Душанбе, 12 август, – АИ «Корвон Иттилоот».  Тоҷикистон ба марҳилаи нави идоракунии низомии хатарҳои иқлимӣ ворид мешавад. Имрӯз дар Душанбе Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Барномаи ҷаҳонии озуқаи Созмони Милали Муттаҳид расман ба татбиқи Лоиҳаи идоракунии хатарҳои иқлимӣ оғоз бахшиданд. Ҳадафи асосии ташаббуси мазкур баланд бардоштани устувории ҷомеаҳои осебпазир дар муқобили тағйирёбии иқлим ва ҳолатҳои фавқулодаи табиӣ мебошад.

Лоиҳа аз ҷониби Ҳукумати Швейтсария маблағгузорӣ шуда, аз ҷониби Барномаи ҷаҳонии озуқаи СММ дар ҳамкории зич бо Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар шарикони миллӣ амалӣ карда мешавад. Татбиқи он ба таҳкими механизмҳои миллӣ дар самти пешгирӣ, омодагӣ ва вокуниш ба таҳдидҳои иқлимӣ равона мегардад.

Яке аз самтҳои калидии лоиҳа такмили низоми арзёбии хатарҳо ва огоҳкунии бармаҳал мебошад. Ҳадаф аз он баланд бардоштани қобилияти сохторҳои давлатӣ ва маҳаллӣ барои сари вақт муайян намудани таҳдидҳои эҳтимолӣ ва расонидани иттилооти зарурӣ ба аҳолӣ мебошад.

Ба рушди механизмҳои вокуниши пешакӣ ва низоми ҳифзи иҷтимоӣ, ки дар шароити ҳолатҳои фавқулода устувор фаъолият карда метавонад, низ таваҷҷуҳи махсус дода мешавад. Чунин равиш гузаришро аз вокуниш ба оқибатҳои офат ба андешидани тадбирҳои пешакӣ барои омодагӣ ба паёмадҳои эҳтимолии он дар назар дорад.

Самти муҳими дигари лоиҳа татбиқи механизмҳои маблағгузории иқлимӣ ва суғуртаи кишоварзӣ мебошад. Барои Тоҷикистон ин масъала аҳамияти хос дорад, зеро қисми зиёди аҳолии деҳот аз шароити табиӣ ва иқлимӣ вобастагӣ дошта, ба таъсири падидаҳои шадиди обу ҳаво осебпазир мебошад.

Дар маросими оғози лоиҳа намояндагони мақомоти давлатӣ, шарикони рушд, ниҳодҳои техникӣ ва созмонҳои минтақавӣ аз Тоҷикистон, Қазоқистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон иштирок карданд. Иштирокдорон самтҳои афзалиятноки фаъолият ва дурнамои таҳкими ҳамкории минтақавиро то соли 2030 баррасӣ намуданд.

«Лоиҳаи идоракунии хатарҳои иқлимӣ ба таҳкими низомҳои миллӣ ва баланд бардоштани устувории ҷомеаҳои маҳаллӣ тавассути вокуниши бармаҳал, омодагии беҳтар ва чораҳои самараноки коҳиши хатарҳои иқлимӣ мусоидат хоҳад кард», — гуфт Намоянда ва директори кишварии Барномаи ҷаҳонии озуқаи СММ дар Тоҷикистон Симон Холлема.

Директори Дафтари ҳамкории Швейтсария дар Тоҷикистон Дениз Люти Кришан изҳор дошт, ки Швейтсария дар татбиқи ин лоиҳа на танҳо ҳамчун маблағгузори муштарак, балки тавассути табодули таҷрибаи чандинсолаи худ дар самти коҳиши хатари офатҳо, идоракунии таҳдидҳои табиӣ ва истифодаи равишҳои ба хатар асосёфта саҳм хоҳад гузошт.

«Мо бо як вазифаи умумӣ рӯ ба рӯ ҳастем: мутобиқ шудан ба иқлими тағйирёбанда ва таҳкими устувории худ», — гуфт ӯ.

Дар ҷамъбасти чорабинӣ ҳуҷҷати пешакии ҳамкорӣ оид ба татбиқи муштараки лоиҳа ба имзо расид. Ҳуҷҷати мазкур аз иродаи муштараки ҷонибҳо барои ташаккули Тоҷикистон ҳамчун кишвари устувортар дар муқобили тағйирёбии иқлим шаҳодат медиҳад.

Оғози лоиҳаи мазкур аз тағйирёбии равишҳо ба масъалаи амнияти иқлимӣ дарак медиҳад: таваҷҷуҳ тадриҷан аз бартараф намудани оқибатҳои ҳолатҳои фавқулода ба пешгӯии онҳо, вокуниши бармаҳал ва коҳиши зарари эҳтимолӣ мегузарад.

Барои Тоҷикистон, ки релефи кӯҳӣ, фаъолияти баланди сейсмикӣ ва таъсири тағйирёбии иқлим осебпазирии баъзе минтақаҳоро зиёд мекунад, рушди низоми огоҳкунии бармаҳал ва механизмҳои вокуниши пешакӣ аҳамияти стратегӣ дорад. Ҳамзамон, хатарҳои иқлимӣ на танҳо ба амнияти аҳолӣ, балки ба амнияти озуқаворӣ, кишоварзӣ ва устувории иқтисоди маҳаллӣ низ таъсир мерасонанд.

Ба лоиҳа ворид намудани механизмҳои маблағгузории иқлимӣ ва суғуртаи кишоварзӣ низ аҳамияти махсус дорад. Рушди ин абзорҳо метавонад механизмҳои иловагии ҳифзи деҳқонон ва ҷомеаҳои деҳотиро аз оқибатҳои иқтисодии хатарҳои табиӣ фароҳам оварда, ҳамзамон фишорро ба захираҳои давлатӣ дар давраи ҳолатҳои фавқулода коҳиш диҳад.

Иштироки Қазоқистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон имкониятҳои минтақавии ташаббусро низ васеъ мекунад. Хатарҳои иқлимӣ ва табиӣ ба марзҳои давлатӣ маҳдуд намешаванд, бинобар ин табодули маълумот, таҷриба ва механизмҳои вокуниш миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ метавонад ба яке аз унсурҳои муҳими устувории дарозмуддати минтақа табдил ёбад.

Муайян гардидани муҳлати татбиқ то соли 2030 имкон медиҳад, ки лоиҳа на ҳамчун як барномаи кӯтоҳмуддат, балки ҳамчун воситаи ташаккули низоми фарогири мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим арзёбӣ шавад. Дар чунин низом огоҳкунии бармаҳал, ҳифзи иҷтимоӣ, маблағгузории хатарҳо ва устувории кишоварзӣ ҳамчун унсурҳои ба ҳам алоқаманд амал хоҳанд кард.

АКС: Барномаи ҷаҳонии озуқаи Созмони Милали Муттаҳид