Душанбе, 2026-жылдын 17-октябры — Karavan Info маалымат агенттиги. 16-октябрда Тажикстан Республикасынын Президенти, Улуттун лидери Эмомали Рахмон Армения Республикасынын Ереван шаарында өткөн биологиялык ар түрдүүлүк саммитине катышып, сөз сүйлөдү.
Эмомали Рахмон бул саммитти уюштургандыгы үчүн Армения Республикасынын Өкмөтүнө жана БУУнун Биологиялык ар түрдүүлүк боюнча конвенциясынын катчылыгына ыраазычылык билдирди.
Биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо жана айлана-чөйрөнү коргоо Тажикстан Республикасынын туруктуу өнүктүрүү жана калктын бакубаттуулугун камсыз кылуу жаатындагы саясатынын артыкчылыктуу багыттары экени баса белгиленди.
Мамлекет башчысы Эмомали Рахмон мындай деп белгиледи:
«Ушул жагынан алганда, биз улуттук артыкчылыктарды глобалдык туруктуу өнүгүү максаттары менен шайкеш келтирүү жана өлкөнүн ичинде зарыл болгон жөнгө салуучу жана стратегиялык алкактарды түзүү боюнча системалуу чараларды көрүп жатабыз».
Мамлекет башчысы Эмомали Рахмондун айтымында, бүгүнкү күнгө чейин Тажикстанда 25 мыйзам жана бир катар маанилүү стратегиялык документтер кабыл алынган, анын ичинде Тажикстан Республикасынын 2040-жылга чейин биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо жана туруктуу пайдалануу боюнча Улуттук стратегиясы бар.
Тажикстан учурда 11 эл аралык экологиялык конвенцияга кошулгандыгы, алардын арасында Биологиялык ар түрдүүлүк боюнча БУУнун конвенциясы өзгөчө орунду ээлей тургандыгы белгиленди.
Тажикстан жоголуп бара жаткан сейрек кездешүүчү флора жана фауна түрлөрүн коргоого дайыма көңүл буруп келери белгиленди.
«Улуттук деңгээлдеги чаралар менен катар Тажикстан эл аралык кызматташтыкты чыңдоого жана сейрек кездешүүчү түрлөрдү сактоого дүйнөлүк коомчулуктун көңүлүн бурууга өзгөчө маани берет», – деди Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон .
Ошондой эле, Тажикстандын демилгеси менен БУУнун Башкы Ассамблеясы 24-майды Эл аралык маркхор күнү деп жарыялаганы белгиленди. Бул дата сейрек кездешүүчү жаныбарлардын түрлөрүн сактоого жана көбөйтүүгө, ошондой эле алардын жашоо чөйрөсүн жакшыртууга көмөктөшүүгө багытталган.
Мамлекет башчысы Эмомали Рахмон сөзүн улантып, биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо боюнча иштердин жүрүшү жана бул жааттагы кыйынчылыктар жөнүндө талкуулап, сейрек кездешүүчү түрлөрдү мониторингдөөнү жана эсепке алууну жакшыртуу артыкчылыктуу багыт бойдон кала берерин белгиледи.
Эмомали Рахмон форумдун катышуучуларынын көңүлүн климатка байланыштуу маселелерге жана көйгөйлөргө буруп, глобалдык климаттын өзгөрүшү, жашоо чөйрөсүнүн бузулушу жана жерди туруксуз пайдалануу биосферага кыйратуучу таасирин тийгизип жатканын белгиледи.
«Ушунун негизинде Тажикстан климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашууну жана тобокелдиктерди азайтууну өзүнүн узак мөөнөттүү туруктуу өнүгүү саясатынын ажырагыс бөлүгү катары карайт», – деп белгиледи Эмомали Рахмон.
Тажикстандын президенти суу ресурстары, климат жана биологиялык ар түрдүүлүк жаатындагы эл аралык аракеттерди координациялоо өзгөчө актуалдуу болуп жатканын баса белгиледи.
Акыркы 25 жылдын ичинде Тажикстан эл аралык коомчулуктун жана БУУнун колдоосуна ээ болгон глобалдык демилгелери аркылуу суу жана климат күн тартибин алга жылдырууга олуттуу салым кошкону белгиленди. Бул демилгелер 2030-жылга чейинки Туруктуу өнүгүү күн тартибин кошо алганда, глобалдык суу максаттарына жетүү үчүн катализатор болуп калды.
Эмомали Рахмон Душанбе суу процессинин алкагындагы жогорку деңгээлдеги эл аралык конференциялар саясий диалог, өнөктөштүктү чыңдоо, биргелешкен кадамдарды иштеп чыгуу жана БУУнун суу конференцияларына даярдануу үчүн абройлуу аянтчага айланганын белгиледи.
БУУнун Суу боюнча конференциясы 2028-жылы Душанбеде өтөөрү баса белгиленди. Ал "Суу туруктуу өнүгүү үчүн, 2018–2028" аттуу Эл аралык иш-аракеттердин он жылдыгынын жалпы жүрүшүн жыйынтыктап, суу тармагындагы көп тараптуу кызматташтыктын жаңы этабын аныктайт.
Эмомали Рахмондун айтымында, бул форумдагы интерактивдүү талкуунун негизги багыттарынын бири экологиялык маселелер, анын ичинде биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо болот.
Конференциянын жыйынтыктары планетанын биологиялык ар түрдүүлүгүн сактоонун актуалдуу маселелерин чечүүгө олуттуу салым кошот деген ишеним билдирилди.
Мөңгүлөрдүн эришине байланыштуу маселелерди талкуулоо учурунда мөңгүлөр, кар катмары жана криосферанын башка элементтери биздин өлкөдө суу ресурстарын түзүү жана экологиялык тең салмактуулукту сактоо үчүн табигый системанын ажырагыс бөлүгү болуп саналаары белгиленди.
Бул жагынан алганда, Тажикстандын демилгеси менен БУУнун Башкы Ассамблеясы 2025-жылды Эл аралык мөңгүлөрдү коргоо жылы деп жарыялаганы жана 21-мартты Бүткүл дүйнөлүк мөңгүлөр күнү деп жарыялаганы баса белгиленди. Бул багыттагы дагы бир маанилүү кадам Тажикстан менен Франциянын биргелешкен демилгеси менен ийгиликтүү башталган 2025–2034-жылдар аралыгындагы криосфераны изилдөө жана коргоо боюнча Эл аралык иш-аракеттердин он жылдыгынын жарыяланышы болду.
Жыйынтыктап айтканда, Тажикстан Республикасынын Президенти, Улуттун лидери Эмомали Рахмон бүгүнкү Саммит биологиялык ар түрдүүлүктү коргоо жаатындагы эл аралык кызматташтыкты бекемдөөгө жана башка актуалдуу экологиялык маселелерди чечүүгө жаңы дем берет деп ишеним билдирди.
Сүрөт: Тажикстан Республикасынын Президентинин басма сөз кызматы