Астана, 2026 жылғы 23 сәуір – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Аймақтық экологиялық саммит аясында маңызды оқиға болды: Орталық Азия елдерінің, Әзірбайжанның денсаулық сақтау министрлері және ДДСҰ басшылығы Арал теңізі аймағы тұрғындарының денсаулығын қорғау туралы бірлескен құжатқа қол қойды.
Арал теңізінің су көлемінің 90%-ын жоғалтқан экологиялық дағдарысы денсаулық сақтау дағдарысына ұласып кетті. Шаңды дауылдар мен химиялық заттар жүрек және өкпе ауруларының көбеюіне себеп болуда. Статистика алаңдатарлық: Арал теңізі аймағында 3 миллион адам тұрады, олардың 40%-ы қоршаған орта факторларынан туындаған аурулармен ауырады. Кейбір аудандарда әйелдер арасындағы анемия деңгейі 50%-дан асады, ал мектеп оқушылары арасында 35%-ға жетеді.
Құжатқа қол қойылғаннан кейін не өзгереді:
- 2026–2029 жылдарға арналған жол картасы: Зардап шеккен аймақтардағы денсаулыққа байланысты тәуекелдерді азайту және ауруханаларды нығайту бойынша нақты іс-қимыл жоспары іске қосылды.
- Аймақтық платформа: Қазақстан елдер деректерді бөлісіп, аурулардың тек салдарын емдеумен шектелмей, олардың өршуінің алдын алу үшін бірыңғай мониторинг жүйесін құруды бастады.
- Аймақтарға ерекше назар аудару: Қызылорда және Атырау облыстары үшін жеке меморандумдарға қол қойылды. Бұл аймақтар ауқымды зерттеулер жүргізіп, «Бір денсаулық» тәсілін (адамдардың, жануарлардың және қоршаған ортаның денсаулығын байланыстыру) енгізеді.
- Халықаралық қолдау: ДДСҰ Бас директоры Тедрос Адханом Гебрейесус және ДДСҰ Еуропалық аймақтық директоры Ханс Клюге ұйымның осы бастамаларды қолдауға міндеттемесін растады.
Аида Балаева экологияның Қазақстан үшін даму идеологиясына айналғанын және «Таза Қазақстан» қозғалысы қоршаған ортаға жеке жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға көмектесіп жатқанын атап өтті. Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова жаңа келісімдердің мақсаты өткеннің қателіктері үшін денсаулығымен төлеуге мәжбүр болмайтын болашақ ұрпақ үшін салауатты болашақты қамтамасыз ету екенін атап өтті.
Фото : Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі