Душанбе, 2026 жылғы 15 шілде — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан әлемдік жоғары технологиялық индустрия сұранысына ие стратегиялық минералды ресурстарды игерудегі өз орнын нығайтуды жалғастыруда. Индустрия және жаңа технологиялар министрі Шерали Кабир баспасөз мәслихатында мәлімдегендей, Таулы Бадахшан автономиялық облысының Ишкашим ауданында орналасқан Намадгут литий кен орнын коммерциялық игеру келесі жылы басталады деп жоспарлануда.
Тиісті тапсырманы тиісті министрліктер мен ведомстволарға Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон жақында Соғды облысында өткен жұмыс кездесуі барысында берді.
Индустрия және сауда министрлігі басшысының айтуынша, жобаның дайындық кезеңі аяқталуға жақын. Кен орнында геологиялық барлау жұмыстарының айтарлықтай көлемі аяқталды, технологиялық жабдықтардың шамамен 80 пайызы елге жеткізілді.
Шерали Кабир атап өткендей, Намадгут кен орны пегматит түріне жатады және литийден басқа, электроника өнеркәсібінде, аэроғарыш саласында, батарея өндірісінде және жоғары технологиялық өнімдерде кеңінен қолданылатын сирек кездесетін металдар — ниобий, тантал және бериллийдің айтарлықтай қорларын қамтиды.
Министр сондай-ақ әлемдік литий нарығындағы жағдайға назар аударып, осы металлдың биржалық бағасының төмендеуіне қарамастан, сирек кездесетін элементтерге деген жоғары сұраныс жобаның тұрақты экономикалық өміршеңдігін қамтамасыз ететінін атап өтті.
Болашақ жоспарларға кен орнында заманауи тау-кен өндіру және қайта өңдеу зауытын салу кіреді, бұл өндірілген шикізатты тікелей Тәжікстанда озық өңдеуге және жоғары қосылған құны бар өнімдер өндіруге мүмкіндік береді. Жоба сонымен қатар жетекші әлемдік аккумулятор және электромобиль өндірушілерін тарту жолындағы маңызды қадам ретінде қарастырылады.
Намадгут кен орнын іске қосу Тәжікстандағы соңғы жылдардағы ең маңызды тау-кен жобаларының бірі болып табылады. Пегматит кендерін игеру елге литий өндірісін арттыруға ғана емес, сонымен қатар литий бағасының тұрақсыздығына қарамастан жоғары сұранысқа ие болып отырған тантал, ниобий және бериллий сияқты әлемдік сұранысқа ие сирек кездесетін металдарды өндіруді жолға қоюға мүмкіндік береді.
Алюминий, мыс және литий өндірісін біріктіретін жаңа өнеркәсіптік тізбекті дамыту ерекше маңызға ие. Тәжікстанда қазірдің өзінде ірі алюминий өндірісі бар және мыс өндіру және өңдеу жобаларын белсенді түрде дамытуда. Литий ресурстарын игеру елдің заманауи жоғары технологиялық өндірісті, соның ішінде электр көліктеріне, аккумулятор жүйелеріне, кабельдерге және электроника өнеркәсібіне арналған компоненттер өндірісін дамыту мүмкіндігін айтарлықтай кеңейтеді.
Памир аймағының күрделі көлік инфрақұрылымы бойынша жабдықтардың 80 пайызының жеткізілуі жобаның іске асыруға дайындығының жоғары деңгейін көрсетеді.
Ишкашим ауданындағы тау-кен өндіру және өңдеу кешенінің іске қосылуы Таулы Бадахшан автономиялық облысының әлеуметтік-экономикалық дамуындағы қуатты факторға айналуы, жаңа жұмыс орындарын құруы, елдің экспорттық әлеуетін арттыруы және Тәжікстанның стратегиялық маңызды минералдардың әлемдік нарығындағы орнын нығайтуы мүмкін.
Фото: Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Геология бас басқармасы