Душанбе, 2026 жылғы 1 қыркүйек — Karavan Info ақпараттық агенттігі. 31 тамызда Тәжікстан Республикасының Президенті және Ұлт көшбасшысы Эмомали Рахмон Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысына қатысу үшін Бішкекке аттанды.

Душанбе үшін алдағы кездесу тек көпжақты саммит қана емес, сонымен қатар Еуразиядағы аймақтық қауіпсіздікті, сауда жолдарын және экономикалық байланыстарды жедел қайта құру аясында ұлттық басымдықтарды белгілеу мүмкіндігі.

Тәжікстан үшін ШЫҰ ең алдымен аймақтық қауіпсіздік тетігі болып қала береді. Ауғанстан төңірегіндегі тұрақсыздық, шекарааралық қауіптер және экстремистік желілердің таралуы аясында Душанбе терроризмге, сепаратизмге және экстремизмге қарсы тұрудың ұжымдық тетіктерін нығайтуды үнемі жақтайды.

Тәжікстанның географиялық орналасуы Ауғанстанды оның сыртқы саясатының күн тәртібінің негізгі элементіне айналдырады. Сондықтан, Ауғанстандағы жағдайды ШЫҰ аясында талқылау Душанбе үшін тек абстрактілі халықаралық емес, тікелей ұлттық және аймақтық салдарға әкеледі.

Сонымен қатар, бүгінгі таңда қауіпсіздік әскери мәселелермен шектелмей келеді. Орталық Азияның тұрақтылығы көлік дәліздерінің, энергетикалық инфрақұрылымның, сауданың және инвестициялық ағындардың тұрақтылығымен тікелей байланысты.

Міне, осы жерде Тәжікстанның ШЫҰ-ға қатысуы үшін екінші маңызды жол ашылады. Ел өзінің гидроэнергетикалық әлеуетін үнемі кеңейтіп, көлік және логистикалық инфрақұрылымын дамытып, аймақтық саудадағы өз орнын нығайтуға ұмтылуда.

Осы координаттар жүйесі аясында ШЫҰ көпжақты платформасын тек саяси үйлестіру үшін ғана емес, сонымен қатар инфрақұрылымдық бастамаларды ілгерілету, инвестициялық серіктестер табу және сату нарықтарын кеңейту үшін де пайдалануға болады.

Душанбе үшін өзінің энергетикалық ресурстарын көршілес мемлекеттердің өсіп келе жатқан сұранысымен біріктіру, сонымен бірге көлік қолжетімділігі мен сауда жолдарын жақсарту мүмкіндігі ерекше маңызды. Осылайша, энергетика, логистика және қауіпсіздік біртіндеп біртұтас, өзара байланысты күн тәртібін қалыптастырып келеді.

Бішкек саммиті әлемдік экономиканың бөлшектеніп, Орталық Азия мемлекеттері сыртқы байланыстарын әртараптандыруға тырысып, сонымен бірге тәуелсіз дипломатия үшін кеңістікті сақтап қалған кезде өтіп жатыр.

Осы тұрғыда Тәжікстанның ШЫҰ-ға қатысуы Душанбенің көпжақты ынтымақтастыққа деген дәстүрлі міндеттемесіне сәйкес келеді. Ұйым Орталық Азиядағы көршілерімен де, ең ірі Еуразия мемлекеттерімен де тікелей диалог үшін платформа ұсынады.

Алдағы келіссөздер тараптарға аймақтық қауіпсіздік, экономикалық ынтымақтастық және халықаралық күн тәртібі бойынша ұстанымдарды салыстыруға, сондай-ақ қорытынды құжаттар пакетін қарастыруға мүмкіндік береді.

Тәжікстан үшін саммиттің маңыздылығы тек қабылданған шешімдермен ғана емес, сонымен қатар көпжақты саяси диалогты қауіпсіздік пен көлік байланысынан бастап энергетика, сауда және инвестицияға дейінгі практикалық жобаларға айналдыру мүмкіндігімен де анықталады.

Еуразияның өзгермелі конфигурациясы аясында Бішкек Душанбе үшін сыртқы саясат, ұлттық қауіпсіздік және экономикалық мүдделер бірыңғай аймақтық стратегияда тоғысатын тағы бір алаңға айналуда.

Фото: Тәжікстан Республикасы Президентінің баспасөз қызметі