Душанбе, 10 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Тоҷикистон ва Қирғизистон ният доранд дар нимаи дуюми соли 2027 дар доираи лоиҳаи CASA-1000 интиқоли тиҷоратии неруи барқро ба Покистон оғоз намоянд. Интиқоли неруи барқ тавассути қаламрави Афғонистон сурат гирифта, дар ин кишвар корҳои сохтмонӣ дар қитъаи дахлдори хатти интиқоли барқ аллакай беш аз 65 фоиз иҷро шудаанд.
Тавре дар соҳаи энергетикаи Тоҷикистон ва Вазорати энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон хабар доданд, инфрасохтори миллии лоиҳа дар қаламрави кишвар пурра омодаи ба истифода додан мебошад. Тибқи маълумоти ШСХК «Барқи Тоҷик», қитъаи тоҷикистонии маҷмааи инфрасохторӣ ба анҷом расида, барои истифода омода шудааст.
Ҳамин тариқ, марҳилаи асосие, ки муҳлати ба иқтидори пурраи тиҷоратӣ баромадани CASA-1000-ро муайян мекунад, анҷоми қитъаи транзитии Афғонистон боқӣ мемонад. Корҳои сохтмонӣ дар қаламрави Афғонистон аз нав оғоз гардида, тибқи реҷаи муқаррарӣ идома доранд. Вазорати энергетикаи Тоҷикистон интизор дорад, ки корҳои сохтмонӣ дар Афғонистон дар нимаи аввали соли 2027 ба анҷом мерасанд ва баъди он дар нимаи дуюми сол татбиқи созишномаи хариду фурӯши неруи барқ оғоз гардад.
Омили муҳими дигар ин аст, ки инфрасохтор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон, ки ҳамчун таъминкунандагони асосии неруи барқи обӣ дар доираи лоиҳа баромад мекунанд, аллакай пурра сохта шудааст. Ин заминаи техникиро барои гузаштан аз марҳилаи сохтмон ба татбиқи амалии савдои фаромарзии неруи барқ фароҳам меорад.
Лоиҳаи CASA-1000 бо арзиши $1,2 миллиард ва дарозии умумии тақрибан 1,4 ҳазор километр моҳи майи соли 2016 дар шаҳри Турсунзода расман оғоз гардида буд. Ҳадафи стратегии он таъсиси долони энергетикиест, ки захираҳои бузурги гидроэнергетикии Осиёи Марказиро бо талаботи рӯзафзуни Осиёи Ҷанубӣ пайваст мекунад. Бонки ҷаҳонӣ шарики асосии молиявии татбиқи қитъаи афғонистонии лоиҳа мебошад.
Барои Тоҷикистон ба кор даромадани тиҷоратии CASA-1000 аҳамияти махсуси иқтисодӣ дорад. Содироти неруи барқ дар фасли тобистон имкон медиҳад, ки иқтидорҳои мавсимии изофии истеҳсоли неруи барқи обӣ самараноктар истифода шуда, ҳамзамон манбаи иловагии воридоти асъорӣ ташаккул ёбад. Лоиҳа инчунин метавонад нақши кишварро на танҳо ҳамчун истеҳсолкунандаи бузурги неруи барқи таҷдидшаванда, балки ҳамчун иштирокчии муҳими бозори ташаккулёбандаи энергетикии Осиёи Марказӣ ва Ҷанубӣ тақвият бахшад.
Анҷоми қитъаи афғонистонӣ шарти асосии табдил ёфтани CASA-1000 аз як лоиҳаи бузурги инфрасохторӣ ба механизми амалкунандаи ҳамгироии энергетикии минтақа мебошад. Ба реҷаи тиҷоратӣ гузаштани хат дар нимаи дуюми соли 2027 метавонад марҳилаи нави ҳамкории Осиёи Марказӣ ва Ҷанубиро оғоз намояд, ки дар он неруи барқ на танҳо ҳамчун маҳсулоти содиротӣ, балки ҳамчун воситаи таҳкими робитаҳои иқтисодӣ, иқтидори транзитӣ ва амнияти энергетикии минтақавӣ нақш хоҳад дошт.
АКС: Инфраструктурная карта межрегионального проекта передачи электроэнергии CASA-1000. Источник: www.casa-1000.org.