Кабул бүгүн бир эле учурда эки дипломатиялык миссиянын борборунда болуп калды.

Түркиянын Улуттук чалгындоо уюмунун (MIT) башчысы Ибрагим Калын жана Катардын Улуттук коопсуздук кеңешинин башкы катчысынын орун басары Хамад Хамис Аль-Кубайси Ооганстанга өзүнчө, бирок көбүнчө бири-бирине дал келген күн тартиби менен келишти. Катар тарап коопсуздук жана миграцияга басым жасаса, Калындын сапары алда канча кеңири болуп, чалгындоо, аймактык коопсуздук жана дипломатиялык байланыш маселелерин камтыйт.
Калиндин Кандагардагы Талибандын жогорку жетекчилиги менен байланышы өзгөчө кызыгууну жаратат.
Алдын ала маалыматтарга караганда, ал Кабулда коргонуу жана ички иштер министрлери, ошондой эле чалгын кызматынын башчысы менен жолугушкан. Эгерде Кандагардагы жолугушуу чындап эле өтсө, бул Анкаранын Талибандын жетекчилигинин жогорку деңгээлине түз кирүү мүмкүнчүлүгүн билдирет.
Бирок азырынча бул маалымат расмий түрдө тастыктала элек.
Эмнеге азыр?
Негизги фактор – аймактык конфигурациянын өзгөрүшү. Ооганстан менен Пакистандын ортосундагы уланып жаткан тирешүү эки өлкө үчүн гана эмес, бүтүндөй аймак үчүн коркунучтарды жаратат.
Ошол эле учурда, Иран жана Перс булуңунун айланасындагы согуш куралдуу топтордун жаңы агымдарынын, мыйзамсыз миграциянын жана башка чек ара коркунучтарынын ыктымалдыгын жогорулатат.
Кабул менен өз алдынча байланыш каналдары бар Түркия жана Катар үчүн бул ооган тараптан түздөн-түз маалымат алуу жана анын коопсуздук күчтөрү менен жумушчу байланыштарды сактоо зарылдыгын жаратат.
Экинчи деңгээл – чалгындоо жана коопсуздук. ИШИМ-Хорасан* (ISKP*), баңгизаттарды аткезчилик менен ташуу, миграция жолдору жана чек ара тармактары Анкара, Доха жана аймактык мамлекеттер үчүн жалпы кызыкчылыкты жаратат. Ошондуктан, азыркы сапарлар дипломатиялык гана эмес, ошондой эле кеңири чалгындоо маалымат алмашуу системасынын бир бөлүгү болушу мүмкүн.
Акырында, геосаясий аспект бар. Америка Кошмо Штаттары таасирин сактап калууда, бирок анын аймактык коопсуздук архитектурасындагы ролу талаштуу. Пакистан Кабулдагы таасирине чектөөлөрдү коюп жатат. Кытай дипломатиялык диалогду сактап калууга жана Үрүмчү процессин алдыга жылдырууга аракет кылып жатат, бирок Исламабад менен Кабулдун ортосундагы негизги пикир келишпестиктер чечиле элек.
Ушул жагдайда Анкара менен Доха Кабул менен тышкы дүйнөнүн ортосунда кошумча каналдар катары иш алып баруу мүмкүнчүлүгүнө ээ болуп жатышат. Эгерде сапарлар чындап эле координацияланса, бул жаңы ортомчунун пайда болушун эмес, Ооганстандын айланасында параллелдүү дипломатиялык каналдардын кеңири тармагынын түзүлүшүн көрсөтүшү мүмкүн.
Азыр негизги суроо Кандагарда. Эгерде Ибрагим Калин чын эле Талибандын жогорку лидери менен жолугушууга мүмкүнчүлүк алган болсо, анда анын сапарынын мааниси жөн гана коопсуздук боюнча сүйлөшүүлөрдөн алда канча ашып түшөт.
* – Россия Федерациясында тыюу салынган уюм
"Менин версиям" көз карандысыз эксперттер клубу
Сүрөт: Karavan Info маалымат агенттигинин редакциясы тарабынан жасалган жасалма интеллект
