Душанбе, 01 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Рӯзи 9 май, дар Рӯзи Ғалаба бар фашизм, дар шаҳри Душанбе аксияи «Полки ҷовидон» баргузор мегардад — яке аз маъруфтарин ташаббусҳои ҷамъиятӣ, ки ба пос доштани хотираи иштирокчиён ва қурбониёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ бахшида шудааст. Дар пойтахти Тоҷикистон ин чорабинӣ ба нақша гирифта шудааст, ки дар Боғи Ғалаба баргузор шавад, гуфт раиси Иттиҳоди собиқадорони интернатсионалист Шавкат Мирзоев.

Ба гуфтаи ӯ, барои ташкилкунандагон ин аксия на як расмият, балки вазифаи ахлоқӣ дар назди насли пирӯзмандон аст. «Барои мо ин як қарз аст. Ин нигоҳ доштани хотираи таърихӣ дар бораи корнамоиҳои ниёгонамон мебошад», — таъкид кард ӯ, бо ишора ба он ки хотираи ҷанг то имрӯз ҷузъи муҳими шуури ҷамъиятӣ ва таърихи хонаводагӣ боқӣ мемонад.

«Полки ҷовидон» кайҳо аз доираи як кишвар берун рафта, ба як аксияи байналмилалӣ табдил ёфтааст, ки фарзандони ҷанговаронро муттаҳид мекунад. Иштирокдорон бо аксҳои наздикони худ — иштирокчиёни ҷанг — ба кӯчаҳо мебароянд. Одатан ин роҳпаймоӣ 9 май ё дар рӯзҳои наздик ба ин сана баргузор шуда, ҳамчун шакли зиндаи хотираи мардумӣ қабул мешавад, ки дар он саргузашти шахсӣ бо таърихи бузурги кишвар пайванд мехӯрад.

Дар Душанбе ин аксия кайҳо ба анъана табдил ёфтааст. Соли гузашта садҳо сокини пойтахт бо аксҳои аҷдодони худ — иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ — аз тариқи Боғи Ғалаба роҳпаймоӣ карданд. Ин шакл, ба маънои аслӣ, рӯзи хотирмонро ба шаҳодати дастаҷамъии оилавӣ табдил медиҳад: ҳар иштирокчӣ сабаби шахсии худро барои баромадан ба роҳпаймоӣ дорад, аммо ҳамин сабабҳо дар якҷоягӣ ба қиссаи умумӣ дар бораи ҷанг, талафот ва пирӯзӣ табдил меёбанд.

Таърихи худи аксия 9 майи соли 2012 дар шаҳри Томск оғоз ёфт, ки дар он тақрибан 6 ҳазор нафар бо аксҳои иштирокчиёни ҷанг ба кӯчаҳо баромаданд. Ташаббускорони ин иқдом рӯзноманигорони «Гурӯҳи расонаии Томск» буданд. Аз соли 2013 ин аксия ҳамасола баргузор шуда, на танҳо дар саросари Русия, балки берун аз он низ паҳн гардид.

Дар Тоҷикистон «Полки ҷовидон» бори аввал соли 2016 баргузор шуд ва аз ҳамон вақт ба як қисми ҷудонашавандаи таҷлили Рӯзи Ғалаба табдил ёфт. Барои ҷумҳурӣ ин танҳо ёди гузашта нест, балки роҳи ҳифзи ҳақиқати таърихӣ, расонидани он ба насли наврас ва таъкид ба саҳми халқи тоҷик дар пирӯзии умумӣ мебошад.

Дар солҳои ҷанг аз Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон ба фронт тақрибан 300 ҳазор нафар сафарбар шуданд. Аз онҳо қариб 100 ҳазор нафар ба хона барнагаштанд. Беш аз 45 ҳазор сокини ҷумҳурӣ бошад, ба заводҳо ва дигар минтақаҳои Иттиҳоди Шӯравӣ фиристода шуданд. Ин рақамҳо на танҳо миқёси талафоти инсонӣ, балки қимате мебошанд, ки оилаҳо, ақибгоҳ ва тамоми ҷумҳурӣ дар солҳои ҷанг пардохтанд.

Дар байни иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ аз Тоҷикистон 64 нафар ба унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ сазовор шуданд. Барои шуҷоат ва далерӣ дар мубориза бо фашизм 56 ҳазор сокини Тоҷикистон бо медалу орденҳо қадрдонӣ гардиданд, ва 15 нафар соҳиби се ордени «Шараф» шуданд. Ин нишондиҳандаҳо имрӯз на танҳо ҳамчун омори таърихӣ, балки ҳамчун ёдоварӣ аз саҳми бузурги ҷумҳурӣ дар пирӯзии умумӣ садо медиҳанд.

Дар солҳои ҷанг Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон ба яке аз марказҳои эвакуатсия табдил ёфта буд. Дар ҳудуди ҷумҳурӣ 29 госпитали эвакуатсионӣ ҷойгир шуда буд, ки дар онҳо сарбозони Артиши Сурх баъди ҷароҳат ва осебҳои гирифтаашон табобат ва барқарор мешуданд. Ин як ҷабҳаи дигар буд — ҷабҳаи ақибгоҳ, аммо аз ҷабҳаи ҷангӣ камаҳамият набуд. Ҷумҳурӣ ҳамчунин ба фронт 650 ҳазор тонна ғалла, 178 ҳазор тонна нахи пахта, 103 ҳазор мошин фиристода, ба Фонди мудофиа ва сохтмони аслиҳа беш аз 1 миллиард рубли шӯравӣ супорид.

Дар чунин замина аксияи «Полки ҷовидон» дар Душанбе маънии хос пайдо мекунад. Он хотираи шахсиро бо таърихи давлат мепайвандад, аксҳои хонаводагиро бо бузургии корнамоии умумихалқӣ ва ҷашни 9 майро бо гуфтугӯи ором, вале амиқ дар бораи қимати сулҳ пайванд медиҳад. Дар шароите, ки шоҳидони зиндаи ҷанг ҳар рӯз камтар мешаванд, маҳз чунин аксияҳо на танҳо барои нигоҳ доштани хотира, балки барои табдил додани он ба як ҷузъи фарҳанги ҷамъиятӣ кумак мекунанд.

Акс: https://polk.press