Kobul bugun bir vaqtning o'zida ikkita diplomatik missiyaning markazida bo'lib qoldi.

Turkiya Milliy razvedka tashkiloti (MIT) rahbari Ibrohim Kalin va Qatar Milliy xavfsizlik kengashi bosh kotibi o'rinbosari Hamad Xamis Al-Qubaisi Afg'onistonga alohida, ammo asosan bir-biriga mos keladigan kun tartibi bilan kelishdi. Qatar tomoni xavfsizlik va migratsiyaga urg'u bersa-da, Kalinning tashrifi ancha kengroq bo'lib, razvedka, mintaqaviy xavfsizlik va diplomatik aloqalar masalalarini qamrab oladi.

Kalinning Qandahordagi Tolibonning yuqori rahbariyati bilan aloqa qilishi mumkinligi alohida qiziqish uyg'otadi.

Dastlabki ma'lumotlarga ko'ra, u Kobulda mudofaa va ichki ishlar vazirlari, shuningdek, razvedka rahbari bilan uchrashgan. Agar Qandahordagi uchrashuv amalga oshsa, bu Anqaraning Tolibon rahbariyatining eng yuqori darajalariga to'g'ridan-to'g'ri kirishini anglatadi.

Biroq, hozircha bu ma'lumot rasmiy tasdiqni olmagan.

Nega endi?

Asosiy omil – mintaqaviy konfiguratsiyaning o'zgarishi. Afg'oniston va Pokiston o'rtasidagi davom etayotgan qarama-qarshilik nafaqat ikki mamlakat, balki butun mintaqa uchun xavf tug'diradi.

Shu bilan birga, Eron va Fors ko'rfazi atrofidagi urush qurolli guruhlarning yangi oqimlari, noqonuniy migratsiya va boshqa chegaralararo tahdidlar ehtimolini oshiradi.

Kobul bilan o'z aloqa kanallariga ega bo'lgan Turkiya va Qatar uchun bu Afg'oniston tomonidan to'g'ridan-to'g'ri ma'lumot olish va uning xavfsizlik kuchlari bilan ishchi aloqalarni saqlab qolish zaruratini tug'diradi.

Ikkinchi daraja – razvedka va xavfsizlik. ISIS-Xuroson* (ISKP*), giyohvand moddalar savdosi, migratsiya yo'llari va chegaralararo tarmoqlar Anqara, Doha va mintaqaviy davlatlar uchun umumiy qiziqish uyg'otadi. Shuning uchun, hozirgi tashriflar nafaqat diplomatik, balki kengroq razvedka ma'lumotlarini almashish tizimining bir qismi ham bo'lishi mumkin.

Nihoyat, geosiyosiy jihat ham bor. Qo'shma Shtatlar ta'sirini saqlab qolmoqda, ammo uning mintaqaviy xavfsizlik arxitekturasidagi roli bahsli. Pokiston Kobuldagi ta'sirida cheklovlarga duch kelmoqda. Xitoy diplomatik muloqotni davom ettirishga va Urumchi jarayonini ilgari surishga harakat qilmoqda, ammo Islomobod va Kobul o'rtasidagi asosiy kelishmovchiliklar hali ham hal qilinmagan.

Shu fonda Anqara va Doha Kobul va tashqi dunyo o'rtasida qo'shimcha kanallar sifatida harakat qilish imkoniyatiga ega bo'lmoqdalar. Va agar tashriflar haqiqatan ham muvofiqlashtirilsa, bu yangi vositachining paydo bo'lishidan ko'ra Afg'oniston atrofida kengroq parallel diplomatik kanallar tarmog'ining shakllanishini ko'rsatishi mumkin.

Hozir asosiy savol Qandahorda. Agar Ibrohim Kalin haqiqatan ham Tolibonning oliy rahbari bilan uchrashishga muvaffaq bo'lgan bo'lsa, uning tashrifining ahamiyati shunchaki xavfsizlik muzokaralaridan ancha ustundir.

* – Rossiya Federatsiyasida taqiqlangan tashkilot

"Mening versiyam" mustaqil ekspertlar klubi

Surat: Karavan Info axborot agentligi tahririyati tomonidan yaratilgan sun'iy intellekt