Душанбе, 30 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Яке аз саҳифаҳои камшинохта, вале муҳимми таърихи Помир метавонад ба асоси як лоиҳаи нави байналмилалии гуманитарӣ табдил ёбад, ки ҳадафи он ҳифзи хотираи таърихӣ ва таҳкими робитаҳои фарҳангии Тоҷикистон ва Русия мебошад.

Сухан дар бораи экспедитсияи маъруфи наҷотбахшии Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, генерал-полковник Ока Иванович Городовиков меравад, ки зимистони солҳои 1935–1936 барои расонидани кумак ба сокинони Мурғоби баландкӯҳ ташкил шуда буд.

Он солҳо барфрезиҳои шадид ва тӯфонҳои тӯлонӣ ноҳияи Мурғобро амалан аз ҷаҳони беруна ҷудо карданд. Захираҳои озуқаворӣ рӯ ба анҷом мерасиданд ва интиқоли маводи зарурӣ ба яке аз дурдасттарин минтақаҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба мушкили ҷиддӣ мубаддал гардида буд.

Экспедитсия таҳти роҳбарии Ока Городовиков маҷбур шуд аз роҳҳои душвори кӯҳӣ дар баландии қариб панҷ ҳазор метр аз сатҳи баҳр убур намояд. Бо вуҷуди шароити бисёр сангини иқлимӣ ва релефи мураккаб иштирокчиён тавонистанд ба аҳолии Помири баландкӯҳ кумак расонанд ва намунаи шуҷоат, фидокорӣ ва ҳамбастагии инсониро нишон диҳанд.

Маҳз ба ҳамин саҳифаи таърихи муштарак бахшида мешавад лоиҳаи нави гуманитарӣ таҳти унвони «Роҳи ҷанговари қалмиқ ба “Боми ҷаҳон” — Помир». Ташаббус баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ, илмӣ ва маърифатиро дар Тоҷикистон пешбинӣ мекунад, ки ҳам ба шахсияти Ока Городовиков ва ҳам ба робитаҳои таърихии халқҳои Тоҷикистон ва Русия бахшида мешаванд.

Лоиҳа аз ҷониби фонди «Мероси Каспий» бо дастгирии Ҷумҳурии Қалмиқистон ва Хонаи рус дар Душанбе таҳия мегардад. Ба гуфтаи ташаббускорон, ҳадафи асосӣ на танҳо гиромидошти хотираи экспедитсияи қаҳрамонона, балки густариши ҳамкориҳои гуманитарӣ тавассути омӯзиши мероси муштараки таърихӣ мебошад.

Коршиносон таъкид мекунанд, ки таваҷҷуҳ ба чунин ташаббусҳо имрӯз дар ҳоли афзоиш аст, зеро онҳо ба ҳифзи хотираи рӯйдодҳое мусоидат мекунанд, ки халқҳои минтақаҳоро дар давраҳои гуногуни таърихӣ ба ҳам пайвастаанд. Таърихи омӯзиш ва азхудкунии Помир, экспедитсияҳои илмӣ ва амалиётҳои наҷотбахшӣ қисми муҳими хотираи ҷамъиятии минтақа боқӣ мемонад.

Ба назари таҳлилгарон, лоиҳаи нав метавонад ба майдони муколамаи илмӣ, табодули ҷавонон ва ташаббусҳои фарҳангӣ табдил ёфта, ҳамзамон аз воқеаҳое ёдовар шавад, ки аҳамияти ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкориро ҳатто дар душвортарин шароит нишон медиҳанд.

Акс: Хонаи рус дар Душанбе