Душанбе, 01 май, – АИ «Корвон Иттилоот». 1 май яке аз санаҳоест, ки дар фазои пасошӯравӣ арзиши худро нигоҳ дошта, аммо дар кишварҳои Осиёи Марказӣ мазмун ва шакли гуногуни таҷлилро пайдо кардааст.

Дар баъзе давлатҳо он ҳамчун рӯзи ҳамбастагии меҳнатӣ боқӣ мондааст, дар дигарҳо ба рамзи ягонагии миллӣ табдил ёфтааст ва дар баъзе ҳолатҳо ҳатто хусусияти фарҳангӣ ва эстетикии шаҳрӣ гирифтааст. Бо вуҷуди решаи умумии таърихӣ, ҳар як кишвари минтақа барои ин сана модели хоси дарки худро шакл додааст — аз мазмуни иҷтимоӣ то самтҳои фарҳангӣ ва рамзӣ.

Қазоқистон: Рӯзи ягонагии халқ

Дар Қазоқистон 1 май ҳамчун Рӯзи ягонагии халқҳои Қазоқистон таҷлил мегардад — ҷашне, ки соли 1996 таъсис ёфтааст. Он ба идеяи сулҳ, ҳамзистии осоишта ва ҳамдигарфаҳмии миллатҳои сокини кишвар бахшида шудааст.

Дар ин рӯз дар саросари ҷумҳурӣ парадҳо, консертҳо, барномаҳои фарҳангӣ ва варзишӣ баргузор мегарданд. Ҳамзамон, дар баъзе ҳолатҳо чорабиниҳои ҷамъиятӣ, аз ҷумла гирдиҳамоӣ ва эътирозҳо низ доир мешаванд, ки дар онҳо масъалаҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҳифзи ҳуқуқи меҳнат баррасӣ мегарданд.

Дар маҷмӯъ, ин ҷашн дар Қазоқистон хусусияти муттаҳидкунанда дорад ва гуногунрангии фарҳангии кишварро ҳамчун асоси фазои ягонаи миллӣ, ки бар эҳтироми мутақобил ва ҳамбастагӣ такя мекунад, таъкид менамояд.

Қирғизистон: рӯзи ҳамбастагии меҳнат

Дар Қирғизистон 1 май ҳамчун Рӯзи байналмилалии ҳамбастагии меҳнаткашон таҷлил мешавад ва мақоми расмӣ дорад, аммо рӯзи истироҳат нест.

Дар ин рӯз анъанавӣ гирдиҳамоиҳо, раҳпаймоӣ ва консертҳо бо иштироки намояндагони иттифоқҳои касаба, ҳизбҳои сиёсӣ ва созмонҳои ҷамъиятӣ баргузор мегарданд. Таърихан ин сана ҳамчун имкони баён кардани талаботи коргарон ва баррасии масъалаҳои иҷтимоӣ-меҳнатӣ дар назар гирифта мешавад.

Аз соли 1922 инҷониб таҷлили ин рӯз дар кишвар идома дорад. Дар давраи муосир қисми корфармоён ба кормандон рӯзи истироҳат медиҳанд, то онҳо онро бо оила ва наздикон гузаронанд. Ҳамчунин анъанаи зиёрати қабрҳои наздикон ва ёдбуди коргароне, ки дар мубориза барои ҳуқуқҳои худ ҷони худро аз даст додаанд, боқӣ мондааст.

Ӯзбекистон: Рӯзи фаввораҳо

Аз соли 2014 дар Ӯзбекистон 1 май ҳамчун Рӯзи фаввораҳо таҷлил мегардад — ҷашне, ки оғози мавсими гармо ва ба кор даромадани фаввораҳои шаҳриро ифода мекунад. Ин ташаббус бо номи президенти нахустини кишвар Ислом Каримов алоқаманд аст.

Хусусан дар Тошканд ин ҷашн хеле пуршукӯҳ мегузарад, зеро дар шаҳр даҳҳо фаввора фаъолият мекунанд. Дар ин рӯз консертҳо, намоишҳои театрӣ, барномаҳои фарҳангӣ, инчунин баромадҳои ҳунармандон, аниматорҳо ва гурӯҳҳои рақсиву мусиқӣ баргузор мегарданд.

Бо мурури замон Рӯзи фаввораҳо ба як ҷашни ғайрирасмии фарҳанги шаҳрӣ, зебоии муҳити зист ва фазои фароғат табдил ёфтааст. Фаввораҳо то охири тирамоҳ фаъол буда, ба сокинон фазои зебоӣ ва истироҳат мебахшанд.

Туркманистон: бидуни мақоми расмӣ

Дар Туркманистон 1 май ҳамчун ҷашни давлатӣ таҷлил намешавад ва рӯзи истироҳат ба ҳисоб намеравад. Дар рӯйхати расмии санаҳои ҷашнӣ ва хотиравии кишвар ин рӯз зикр нашудааст.

Тоҷикистон: ҳамбастагии иҷтимоӣ ва анъанаи меҳнат

Дар Тоҷикистон 1 май ҳамчун Рӯзи байналмилалии ҳамбастагии меҳнаткашон таҷлил шуда, мақоми ҷашни давлатӣ дорад, аммо аз соли 2016 ба ин сӯ аз рӯйхати рӯзҳои истироҳат хориҷ шудааст.

Дар ин рӯз дар кишвар чорабиниҳои гуногун — консертҳо, мусобиқаҳои варзишӣ, барномаҳои фарҳангӣ, вохӯриҳо ва аксияҳои ҷамъиятӣ баргузор мегарданд. Чорабиниҳои асосӣ анъанавӣ дар шаҳрҳои калон доир шуда, намояндагони иттифоқҳои касаба, кормандони корхонаҳо, донишҷӯён, омӯзгорон ва созмонҳои ҷамъиятиро гирд меоранд.

Хусусияти муҳими 1 май дар Тоҷикистон ҷанбаи иҷтимоии он мебошад. Бисёр вақт маҳз ба ин сана эълонҳо ва ташаббусҳои нави давлатӣ оид ба дастгирии коллективҳои меҳнатӣ, беҳтар намудани шароити кор ва тақвияти ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ рост меоянд. Ин метавонад аз кумакҳо ва имтиёзҳо то ислоҳи маош ва барномаҳои шуғлро дар бар гирад.

Дар дарки ҷамъиятӣ 1 май ҳамоно ҳамчун санаи рамзии меҳнат, ҳамбастагӣ ва суботи иҷтимоӣ боқӣ мемонад. Бо вуҷуди тағйири шакли таҷлил, он вазифаи муҳими иҷтимоӣ ва идеологиро иҷро карда, гурӯҳҳои гуногуни аҳолиро дар атрофи мавзӯи меҳнат, рушд ва устувории иҷтимоӣ муттаҳид месозад.

АКС: АИ «Корвон Иттилоот»