Астана, 2026 жылғы 5 маусым – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Қазақстан астанасында Еуропалық Одақтың шекарааралық көміртекті басқару механизмінің (CBAM) қазақстандық алюминий және қара металдар экспорттаушыларына әсерін зерттейтін зерттеу ұсынылды. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл экологиялық ереже міндетті кезеңге еніп, көміртегі ізін қатаң есепке алуды Еуропа нарығына кірудің негізгі талабы етіп белгіледі.

Жаңа ережелерге бейімделу Қазақстан үшін стратегиялық маңызға ие. Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукованың айтуынша, 2025 жылдың соңына қарай ЕО Қазақстанның сыртқы саудасының шамамен 31%-ын және жалпы экспортының шамамен 44%-ын құрайды, ал елдің алюминий экспортының жартысынан көбі Еуропа елдеріне кетеді.

Кәсіпкерлікке қаржылық тәуекелдерді азайтуға көмектесу үшін Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі Халықаралық сауда орталығымен (ХСА) және QazTrade АҚ (KazTrade) бірлесіп, ЕО қаржыландыратын Ready4Trade Central Asia жобасының аясында арнайы аналитикалық есеп дайындады. QazTrade (KazTrade) бас директорының орынбасары Нұрлан Құлбатыровтың айтуынша, 2025 жылғы жеткізу көлеміне сүйене отырып, қазақстандық компаниялардың тек төрт негізгі тауар (өңделмеген алюминий, феррохром, шыбықтар және шыбықтар) бойынша жылдық қаржылық міндеттемелері шамамен 114 миллион еуроны құрауы мүмкін.

ITC сарапшысы Йост Паувелин Қазақстанның қазіргі уақытта ЕО-ға 600 миллион еуродан астам болат пен алюминий экспорттайтынын түсіндірді. Баждарды есептеу үшін негізгі «әдепкі мәндерді» пайдалану бизнеске жылына 100 миллион еуродан астам шығын әкелуі мүмкін, ең ауыр әсер (әсердің 90%-ына дейін) болат шыбықтары мен арматураларына тиеді, мұнда реттеуші шығындар өнімнің өзіндік құнынан асып кету қаупі бар. Дегенмен, қазақстандық өндірушілер нақты шығарындыларды бақылау мен есеп беруді енгізу, жергілікті тексерушілерді аккредиттеу және өндірісті жаңғырту арқылы шығындарды айтарлықтай азайта алады.

Семинарға қатысушылар ЕО-ның жаңа климаттық талаптары Қазақстан үшін тек қиындық тудырып қана қоймай, сонымен қатар технологиялық жаңғыртуға, энергия тиімділігін арттыруға және жасыл экономикаға көшуге күшті ынталандырушы фактор болатынымен келісті.

Фото : MTI RK