Астана, 2026-жылдын 16-октябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Казакстандын канализация тармактарынын жарымынан көбү эскирип, тазалоочу жайлардын орточо эскириши 65% дан ашат. "Энергетика жана коммуналдык кызматтарды модернизациялоо" (MEKS) улуттук долбоорунун алкагында 45 шаарда 7800 км тармактарды жаңыртуу жана тазалоочу жайларды куруу же реконструкциялоо пландаштырылууда. Бул долбоорго болжол менен 1,9 триллион теңге бөлүнгөн.

Өлкөнүн суу менен камсыздоо тармактарынын жалпы узундугу 111 000 кмди түзөт, анын 38% эскирип калган. Канализация тармактарынын жалпы узундугу 18 000 км, эскирүү 54%га жетет. 2029-жылга чейин бул көрсөткүчтөрдү тиешелүүлүгүнө жараша 33% жана 41%га чейин төмөндөтүү пландаштырылууда. 5 000 км суу менен камсыздоо тармактарын жаңыртууга 700 миллиард теңге, ал эми 2 800 км канализация тармактарына 400 миллиард теңге бөлүнгөн.

Учурда суу менен камсыздоо жана санитария боюнча 146 долбоор ишке ашырылууда, алардын жалпы суммасы 356 миллиард теңгени түзөт. Алардын 69у ишке ашырылууда, 23ү тендерге даярданып жатат, ал эми 54ү бекитүүдө. 2026-жылы 345 долбоорго бюджеттен 309 миллиард теңге бөлүнгөн.

Агын сууларды тазалоочу жайлардын орточо эскириши 65% дан ашат. Аларды курууга жана реконструкциялоого 45 шаарда болжол менен 800 миллиард теңге бөлүнөт.

«Биздин максатыбыз – айрым бөлүктөрүн гана эмес, бүтүндөй суу менен камсыздоо жана саркынды сууларды агызуу системасын жаңыртуу. Эгерде саркынды сууларды тазалоочу жайлар эскирген жабдуулар менен иштей берсе, эски түтүктөрдү алмаштыруу жетишсиз. Акыр-аягы, тургундар ишенимдүү коммуналдык кызматтарды, ал эми шаарлар заманбап инфраструктураны алышы керек», – деп белгиледи Курулуш, турак жай жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр боюнча комитеттин төрагасы.

Санариптештирүү өзүнчө көңүл буруунун багыты болуп саналат. Биринчи этапта 25 шаардагы 32 суу менен камсыздоо компаниясы автоматташтыруу жана эсептөө системаларына жалпы суммасы 54 миллиард теңгеге арыз беришкен. Жалпы суммасы 12 миллиард теңгеге барабар сегиз арыз боюнча келишимдерге кол коюлган. "Smart Turmys" (казак тилинен которгондо "акылдуу жашоо") деген бирдиктүү платформа иштелип чыгууда. Ал абоненттер, сууну керектөө жана төлөмдөр боюнча маалыматтарды бириктирет.

Эсептегичтерди алмаштыруу этап-этабы менен жүргүзүлөт. Жакшы иштеп жаткан, сыноодон өткөн жана кызмат мөөнөтү бүтө элек эсептегичтерди эрте алмаштыруунун кажети жок.

2026-жылы ичүүчү суу менен камсыздоону субсидиялоо үчүн 28 миллиард теңге бөлүнгөн. 8000ге жакын үй-бүлө турак жай жардамы катары 400 миллион теңге алган.

Сүрөт: Казакстан Республикасынын Президентинин басма сөз кызматы