Душанбе, 27 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар пасманзари шиддат гирифтани буҳрони иқлим ва афзоиши норасоии захираҳои об дар Душанбе масъалаи ченаки гендерии амнияти об беш аз пеш матраҳ мегардад.
Яке аз минбарҳои муҳими байналмилалӣ барои баррасии ин масъала Форумии «Занон ва об – 2026» гардид, ки бо дастгирии ЮНФПА (Фонди ҷамъияти аҳолии СММ) дар Тоҷикистон дар доираи Раванди оби Душанбе баргузор шуд.
Форум бо ташаббуси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар ҳамкорӣ бо шарикони байналмилалӣ баргузор гардида, намояндагони сохторҳои давлатӣ, созмонҳои байналмилалӣ, ҷомеаи коршиносӣ ва бахши шаҳрвандиро муттаҳид намуд.
Мавзӯи асосии муҳокимаҳо таҳкими нақши занон дар равандҳои қабули қарорҳо дар самти идоракунии захираҳои об, мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим, маблағгузорӣ ва ҷорӣ намудани навовариҳо дар бахши об буд.
Иштирокчиён таъкид карданд, ки буҳрони ҷаҳонии об бештар ба вазъи занону духтарон таъсир мерасонад. Норасоии об, паёмадҳои тағйирёбии иқлим ва бадшавии шароити санитарӣ ба саломатӣ, амният, имкониятҳои иқтисодӣ ва устувории озуқавории гурӯҳҳои осебпазир таъсири мустақим мерасонанд.
Ҳамзамон, тавре зимни муҳокимаҳо зикр гардид, занон то ҳол дар равандҳои қабули қарорҳои марбут ба сиёсати иқлим ва об иштироки маҳдуд доранд.
Мушовири минтақавии ЮНФПА оид ба масъалаҳои гендерӣ барои Аврупои Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ Габриэла Алварес Минте изҳор намуд, ки созмон масъалаҳои иқлимро аз нуқтаи назари ҳуқуқи инсон ва баробарии гендерӣ арзёбӣ мекунад.
Ба гуфтаи ӯ, ЮНФПА ҳамгироии масъалаҳои солимии репродуктивӣ, пешгирии зӯроварии гендерӣ ва маълумоти демографиро ба стратегияҳои миллӣ ва байналмилалии иқлимӣ пеш мебарад.
Роҳбари Дафтари ЮНФПА дар Тоҷикистон доктор Наргис Раҳимова таъкид намуд, ки таъмини баробарии гендерӣ дар бахшҳои об, санитария ва гигиена яке аз шартҳои асосии ноил шудан ба Ҳадафҳои рушди устувор мебошад.
Форум амалан ба майдони баҳси васеътар дар бораи он табдил ёфт, ки муқовимат ба тағйирёбии иқлим бидуни адолати иҷтимоӣ ва ҳифзи гурӯҳҳои осебпазир имконнопазир аст. Ба андешаи иштирокчиён, занон ва ҷавонон бояд на ҳамчун гирандагони кумак, балки ҳамчун иштирокчиён ва пешсафони равандҳои рушди устувор арзёбӣ шаванд.
Дар фарҷоми форум Эъломияи Душанбе «Занон ва об» қабул гардид, ки интизор меравад саҳми муҳим дар омодагӣ ба Конфронси СММ оид ба захираҳои об дар соли 2026 гузорад.
Ҳамин тариқ, Душанбе мавқеи худро ҳамчун минбари байналмилалӣ тақвият медиҳад, ки дар он масъалаҳои об на танҳо аз дидгоҳи экология ва иқтисод, балки ҳамчун ҷузъи рӯзномаи ҷаҳонии ҳуқуқи инсон, баробарии гендерӣ ва устувории иҷтимоӣ баррасӣ мешаванд.
Акс: ЮНФПА дар Тоҷикистон