Душанбе, 2026 жылғы 30 мамыр – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан мен Қырғызстан арасындағы шекара мәселелерін толық шешу, сондай-ақ Орталық Азия елдері арасындағы аймақтық ынтымақтастықтың артуы Вашингтонда Атлантикалық кеңестің Еуразия орталығында өткен халықаралық баспасөз мәслихатының басты тақырыбына айналды.
Іс-шара Тәжікстан, Қырғызстан, Өзбекстан елшіліктерінің және Атлантикалық кеңестің Еуразия орталығының бастамасымен ұйымдастырылды. Талқылаудың негізгі тақырыптары ұзақ уақытқа созылған шекара дауларының тарихи аяқталуы, Мәңгілік достық туралы Худжанд декларациясының маңызы және Орталық Азиядағы аймақтық ынтымақтастықтың болашағы болды.
Тәжікстан Республикасының Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігінің хабарлауынша, Тәжікстанның АҚШ-тағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Завки Завкизода Тәжікстан мен Қырғызстан арасындағы шекара мәселесінің түпкілікті шешілуі Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон мен Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаровтың жоғары саяси ерік-жігерінің арқасында мүмкін болғанын атап өтті.
Дипломаттың айтуынша, шекара бойынша түпкілікті келісімдерге қол жеткізу екі мемлекет үшін маңызды оқиға ғана емес, сонымен қатар қазіргі заманғы халықаралық тәжірибеде күрделі аумақтық мәселені бейбіт жолмен шешудің сирек кездесетін мысалы болып табылады.
Баспасөз мәслихатында 2025 жылдың 31 наурызында қол қойылған Мәңгілік достық туралы Худжанд декларациясының, сондай-ақ Тәжікстан, Қырғызстан және Өзбекстан арасындағы шекара түйіні туралы келісімнің тарихи маңызы талқыланды. Сарапшылар бұл құжаттарды Орталық Азияның шекара шиеленісі дәуірінен аймақтық сенім мен ынтымақтастықтың жаңа моделінің пайда болуына өтуінің символы ретінде қарастырады.
Сарапшылар соңғы жылдары Орталық Азия біртіндеп тығыз саяси және экономикалық өзара іс-қимыл аймағына айналғанын атап өтеді. Аймақ елдері арасындағы диалогты нығайту бірлескен инфрақұрылымдық, көлік және энергетикалық жобаларды жүзеге асыруға, сондай-ақ аймақтық қауіпсіздікті нығайтуға қосымша жағдайлар жасайды.
Іс-шара барысында тәжік тарапы елдің су және климат дипломатиясы саласындағы халықаралық бастамаларын да таныстырды. Қатысушыларға соңғы жылдары Душанбенің сыртқы саясат күн тәртібінің негізгі құрамдас бөлігіне айналған су және климаттың өзгеруі бойынша Тәжікстанның жаһандық бастамалары туралы ақпарат берілді.
Сонымен қатар, Тәжікстан елшісі қатысушылардың Орталық Азия мемлекеттері арасындағы су және энергетикалық ресурстар саласындағы ынтымақтастыққа, Рогун су электр станциясының құрылысына, көлік және логистика интеграциясына және аймақтық ынтымақтастықтың болашақ перспективаларына қатысты сұрақтарына жауап берді.
Сарапшылардың пікірінше, ықпалды АҚШ-тың сараптамалық орталығында Худжанд декларациясын талқылау Орталық Азиядағы аймақтық трансформация процестеріне халықаралық қызығушылықтың артып келе жатқанын көрсетеді. Жаһандық геосаяси тұрақсыздық аясында аймақ стратегиялық диалог, транзиттік байланыс және дипломатиялық тепе-теңдік кеңістігі ретінде қарастырылуда.
Фото: Тәжікстан Республикасының Америка Құрама Штаттарындағы елшілігі