Шаффофияти соҳаи истихроҷ ва ҳифзи захираи тилло: Дар Тоҷикистон тағйирот ба қонун дар бораи металлҳои қиматбаҳо эътибор пайдо кард - ИА Караван Инфо
Шаффофияти соҳаи истихроҷ ва ҳифзи захираи тилло: Дар Тоҷикистон тағйирот ба қонун дар бораи металлҳои қиматбаҳо эътибор пайдо кард

Душанбе, 14 ноябр, – АИ «Корвон Иттилоот». Созишномаҳо бо ширкатҳои хориҷӣ дар соҳаи истихроҷи тилло дар Ҷумҳурии Тоҷикистон акнун аз экспертизаи ҳатмии зиддикоррупсионӣ мегузаранд ва фаъолияти заршӯйӣ (старателӣ) таҳти танзими бевоситаи давлатӣ қарор мегирад. Тағйиру иловаҳои дахлдор ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи металлҳои қиматбаҳо ва сангҳои қиматбаҳо» дар портали иттилооти ҳуқуқии Вазорати адлияи ҶТ нашр шуданд.

Санади мазкур 15 июн аз ҷониби палатаи поёнии парлумон қабул гардида, 17 октябр аз ҷониби палатаи болоӣ ҷонибдорӣ шуд ва 21 октябри соли 2026 аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба имзо расид.

Соҳаи кӯҳкорӣ ва истихроҷи тилло яке аз бахшҳои стратегии иқтисодиёти Тоҷикистон маҳсуб меёбад. Ворид намудани меъёрҳои нав барои баланд бардоштани шаффофияти шартномаҳои сармоягузорӣ, ба танзим даровардани фаъолияти заршӯёни хусусӣ ва ҳифзи манфиатҳои иқтисодии давлат равона шудааст.

Ин иқдом имкон медиҳад, ки хавфҳои коррупсионӣ ҳангоми бастани созишномаҳо коҳиш ёфта, металлҳои қиматбаҳои истихроҷшуда ва мусодирагардида бевосита барои таҳкими захираҳои давлатии кишвар истифода шаванд.

Се тағйироти асосӣ дар қонунгузории соҳа:

1. Экспертизаи зиддикоррупсионии созишномаҳо (моддаҳои 11 ва 23):

Қаблан лоиҳаи шартномаҳои байналмилалӣ ва созишномаҳо бо давлатҳо ва ширкатҳои хориҷӣ оид ба истихроҷ, истеҳсол ва гардиши металлҳову сангҳои қиматбаҳо танҳо аз экспертизаи иқтисодию ҳуқуқӣ мегузаштанд.

Акнун ба онҳо санҷиши ҳатмии зиддикоррупсионӣ илова карда шуд, ки тартиби гузаронидани онро Ҳукумати ҶТ муайян мекунад. Шартномаҳои байналмилалӣ дар ин самт мисли пешина бояд ҳатман тасдиқ (ратификатсия) шаванд.

2. Танзими давлатии истихроҷи заршӯйӣ (моддаи 10):

Истихроҷи канданиҳои фоиданоки пошхӯрда бо усули заршӯйӣ (дар қитъаҳое, ки захираҳояшон ҳисоб нашудаанд ва дар тавозуни давлатӣ нестанд) ба феҳристи фаъолиятҳои таҳти танзими давлатӣ ворид гардид.

Соҳибкорони инфиродӣ ва шахсони ҳуқуқӣ танҳо бо иҷозати мақоми ваколатдор ба ин кор машғул шуда метавонанд. Акнун нисбат ба онҳо иҷозатномадиҳӣ, баҳисобгирӣ, назорати давлатӣ ва ҳуқуқи афзалиятноки давлат барои хариди ашёи хом ҷиҳати ғанӣ гардонидани Фонди давлатӣ ва захираи тиллои кишвар татбиқ мегардад.

3. Супоридани сарватҳои мусодирашуда ба Фонди давлатӣ (моддаи 3):

Металлҳо ва сангҳои қиматбаҳое, ки ғайриқонунӣ истихроҷ шудаанд, аз муомилоти ғайриқонунӣ гирифта шудаанд ё мусодира гардидаанд, бевосита ба Фонди давлатии металлҳои қиматбаҳо ва сангҳои қиматбаҳои Тоҷикистон (ки ба ҳайати захираҳои тиллову асъори кишвар дохил мешавад) супорида мешаванд. Қарор оид ба пур кардан ва хароҷоти ин фондро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул мекунад.

Қонуни асосии соҳа ҳанӯз соли 2001 қабул гардида, тағйироти қаблӣ ба он моҳи феврали соли 2026 ворид шуда буданд.

Акс: https://centralasianlight.org