نشریه آمریکایی «نشنال اینترست» در مقاله تحلیلی جدیدی نوشته است که قزاقستان همکاری اقتصادی و اتصال منطقه ای با افغانستان را بر انزوای خود در اولویت قرار می دهد.

بر اساس این مقاله، تقریباً پنج سال پس از سقوط رژیم جمهوری، سیاست انزوا نه تنها به اهداف خود نرسید، بلکه مشکلات انسانی و امنیتی را تشدید کرد.

مقاله‌ای از یرکین توکوموف و الدنیز گوسینوف استدلال می‌کند که افغانستان نقش مهمی در شکل‌دهی به آینده اوراسیا ایفا خواهد کرد. به گفته نویسندگان، سوال کلیدی این است که آیا آینده منطقه توسط رقابت ژئوپلیتیکی یا همکاری اقتصادی و منافع مشترک تعیین خواهد شد؟

بر اساس این مقاله، قزاقستان، به عنوان یک «قدرت میانه»، معتقد است که ثبات منطقه‌ای باید از طریق همکاری بین کشورهای منطقه و نه از طریق دخالت قدرت‌های خارجی تضمین شود. همین رویکرد در سیاست قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهور قزاقستان، نیز منعکس شده است که به جای «بازی بزرگ» در مورد افغانستان، مفهوم «منافع بزرگ» را پیشنهاد می‌کند.

نویسندگان خاطرنشان می‌کنند که سیاست منزوی کردن افغانستان پس از آگوست ۲۰۲۱ نتایجی را که حامیانش انتظار داشتند، به همراه نداشته است. آنها استدلال می‌کنند که این سیاست تنها بحران انسانی در افغانستان را تشدید کرده است که پیامدهای آن از طریق قاچاق مواد مخدر، مهاجرت غیرقانونی و بی‌ثباتی منطقه‌ای به ایران، آسیای مرکزی و اروپا گسترش یافته است.

استراتژی تعامل عملی

در این مقاله آمده است که قزاقستان سیاست تعامل عملی با افغانستان را بدون به رسمیت شناختن رسمی آن انتخاب کرده است. در سال ۲۰۲۳، آستانه طالبان را از فهرست سازمان‌های ممنوعه حذف کرد، سفارت خود در افغانستان را حفظ کرد و در سال ۲۰۲۵ نماینده ویژه‌ای برای افغانستان منصوب کرد.

به گفته نویسندگان، هدف قزاقستان تبدیل افغانستان از یک کشور دریافت‌کننده کمک به یک مرکز تولید و ترانزیت است. به عنوان بخشی از این تلاش، در ژوئن ۲۰۲۶، یک هیئت عالی‌رتبه به رهبری سریک ژومانگارین، معاون نخست‌وزیر و وزیر اقتصاد ملی قزاقستان، از کابل بازدید کرد و با چندین نماینده از دولت فعلی افغانستان جلساتی برگزار کرد.

تجارت و سرمایه‌گذاری

بر اساس این مقاله، حجم تجارت بین افغانستان و قزاقستان در سال ۲۰۲۵ به ۵۴۱.۸ میلیون دلار رسیده است و هر دو کشور هدفی را برای افزایش این رقم به ۳ میلیارد دلار تعیین کرده‌اند.

با این حال، تراز تجاری همچنان بسیار نامتوازن است: صادرات قزاقستان به افغانستان از ۵۰۰ میلیون دلار فراتر می‌رود، در حالی که صادرات افغانستان به قزاقستان تنها حدود ۲۳ میلیون دلار است.

در این مقاله اشاره شده است که قزاقستان بازار خود را به روی محصولات کشاورزی افغانستان باز می‌کند و یک مرکز تجاری در کابل تأسیس کرده است. علاوه بر این، تلاش‌هایی برای همکاری در بخش معدن در حال انجام است. به عنوان مثال، شرکت قزاقستانی Shalkiya Zinc و یک شرکت مشترک افغان-آلمانی قراردادی را برای حمل سنگ معدن روی از بامیان امضا کردند و گروه منابع اوراسیا در حال بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ذخایر کرومیت افغانستان است.

کریدورهای حمل و نقل و ارتباطات منطقه‌ای

در این مقاله تأکید شده است که توسعه کریدورهای حمل و نقل از طریق افغانستان برای قزاقستان که به دنبال گسترش مسیرهای خود به بنادر اقیانوس هند است، از اهمیت استراتژیک برخوردار است.

نویسندگان خاطرنشان می‌کنند که قزاقستان تجربه قبلی در پروژه‌های راه‌آهن دارد و پیش از این قراردادی برای ساخت بخش افغانستانی راه‌آهن خواف-هرات دریافت کرده است.

آنها معتقدند که کشورهای منطقه نباید بر رقابت برای نفوذ تمرکز کنند، بلکه باید بر هماهنگی خطوط راه آهن، استانداردهای تجاری، مقررات گمرکی و تعرفه‌ها تمرکز کنند.

بر اساس این مقاله، ثبات در افغانستان نه با اعلامیه‌های سیاسی، بلکه با تجارت، منابع طبیعی، مدیریت آب و اتصال حمل و نقل قابل تضمین است.

نویسندگان معتقدند که قزاقستان، با همکاری سایر کشورها، می‌تواند پروژه‌های مشترکی را در زمینه‌های مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و ارتباطات منطقه‌ای اجرا کند.

در پایان، این مقاله تأکید می‌کند که رویکرد قزاقستان در قبال افغانستان مبتنی بر واقعیت است، نه برداشت‌ها. به گفته نویسندگان، آستانه در تلاش است تا ایده «دستاوردهای بزرگ» را از «بازی بزرگ» به یک واقعیت عملی در قلب اوراسیا تبدیل کند.

باشگاه متخصصان نسخه من

عکس: هوش مصنوعی تولید شده توسط هیئت تحریریه خبرگزاری کاروان اینفو