ООГАНСТАН, 2026-жылдын 10-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Америкалык National Interest басылмасы жаңы аналитикалык макаласында Казакстан Ооганстан менен экономикалык кызматташтыкты жана аймактык байланышты обочолонтууга караганда артыкчылыктуу деп эсептей турганын жазган.
Макаланын авторлору Эркин Токумов жана Элдениз Гусейнов Ооганстан Евразиянын келечегинде маанилүү ролду ойнойт жана аймактын туруктуулугу экономикалык кызматташтыкка жана жалпы кызыкчылыктарга негизделиши керек деп эсептешет.
Макалада айтылгандай, Казакстан "орто держава" катары аймактагы өлкөлөрдүн ортосундагы кызматташтыкты жактайт жана "Улуу оюндун" ордуна "Улуу пайда" концепциясын сунуштайт.
Авторлор 2021-жылдын августунан кийин Ооганстанды обочолонтуу саясаты күтүлгөн натыйжаларды бербегенин жана гуманитардык жана коопсуздук көйгөйлөрүн ого бетер күчөткөнүн белгилешет.
Практикалык өз ара аракеттенүү стратегиясы
Макалада Казакстан Ооганстан менен расмий түрдө таанылбай туруп, практикалык кызматташуу саясатын тандап алганы айтылат. 2023-жылы Астана Талибанды тыюу салынган уюмдардын тизмесинен чыгарып, Ооганстандагы элчилигин сактап калган жана 2025-жылы Ооганстан боюнча атайын өкүл дайындаган.
Авторлордун айтымында, Казакстандын максаты – Ооганстанды жардам алуучу өлкөдөн өндүрүш жана транзиттик борборго айландыруу. Бул пландын алкагында, 2026-жылдын июнь айында Казакстандын вице-премьер-министри жана улуттук экономика министри Серик Жумангарин жетектеген жогорку деңгээлдеги делегация Кабулга барып, азыркы Ооган өкмөтүнүн бир нече өкүлдөрү менен жолугушууларды өткөргөн.
Соода жана инвестиция
Макалада айтылгандай, Ооганстан менен Казакстандын ортосундагы соода көлөмү 2025-жылы 541,8 миллион долларга жеткен жана эки өлкө тең бул көрсөткүчтү 3 миллиард долларга чейин жеткирүү максатын койгон.
Бирок, соода балансы өтө бирдей эмес бойдон калууда: Казакстандын Ооганстанга экспорту 500 миллион доллардан ашат, ал эми Ооганстандын Казакстанга экспорту болгону 23 миллион долларды түзөт.
Макалада Казакстан өз рыногун ооган айыл чарба продукцияларына ачып жатканы жана Кабулда соода борборун түзгөнү белгиленген. Андан тышкары, тоо-кен тармагында кызматташуу аракеттери көрүлүүдө. Мисалы, казакстандык Shalkiya Zinc компаниясы жана ооган-герман биргелешкен ишканасы Бамияндан цинк рудасын ташуу боюнча келишимге кол коюшкан, ал эми Eurasian Resources Group Ооганстандын хромит кендерине инвестициялык мүмкүнчүлүктөрдү изилдеп жатат.
Транспорттук коридорлор жана аймактык байланыш
Макалада Ооганстан аркылуу өтүүчү транспорттук коридорлорду өнүктүрүү Индия океанынын портторуна өз жолдорун кеңейтүүнү көздөп жаткан Казакстан үчүн стратегиялык мааниге ээ экени баса белгиленет.
Авторлор Казакстандын темир жол долбоорлорунда мурда тажрыйбасы бар экенин жана Хаф-Герат темир жолунун Ооганстан бөлүгүн куруу боюнча келишим алганын белгилешет.
Авторлор аймак транспорт жана соода байланышын өнүктүрүү керек деп эсептешет
Жыйынтыктап айтканда, макалада Казакстандын Ооганстанга болгон мамилеси кабылдоолорго эмес, чындыкка негизделгени баса белгиленет. Авторлордун айтымында, Астана Евразиянын борборунда "Улуу жеңиштер" идеясын "Улуу оюндан" практикалык чындыкка айландырууга умтулуп жатат.
Сүрөт: Ariana News