Душанбе, 2026-жылдын 20-октябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Байыркы Самарканд шаарында абройлуу C5+1 дипломатиялык форматынын алкагында Борбордук Азия мамлекеттеринин жана Америка Кошмо Штаттарынын тышкы иштер министрлеринин жолугушуусу башталды. АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио 300гө жакын алдыңкы америкалык корпорациялардын жана компаниялардын жетекчилеринен жана топ-менеджерлеринен турган өкүлчүлүктүү делегацияны жетектеп, Өзбекстандын тарыхый борборуна келди.
Жогорку деңгээлдеги сүйлөшүүлөрдүн негизги темалары соода-экономикалык өнөктөштүктү кеңейтүү, түз жеке инвестицияларды тартуу, энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу жана Тажикстан Республикасынын кызыкчылыктарын кошо алганда, аймактык өз ара байланыштарды тереңдетүү болду.
2015-жылдын ноябрь айында Самаркандда түзүлгөн C5+1 дипломатиялык форматы акыркы жылдары Вашингтон менен Борбор Азиянын беш өлкөсүнүн (Өзбекстан, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Түркмөнстан) ортосундагы өз ара аракеттенүүнүн негизги көп тараптуу механизмдеринин бирине айланды.
Америкалык бизнес ири көлөмдөгү инвестицияларга даяр экендиктерин билдирген Нью-Йоркто (2023) жана Вашингтондо (2025-жылдын ноябрында) өткөн мамлекеттик лидерлердин тарыхый саммиттеринен кийин, Самарканддагы азыркы жолугушуу саясий декларацияларды практикалык келишимдерге айландырууну көздөйт. АКШнын Соода министрлигинин маалыматы боюнча, аймак менен жарыяланган соода келишимдеринин жалпы наркы буга чейин 100 миллиард доллардан ашкан (анын ичинде Вашингтон саммитинде макулдашылган 25 миллиард доллар).
Ошол эле учурда, өкмөттөр аралык диалогду жеке сектор менен байланыштырган В5+1 корпоративдик форматы динамикалуу өнүгүп жатат. Айыл чарбасы, каржы, маанилүү минералдар, логистика жана IT боюнча Бишкекте өткөн экинчи форумда (2026-жылдын февралы) иштелип чыккан сунуштар келечектеги өндүрүш долбоорлору үчүн ишенимдүү алкакты түзөт.
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Өзбекстандын президенттик администрациясынын башчысы Саида Мирзиёева менен биргеликте белгилүү Регистан аянтына болгон сапарында журналисттерге Вашингтон сапар учурунда миллиарддаган долларлык келишимдерге кол коюуну күтүп жатканын билдирди.
«Биз Өзбекстан менен гана эмес, бардык Борбордук Азия мамлекеттери менен соода жана инвестициялык байланыштарды чыңдоону көздөп жатабыз. Күтүлүп жаткан келишимдер аймактын өлкөлөрүнө да, АКШга да реалдуу экономикалык пайда алып келет», – деп баса белгиледи Марко Рубио.
Тажикстан үчүн C5+1 аймактык күн тартибине катышуу гидроэнергетикага, тоо-кен тармагына, транспорттук инфраструктурага жана жашыл технологияларга америкалык инвестицияларды тартуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат, улуттук экономиканы диверсификациялоого жана Борбордук Азиядагы туруктуулукту бекемдөөгө салым кошот.
Фото: Марко Рубио Саид Мирзиёевди Самарканд аэропортунан тосуп алды. Фото: t.me/SShMirziyoyeva /“Дарё” / Мадина Нурман / kun.uz