Душанбе, 11 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Тоҷикистон ба марҳилаи нави корҳои геологию ҷустуҷӯӣ дар қисми ҷанубу ғарбии кишвар ворид мегардад. Дар доираи лоиҳаи дурнамодори «Бохтар» барои оғози соли 2027 пармакунии чоҳи ҷустуҷӯии суперамиқ бо чуқурии то 7 ҳазор метр ба нақша гирифта шудааст. Лоиҳа бо иштироки Корпоратсияи миллии нафт ва гази Чин — CNPC амалӣ мешавад.

Дар марҳилаи омодагӣ мутахассисон коркарди маводҳои сейсморазведкаи 2D ва 3D-ро ба анҷом мерасонанд. Маълумоти бадастомада бояд имкон диҳад, ки нуқтаи аз ҳама дурнамодори пармакунӣ муайян карда шуда, модели геологии қитъа дақиқ гардонда шавад ва хавфҳои эҳтимолии геологӣ ва техникӣ кам карда шаванд.

Чоҳи оянда ба як воситаи калидӣ барои арзёбии мустақими сохти амиқи ҳавзаи Бохтар табдил хоҳад ёфт. Баръакси натиҷаҳои моделсозии геофизикӣ, ки имкон медиҳанд сохтори зери замин пешгӯӣ карда шавад, маҳз пармакунӣ ва баъдан санҷиши қабатҳо метавонанд ҷавоби мустақимро ба масъалаи мавҷудияти карбогидридҳо, хусусиятҳои онҳо ва иқтидори эҳтимолии саноатӣ диҳанд.

Ҳавзаи Бохтар ба сохторҳои мураккаби геологӣ мансуб буда, қабатҳои ояндадори он дар чуқурии назаррас ҷойгир шудаанд. Тибқи арзёбиҳои мутахассисони соҳа, мавҷудияти захираҳои тасдиқшудаи саноатии карбогидридҳо дар чуқурии тақрибан 6–7 километр ҳанӯз муайян нашудааст.

Аз ин рӯ, дар марҳилаи кунунӣ вазифаҳои асосӣ анҷоми коркарди маводи сейсмикӣ ва муайян кардани координатҳои ниҳоии чоҳи оянда боқӣ мемонанд. Танҳо пас аз гузариш ба пармакунии мустақим ва санҷиши қабатҳо имкони тасдиқ ё рад кардани фарзияҳои мавҷудаи геологӣ ба вуҷуд меояд.

Чуқурии банақшагирифташуда то 7 ҳазор метр лоиҳаро ба гурӯҳи корҳои ҷустуҷӯии аз ҷиҳати технологӣ мураккаб ворид мекунад. Пармакунӣ дар чунин чуқуриҳо таҷҳизоти махсус, дақиқии баланди моделсозии геологӣ, технологияҳои муосири назорати чоҳ ва идоракунии ҳамаҷонибаи хавфҳои техникӣ талаб мекунад.

Дар айни замон натиҷаи асосии лоиҳа на худи пармакунии чоҳ, балки ба даст овардани маълумоти боэътимод дар бораи сохти амиқи қитъа, хосиятҳои қабатҳои ояндадор ва натиҷаҳои санҷиши онҳо хоҳад буд. Маҳз ҳамин маълумот дар оянда самаранокии иқтисодии азхудкунии саноатии конро муайян мекунад, агар мавҷудияти захираҳои тиҷоратӣ тасдиқ гардад.

Барои Тоҷикистон лоиҳаи «Бохтар» на танҳо дар доираи корҳои геологию ҷустуҷӯӣ, балки берун аз он низ аҳамияти калон дорад. Пайдо шудани эҳтимолии захираҳои саноатии нафт ё газ метавонад ба сохтори тавозуни миллии энергетикӣ таъсир расонда, заминаи захиравии дохилиро васеъ намояд.

Дар сурати тасдиқи захираҳои тиҷоратӣ ҷумҳурӣ имконият пайдо мекунад, ки вобастагии худро аз воридоти баъзе намудҳои сӯзишворӣ коҳиш диҳад, барои рушди бахши нафту газ шароити иловагӣ фароҳам созад ва имкониятҳои нави истеҳсолоти саноатиро ба вуҷуд оварад.

Бо вуҷуди ин, дар айни замон сухан гуфтан дар бораи самараи кафолатноки иқтисодӣ барвақт аст. Ҳаҷми он аз миқдори воқеии захираҳо, сифати карбогидридҳо, шароити ҷойгиршавии онҳо, дастрасии технологӣ барои истихроҷ ва самаранокии иқтисодии азхудкунии минбаъда вобаста хоҳад буд.

Пармакунии суперамиқ дар ҳавзаи Бохтар метавонад барои Тоҷикистон ба як озмоиши бузурги технологӣ дар соҳаи геологоразведкаи амиқ табдил ёбад. Иштироки CNPC ҷанбаи технологии лоиҳаро тақвият бахшида, барои истифодаи таҷрибаи муосири байналмилалӣ ҳангоми гузаронидани корҳои мураккаби ҷустуҷӯӣ имконият фароҳам меорад.

Бо вуҷуди ин, омили асосии номуайянӣ боқӣ мемонад: мавҷудияти захираҳои саноатӣ танҳо баъди кушодан ва санҷиши мустақими қабатҳои ояндадор муайян карда мешавад.

Ҳамин тариқ, соли 2027 метавонад марҳилаи ҳалкунанда барои лоиҳаи «Бохтар» гардад — маҳз пармакунӣ бояд ба Тоҷикистон ҷавоби объективӣ диҳад, ки оё яке аз ояндадортарин ҳавзаҳои нафту гази кишвар воқеан дорои иқтидори захиравии саноатӣ ҳаст ё не.

АКС: тасвири тавлидшудаи рақамӣ аз «Эпицентр Вестей».