Душанбе, 23 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Президенти Тоҷикистон, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон 22 апрел дар Остона дар ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои муассиси Фонди байналмилалии наҷоти Арал иштирок ва суханронӣ кард. Тоҷикистон, таъкид намуд Сарвари давлат, аз замони таъсиси Фонд онро ҳамчун як механизми муҳими ҳамкории бисёрҷонибаи кишварҳои минтақа дар масъалаҳои хоҷагии об ва экология арзёбӣ мекунад.
Суханронии роҳбари давлат атрофи як андешаи асосӣ бунёд ёфта буд: мушкилоти экологии Осиёи Марказӣ кайҳо аз ҳудуди як кишвар берун рафта, на ба изҳорот, балки ба қарорҳои ҳамоҳангшуда ниёз доранд.
Эмомалӣ Раҳмон хотиррасон кард, ки фоҷиаи баҳри Арал то ҳол рамзи буҳрони бузурги минтақавӣ боқӣ мемонад ва дар давоми солҳои гузашта дар доираи Фонд майдони гуфтугӯи озод оид ба масъалаи Арал таъсис ёфта, таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба он ҷалб шудааст. Ҳамчунин таъкид гардид, ки бо дастгирии шарикони байналмилалӣ дар кишварҳои минтақа як қатор лоиҳаҳо ва барномаҳои марбут ба идоракунии захираҳои об ва ҳифзи муҳити зист амалӣ шудаанд.
Дар баробари ин, президент ба хатарҳои нави афзоянда таваҷҷуҳ зоҳир кард. Дар миёни онҳо обшавии босуръати пиряхҳо, коҳиши устувории экосистемаҳо, офатҳои табиии вобаста ба об ва инчунин тӯфонҳои чангу ғубор зикр шуданд, ки дар солҳои охир ба як падидаи хеле маъмул табдил ёфтаанд. Ба гуфтаи Эмомалӣ Раҳмон, чунин тӯфонҳо на танҳо ба пиряхҳо, ки манбаи асосии оби нӯшокӣ ҳастанд, балки ба саломатии аҳолӣ ва заминҳои кишоварзӣ низ зарар мерасонанд.
Як бахши муҳими суханронӣ ба вобастагии обии минтақа бахшида шуд. Эмомалӣ Раҳмон хотиррасон намуд, ки дар Тоҷикистон то 60 фоизи ҷараёни дарёҳои минтақа ташаккул меёбад ва маҳз барои ҳамин кишвар оқибатҳои бевоситаи ин буҳронҳоро хеле сахт эҳсос мекунад. Дар ин замина афзоиши аҳолӣ ва зиёд шудани талабот ба об дар ҳамаи бахшҳои иқтисодиёт, ҳамзамон бо тағйирёбии иқлим, ба захираҳои обӣ фишори ҷиддӣ меоранд ва ба амнияти энергетикӣ, озуқаворӣ ва экологии минтақа таъсир мерасонанд.
Бо дарназардошти ҳамин ҳолат, Сарвари давлат ба истифодаи самараноки механизмҳои мавҷудаи ҳамкорӣ дар масъалаҳои захираҳои об дар Осиёи Марказӣ даъват кард ва таъкид намуд, ки худи Фонд бояд ба воқеиятҳои муосир мутобиқ карда шавад. Тоҷикистон, ба гуфтаи Эмомалӣ Раҳмон, пайваста ба такмили сохтори ташкилӣ ва пояи шартномавию ҳуқуқии Фонд ҷонибдорӣ менамояд, то фаъолияти он самараноктар гардад. Аз ҷумла, пешниҳод шуд, ки дар доираи Фонди байналмилалии наҷоти баҳри Арал Комиссияи байнидавлатии энергетикии Осиёи Марказӣ таъсис дода шавад.
Масъалае, ки Эмомалӣ Раҳмон дар Остона матраҳ намуд, танҳо мавзӯи муҳити зист нест. Дар Осиёи Марказӣ масъалаи об беш аз пеш ба ҳалқаи пайвандгари иқлим, энергетика, амнияти озуқаворӣ ва сиёсати минтақавӣ табдил меёбад. Бинобар ин, дар суханронии ӯ на танҳо мушкилот, балки ҷавоби технологӣ низ таъкид шуд: ҷорӣ намудани босуръати технологияҳои сарфакунандаи об ва энергия дар кишоварзӣ, бахши коммуналӣ ва саноат, омода кардани насли нави мутахассисон, тавсеаи табодули илмӣ ва анҷом додани таҳқиқоти муштараки илмӣ-амалӣ дар мавриди тағйирёбии иқлим ва истифодаи оқилонаи об.
Дар анҷоми суханронӣ Эмомалӣ Раҳмон ба пешбурди рӯзномаи ҷаҳонии об ишора намуда, хабар дод, ки охири моҳи май дар Душанбе Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд дар доираи Даҳсолаи амал «Об барои рушди устувор, 2018–2028» баргузор мешавад. Ин ҳамоиш ба татбиқи ташаббусҳои Тоҷикистон дар соҳаи об бахшида хоҳад шуд. Сарвари давлат раҳбарони ҳайатҳои ширкаткунандаро ба Тоҷикистон даъват намуд, то дар ин конфронси сатҳи баланд иштирок кунанд.
АКС: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон