Душанбе, 23 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Ҳамоиши минтақавии экологӣ таҳти унвони «Дидгоҳи муштарак барои ояндаи устувор» дар шаҳри Остона на танҳо як майдони табодули афкор, балки лаҳзае гардид, ки рӯзномаи экологӣ дар Осиёи Марказӣ ба сатҳи уҳдадориҳои мушаххас бароварда шуд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар ин ҳамоиш суханронӣ карда, маҷмӯи авлавиятҳоеро матраҳ намуд, ки имрӯз мустақиман иқлим, амнияти обӣ, иқтисод ва устувории минтақаро ба ҳам мепайванданд.
Дар суханронии худ Сарвари давлат таъкид кард, ки тағйирёбии иқлим, таназзули экосистемаҳо, камбуди захираҳои об ва офатҳои табиӣ ба як чолиши ҷиддӣ на танҳо барои минтақа, балки барои ҷаҳон табдил ёфтааст.
Ҳамзамон махсус зикр гардид, ки то 60 фоизи захираҳои обии Осиёи Марказӣ дар ҳудуди Тоҷикистон ташаккул меёбанд ва ҳамин масъала нақши муҳими экосистемаҳои кӯҳии кишварро дар таъмини обрасонӣ ва рушди устувори минтақа нишон медиҳад.
Мавзӯи дигар — обшавии босуръати пиряхҳо буд. Эмомалӣ Раҳмон гуфт, ки ин раванд дар ҷаҳон тамоюли афзоиш дорад ва ба вайроншавии тавозуни обӣ, пайдоиши хатарҳои экологӣ ва зиёд шудани хавфи офатҳои табиӣ вобаста ба об оварда мерасонад. Ҳамзамон ӯ ба афзоиши басомад ва давомнокии тӯфонҳои чангу ғубор дар кишварҳои минтақа ишора кард, ки ба саломатии аҳолӣ ва муҳити зист таъсири манфӣ мегузоранд.
Ҷониби Тоҷикистон ҳамчунин ба заминаи густардаи байналмилалӣ таваҷҷуҳ дод. Дар суханронӣ саҳми кишвар дар пешбурди рӯзномаи ҷаҳонии об ва иқлим дар доираи Раванди обии Душанбе ёдоварӣ шуда, таъкид гардид, ки қатъномаи СММ оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» аллакай дар марҳалаи татбиқи фаъол қарор дорад.
Ҳамоиши байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо, ки соли гузашта дар Душанбе баргузор шуд, ҳамчун минбари самаранок барои муттаҳид сохтани талошҳо арзёбӣ гардид.
Ҷанбаи иқтисодии сиёсати иқлимӣ низ ҷойгоҳи муҳим гирифт. Эмомалӣ Раҳмон авлавияти гузариш ба иқлими нав, густариши истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия, баланд бардоштани самаранокии энергетикӣ ва ташаккули иқтисоди камкарбонро таъкид намуд.
Барои Тоҷикистон рушди гидроэнергетика ва дигар манбаъҳои тозаи энергия ҳамчун самти стратегии давлат муаррифӣ шуд, дар ҳоле ки барориши «вомбаргҳои сабз» қадами муҳим дар роҳи ҳамгироии кишвар ба низоми ҷаҳонии маблағгузории устувори иқлимӣ шумурда мешавад. Ҳамзамон, шаклгирии марҳилавии бозори минтақавии карбон низ пешниҳод гардид.
Рӯзномаи экологӣ, ба гуфтаи Президент, бе ҳифзи захираҳои биологӣ пурра буда наметавонад. Дар ин замина дар Тоҷикистон Барномаи сабзгардонии кишвар то соли 2040 қабул шудааст, лоиҳаҳои давлатӣ оид ба ҳифзи намудҳои нодири фаунаи кӯҳӣ амалӣ мешаванд ва ба муҳофизати муҳити зист таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир мегардад. Аҳамияти махсус ба Маркази минтақавии идоракунии партовҳо дар Душанбе дода шуд, ки ҳамчун яке аз механизмҳои ҳамкории амалии экологӣ арзёбӣ мешавад.
Хулосаи сиёсӣ ва рамзии ҳамоиш қабули Эъломияи муштараки сарони давлатҳо ва тасдиқи Барномаи минтақавии амал барои солҳои 2026–2030 гардид. Иштирокчиён инчунин ба Конференсияи чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба татбиқи ҳадафҳои Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» даъват шуданд, ки дар даҳаи сеюми моҳи майи соли ҷорӣ дар Душанбе баргузор мегардад.
Дар ҳошияи ҳамоиш Эмомалӣ Раҳмон ҳамчунин аз намоишгоҳ боздид намуда, дар он павилони Тоҷикистон бо таваҷҷуҳ ба пиряхҳо, гуногунии биологӣ, иқтисоди сабз, экотуризм, суннатҳо, ҳунарҳо ва ҳифзи бабри барфӣ, бузи Марко Поло ва архар муаррифӣ шуд.
АКС: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон