Душанбе, 10 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». 9 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари корӣ ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Суғд бо ҷараёни сохтмони корхонаи металлургии ҶДММ «Комбинати металлурги тоҷик» дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров шинос шуданд. Татбиқи ин лоиҳа ҳамчун яке аз қадамҳои муҳим дар самти таҳкими саноат, густариши коркарди дохилии ашёи хом ва коҳиш додани вобастагӣ аз воридоти маҳсулоти металлӣ арзёбӣ мешавад.
Сохтмони корхона дар ду марҳила амалӣ мегардад. Марҳилаи аввал 1 апрели соли 2025 оғоз ёфта, ба роҳандозии истеҳсоли консентрати маъдани оҳан ва окатышҳо равона шудааст. Анҷоми ин марҳила моҳи сентябри соли 2027 пешбинӣ гардидааст. Марҳилаи дуюм, ки анҷоми он ба соли 2029 муқаррар шудааст, истеҳсоли брикетҳои оҳанӣ бо таркиби оҳан (Fe) 90 фоиз, инчунин блюм ва арматурро дар назар дорад.
Корхона дар ҳудуди кони маъдани оҳани Шохқадам бунёд мегардад. Дар доираи корҳои иловагии геологӣ-таҳқиқотӣ, ки аз ҷониби ширкати австралиягии WOOD анҷом дода шуд, таҳқиқот дар се қитъаи кон — Марказӣ, Шарқӣ ва Ғарбӣ — гузаронида шудааст. То имрӯз захираҳои тасдиқшудаи кони Шохқадам 59 миллион тонна арзёбӣ мешаванд.
Тибқи нақшаи истихроҷ ва коркарди маъдан, дар соли аввал ҳаҷми корҳои рӯйпӯширо то 12 миллион тонна ташкил медиҳад, ки аз он 2,5 миллион тонна ба истихроҷи маъдан рост меояд. Аз ин ҳаҷм 1,1 миллион тонна консентрати маъдани оҳан бо таркиби оҳан 63–68 фоиз истеҳсол карда мешавад. Минбаъд ҳамин ҳаҷми консентрат барои коркарди иловагӣ ва истеҳсоли окатышҳо истифода мегардад.
Дар марҳилаи дуюм коркарди окатышҳо ва истеҳсоли 850 ҳазор тонна брикетҳои оҳанӣ бо таркиби оҳан (Fe) 90 фоиз ба роҳ монда мешавад. Дар марҳилаи ниҳоӣ ин брикетҳо ба раванди гудозиш ҷалб гардида, имкон медиҳад, ки солона то 300 ҳазор тонна блюм ва арматура истеҳсол шавад.
Сармоягузор ва бунёдкунандаи лоиҳа Комбинати металлурги тоҷик мебошад. Ба сифати пудратчии генералӣ ширкати NETC-и Ҷумҳурии Мардумии Чин ҷалб гардидааст, ки барои ташкили истеҳсоли консентрати маъдани оҳан, окатышҳо, блюм ва арматура масъул мебошад. Дар татбиқи лоиҳа инчунин ширкати Electrotherm-и Ҳиндустон иштирок мекунад, ки ҷорӣ намудани технологияи истеҳсоли брикетҳои оҳанӣ бо таркиби оҳан (Fe) 90 фоизро ба уҳда гирифтааст. Ин ширкат дар зиёда аз 32 кишвари ҷаҳон фаъолият ва ҳамкорӣ мекунад.
Ширкати Lisen-и Ҷумҳурии Мардумии Чин низ ҳамроҳ бо Комбинати металлурги тоҷик дар бунёди ин корхона саҳм мегузорад. Дар ҳайси мушовир ширкати австриягии SPS ҷалб шудааст, ки барои назорати сифати корҳои сохтмонӣ, сифати таҷҳизот ва назорати техникии ҷараёни сохтмон масъул мебошад.
Ҳамзамон, дар ҳамкорӣ бо ширкати NETC дар ҳудуди кон сохтмон ва ба истифода додани маркази таъминоти барқ бо иқтидори 90 МВт пешбинӣ шудааст, ки барои фаъолияти устувори маҷмааи истеҳсолӣ замина мегузорад.
Мақомот таъкид мекунанд, ки корхона бо риояи пурраи талабот ва меъёрҳои экологӣ бунёд ва ба истифода дода мешавад. Технологияҳои муосири истифодашаванда, тавре гуфта мешавад, ба муҳити зист таъсири манфӣ нахоҳанд гузошт, ва техника, таҷҳизот ва маводҳои сохтмонӣ ба стандартҳои ҷаҳонӣ мутобиқ мебошанд.
Барои таъмини кори мунтазами корхона аллакай бунёди инфрасохтори зарурӣ оғоз шудааст. То имрӯз хатти баландшиддати интиқоли барқ бо шиддати 220 кВ ва дарозии 14,3 км бо зеристгоҳи барқӣ кашида шудааст, инчунин қубури обрасонӣ ба дарозии 17,5 км бо чор истгоҳи насосӣ сохта шудааст. Ҳамзамон, сохтмон ва васеъсозии роҳи асосии мошингард ба кони Шохқадам аз ҷониби деҳаи Сайҳун ба масофаи 20 километр оғоз гардида, айни ҳол корҳои кӯҳӣ барои васеъ намудани роҳ идома доранд.
Дар қаламрави корхона бинои маъмурӣ бунёд шуда, барои фароҳам овардани шароити мусоиди зисту истироҳати коргарону сохтмончиён хобгоҳ, ошхона ва дигар иншооти зарурии инфрасохторӣ омода гардидааст. Дар айни замон корҳои сохтмонӣ шабонарӯзӣ идома дошта, дар онҳо беш аз 1200 мутахассиси маҳаллӣ ва хориҷӣ ҷалб шудаанд.
Пас аз ба истифода додани марҳилаи аввал 900 ҷойи кори доимӣ таъсис меёбад. Баъди анҷоми пурраи сохтмон шумораи ҷойҳои корӣ аз 1500 зиёд хоҳад шуд ва ба кормандон маоши шоиста таъмин мегардад.
Зимни шиносоӣ бо лоиҳа муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ёдовар шуданд, ки соли 2025 ба Тоҷикистон арматура ба маблағи 600 миллион доллар аз хориҷи кишвар ворид шудааст. Дар ин замина таъкид гардид, ки ба роҳ мондани истеҳсоли арматура ва дигар маҳсулоти оҳанӣ дар дохили кишвар барои иқтисоди миллӣ ва амнияти саноатии ҷумҳурӣ аҳамияти хос дорад.
Пешвои миллат барои ба истифода додани марҳилаи якуми корхона то моҳи сентябри соли 2027 дастур доданд. Ҳамчунин таъкид шуд, ки корҳои сохтмони марҳилаи дуюм бояд суръат бахшида шаванд, то лоиҳа пеш аз муҳлат ба кор оғоз намояд.
Акс: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон