мавҷудаи энергетикӣ ва инфрасохторӣ, талабот ба иқтидорҳои ҳисоббарорӣ ва инчунин самаранокии иқтисодии татбиқи лоиҳаро арзёбӣ намоянд.

Ҳаҷми кумаки бебозгашти Чин барои таҳияи Асосноксозии техникӣ-иқтисодии лоиҳа (АТИ) 1,2 миллион юани чинӣ-ро ташкил медиҳад. Ҳамин тариқ, маблағгузории грантӣ на мустақиман ба сохтмони марказ, балки ба омода намудани заминаи касбии лоиҳавию таҳлилӣ барои қабули қарорҳои минбаъдаи сармоягузорӣ равона мегардад.

Эҳтимоли таъсиси Маркази миллии ҳисоббарорӣ аҳамияти бештар аз як лоиҳаи инфрасохторӣ дорад. Иқтидорҳои муосири ҳисоббарорӣ яке аз заминаҳои асосии рушди зеҳни сунъӣ ба шумор рафта, барои коркарди ҳаҷми бузурги маълумот, омӯзиш ва санҷиши моделҳои мураккаб ва таъмини фаъолияти хизматрасониҳои рақамӣ заруранд.

Барои Тоҷикистон чунин иншоот метавонад дар оянда ҳамчун платформаи технологӣ барои таҳияи моделҳои миллии забонӣ, ҷорӣ намудани қарорҳои бар пояи зеҳни сунъӣ дар идоракунии давлатӣ, бахши энергетикӣ, аз ҷумла гидроэнергетика ва дигар соҳаҳои иқтисод хизмат намояд.

Ҷанбаи энергетикии лоиҳа низ аҳамияти махсус дорад. Марказҳои ҳисоббарории баландмаҳсул ба ҳаҷми назарраси неруи барқ ва инфрасохтори мувофиқ ниёз доранд. Аз ин рӯ, арзёбии имкониятҳои энергетикии кишвар яке аз унсурҳои калидии Асосноксозии техникӣ-иқтисодии лоиҳа (АТИ) -и оянда хоҳад буд.

Ҳамкорӣ дар самти таҳияи АТЭ дар заминаи васеътари ҳамкориҳои технологии Тоҷикистон ва Чин сурат мегирад. Барои Душанбе рушди инфрасохтори рақамӣ ба яке аз самтҳои навсозии иқтисод ва низоми идоракунии давлатӣ табдил ёфта истодааст. Чин бошад, дар самти таъсиси инфрасохтори ҳисоббарорӣ ва телекоммуникатсионӣ таҷрибаи назаррас дорад.

Ҳамзамон, марҳилаи кунунӣ пеш аз ҳама хусусияти омодагӣ дорад. Ҷудо намудани грант барои таҳияи Асосноксозии техникӣ-иқтисодии лоиҳа (АТИ) худ аз худ маънои қабули қарори ниҳоӣ дар бораи сохтмони Маркази миллии ҳисоббарориро надорад. Маҳз натиҷаҳои таҳқиқот бояд модели техникии лоиҳа, арзиши он, талаботи инфрасохторӣ ва манбаъҳои эҳтимолии маблағгузории минбаъдаро муайян кунанд.

Гузаштан аз татбиқи лоиҳаҳои алоҳидаи рақамӣ ба ташкили инфрасохтори мустақили ҳисоббарорӣ метавонад дар муносибати Тоҷикистон ба рушди зеҳни сунъӣ тағйироти сифатӣ ба вуҷуд орад. Мавҷудияти заминаи миллии ҳисоббарорӣ эҳтимолан вобастагӣ аз захираҳои берунаро коҳиш дода, имкониятҳои коркарди маълумот дар дохили кишварро васеъ ва барои омодасозии мутахассисон ва рушди технологияҳои ватанӣ шароит фароҳам меорад.

Ҳамзамон, муваффақияти чунин лоиҳа на танҳо аз иқтидори таҷҳизот вобаста хоҳад буд. Омодасозии кадрҳо, дастрасӣ ба маълумоти босифат, амнияти киберӣ, таъмини устувори неруи барқ ва мавҷудияти сиёсати мушаххаси давлатӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ аз омилҳои калидӣ ба ҳисоб мераванд.

Аз ин нуқтаи назар, таҳияи Асосноксозии техникӣ-иқтисодии лоиҳа (АТИ) бо дастгирии молиявӣ ва коршиносии Чин марҳилаи нахустини амалӣ мебошад, ки имкон медиҳад миқёс, сохтори техникӣ ва самаранокии иқтисодии Маркази миллии ҳисоббарории оянда арзёбӣ карда шавад.

АКС: тасвири бо истифода аз зеҳни сунъӣ тавлидшуда/ Азия+