Душанбе, 29 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар Тоҷикистон дар остонаи Рӯзи Ғалаба танҳо 9 иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ боқӣ мондааст. Ҳанӯз 27 апрел дар Гиссар Раджаб Исмонов — собиқадори охирини ҷанг дар ин шаҳр — даргузашт; ӯ 100-сола буд ва тибқи маълумоти мақомоти маҳаллӣ ва расонаҳо, дар синни 100 ё 101-солагӣ аз олам гузашт. Пас аз даргузашти ӯ шумораи умумии собиқадорони фронт дар ҷумҳурӣ то нӯҳ нафар коҳиш ёфт.
Тибқи маълумоти Шӯрои собиқадорон, имрӯз бештари собиқадорон дар вилояти Хатлон зиндагӣ мекунанд — шаш нафар. Панҷ нафари онҳо дар ноҳияи Бохтар зиндагӣ доранд: Сафаралӣ Файзалӣев, Машраб Давлатов, Гулмурод Тагоев, Мирзо Ғафуров ва Ҳабиб Сафаров. Як собиқадори дигар — Яҳё Мирзоев — дар Кӯлоб зиндагӣ мекунад. Дар вилояти Суғд ду нафари дигар боқӣ мондаанд — Нозим Носиров ва Бибола Рузиматов, ва дар Душанбе — Бозор Нагзибеков. Калонсолтарини онҳо Сафаралӣ Файзалӣеви соли таваллудаш 1923 аст, хурдсолтаринашон бошад Бозор Нагзибеков, Мирзо Ғафуров, Машраб Давлатов ва Ҳабиб Сафаров мебошанд, ки соли 1926 ба дунё омадаанд.
Ҳанӯз як сол пеш вазъ дигар буд: тибқи маълумоти «Азия-Плюс» то 18 апрели соли 2025 дар кишвар 17 иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ зиндагӣ мекарданд. Он замон низ бештарини онҳо дар вилояти Хатлон буданд, аммо дар тӯли як сол шумораи онҳо қариб ду баробар кам шуд. Ин коҳиши босуръат нишон медиҳад, ки насли ҷанговар, ки рӯзҳои ҷангро аз сар гузаронидааст, имрӯз бо суръати хеле баланд аз миён меравад ва ҳамроҳи худ шоҳиди зиндаи яке аз саҳифаҳои пурдарду пурифтихори асри XX-ро мебарад.
Хотираи таърихӣ оид ба саҳми Тоҷикистон дар Ғалаба бузург боқӣ мемонад. Аз ҷумҳурӣ ба фронтҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ тақрибан 300 ҳазор нафар даъват шуданд ва тақрибан 100 ҳазор нафари онҳо ба хона барнагаштанд. Имрӯз, вақте ки танҳо 9 собиқадор дар қайди ҳаётанд, сарнавишти онҳо на танҳо арзиши инсонӣ, балки маънои рамзӣ низ пайдо мекунад: онҳо охирин нигаҳдорандагони хотираи фронт ҳастанд, ки тавассути онҳо кишвар мустақиман бо таърихи Ғалаба пайванд мегирад.
Дар остонаи 9 Май чунин рақамҳо ба таври вижа таъсирбахш садо медиҳанд. Ин дигар танҳо омор нест, балки пули таърихиест, ки дар фосилаи чанд даҳсола байни наслҳо фишурда мешавад. Ва ҳар қадар шоҳидони зиндаи ҷанг камтар шаванд, ҳамон қадар масъулияти ҷомеа барои ҳифзи номҳо, зиндагиномаҳое ва хотираи онҳое, ки Ғалабаро ба қимати ҷони худ наздик карданд, бештар мегардад.
Акс: аз бойгонии Asia-Plus