Душанбе, 2026 жылғы 31 шілде – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстанның ерекше қорғалатын табиғи аумақтарының өкілдері Австриядағы Хохе Тауэрн ұлттық саябағына жұмыс сапарымен барды, бұл Еуропадағы қорғалатын аумақтарды басқарудың ең табысты үлгілерінің бірі.

Сапар Жаһандық экологиялық қор (GEF) қаржыландыратын «Амударияның төменгі бассейнінің құнды құрғақ экожүйелерін сақтау және тұрақты басқару» жобасы аясында ұйымдастырылды.

Сапардың негізгі мақсаты Тәжікстан Республикасындағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды басқару жүйесін жетілдіруге бейімделетін халықаралық тәжірибелерді зерттеу болды.

Бағдарлама барысында қатысушылар ұлттық саябақтар мен қорғалатын аумақтарды басқарудың заманауи тетіктерімен танысты. Стратегиялық жоспарлауға, биоәртүрлілікті бақылауға және зерттеуге, тұрақты экотуризмді дамытуға, экологиялық білім беруге және келушілерді тиімді тартуға ерекше назар аударылды.

Бағдарламаның маңызды бөлігі жергілікті қауымдастықтармен және кәсіпкерлермен ынтымақтастық модельдерін зерттеу болды. Австрия тәжірибесі табиғи мұраны қорғауды шағын бизнесті дамытумен, жергілікті өнімдерді бірыңғай қорғалатын аумақ брендімен насихаттаумен және халық үшін қосымша табыс көздерін жасаумен сәтті біріктіруге болатынын көрсетеді.

Тәжікстан делегациясы сондай-ақ туристік орталықтарға, ғылыми-зерттеу нысандарына, білім беру мекемелеріне және ұлттық парк брендімен жұмыс істейтін кәсіпорындарға барды. Алынған практикалық білім қатысушыларға қоршаған ортаны қорғауды аймақтық экономикалық дамумен және тұрақты туризммен біріктіру әлеуетін бағалауға мүмкіндік берді.

Сапар қорытындысы бойынша жинақталған тәжірибе Тәжікстандағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды басқару жүйесін одан әрі жетілдіру үшін пайдаланылатыны атап өтілді.

Басымдық бағыттарға заманауи келушілер орталықтарын құру, қоршаған ортаны қорғау бойынша білім беру бағдарламаларын әзірлеу, биоәртүрлілікті кешенді бақылау жүйелерін енгізу, тұрақты экотуризмді дамыту және жергілікті тұрғындармен, соның ішінде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдер мен ерлермен, сондай-ақ басқа да мүдделі тараптармен ынтымақтастықты кеңейту кіреді.

Климаттың өзгеруі және биоәртүрліліктің жоғалуының жеделдеуіне байланысты халықаралық білім алмасу бірегей табиғи экожүйелері бар елдер үшін стратегиялық тұрғыдан маңызды болып келеді. Қорғалатын аумақтар су ресурстарын, тау экожүйелерін және сирек кездесетін флора мен фауна түрлерін сақтауда маңызды рөл атқаратын Тәжікстан үшін жаһандық озық тәжірибелерді енгізу ұлттық экологиялық саясаттың маңызды бөлігіне айналуда.

Австриялық модель қазіргі заманғы ұлттық саябақтардың табиғатты қорғау, білім беру және экономикалық функцияларды бір мезгілде атқара алатынын көрсетеді.

Қоршаған ортаны қорғауды экотуризмді дамытумен, жергілікті кәсіпкерлікті қолдаумен және қоғамдастықтың белсенді қатысуымен біріктіру табиғи ресурстарды басқарудың тұрақты моделін жасайды.

Бұл тәжірибені Тәжікстанға қолдану қорғалатын аумақтарды басқаруды жақсартуға, жасыл экономиканы дамыту мүмкіндіктерін кеңейтуге және елдің жаһандық биоәртүрлілікті сақтау мақсаттарына жетуге қосқан үлесін күшейтуге мүмкіндік береді.

Фото: Тәжікстандағы БҰҰДБ