Душанбе, 01 октябр — АИ «Корвон Иттилоот». Тоҷикистон ташаббуси таъсиси Маркази минтақавии Осиёи Марказӣ оид ба рушди зеҳни сунъиро пешниҳод намуд, ки метавонад ба платформаи ҳамоҳангсозии лоиҳаҳо, табодули технологияҳо ва ҷалби сармоягузорӣ ба иқтисоди босуръат рушдёбандаи рақамии минтақа табдил ёбад.

Ин ташаббусро муовини якуми директори Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамии Тоҷикистон Ҳаким Исмоилзода дар конфронси C5+1 SI: Digital Innovation for Economic Growth, ки дар шаҳри Остона баргузор гардид, пешниҳод кард.

Зимни суханронӣ дар ин ҳамоиши байналмилалӣ намояндаи Тоҷикистон самтҳои асосии сиёсати давлатии кишварро дар соҳаи зеҳни сунъӣ муаррифӣ намуда, дар бораи нақшаҳои рушди инфрасохтори технологӣ маълумот дод.

Ба гуфтаи ӯ, Тоҷикистон Стратегияи миллии рушди зеҳни сунъиро бознигарӣ мекунад ва дар ин замина ҳадаф гузошта шудааст, ки саҳми зеҳни сунъӣ дар маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ аз 5 фоизи ҳозира то 8 фоиз афзоиш ёбад ва истифодаи технологияҳои зеҳни сунъӣ ба 17 соҳаи иқтисод густариш дода шавад.

Ҳаким Исмоилзода яке аз шартҳои асосии татбиқи ин нақшаҳоро таъмини заминаи энергетикӣ номид. Ба гуфтаи ӯ, Тоҷикистон ният дорад барои фаъолияти марказҳои коркарди маълумот, ки ба технологияҳои зеҳни сунъӣ нигаронида шудаанд, 100 МВт неруи барқи аз ҷиҳати экологӣ тоза ҷудо кунад. Дар оянда пешбинӣ мешавад, ки ин иқтидор марҳила ба марҳила то 1 ГВт то соли 2030 афзоиш дода шавад.

«Бидуни неруи барқ, бидуни неруи барқи тоза ва бидуни алоқа воқеан рушди технологияҳои рақамӣ ва бахусус зеҳни сунъӣ душвор аст», — таъкид намуд ӯ.

Ҳамин тариқ, дар равиши пешниҳодшуда рушди зеҳни сунъӣ танҳо ҳамчун ҷорӣ намудани қарорҳои нармафзорӣ баррасӣ намешавад, балки як раванди маҷмуиест, ки ҳамзамон ба энергетика, инфрасохтори телекоммуникатсионӣ ва ташкили иқтидорҳои ҳисоббарорӣ вобаста мебошад. Барои Тоҷикистон ин масъала бо дарназардошти зарурати ташаккули заминаи инфрасохторӣ барои хизматрасониҳои муосири рақамӣ аҳамияти хос дорад.

Дар суханронӣ ба рушди IT Hub Душанбе низ таваҷҷуҳи алоҳида зоҳир гардид. Ин платформа яке аз самтҳои ташаккули экосистемаи миллии рақамӣ ба ҳисоб меравад. Дар чунин замина, пешниҳоди таъсиси маркази минтақавии зеҳни сунъӣ аз доираи лоиҳаҳои алоҳидаи миллӣ берун рафта, густариши ҳамкории технологии кишварҳои Осиёи Марказиро дар назар дорад.

Ҳаким Исмоилзода шарикони байналмилалӣ, аз ҷумла ширкатҳои амрикоӣ ва Ҳукумати Иёлоти Муттаҳидаи Америкаро ба иштирок дар чунин ташаббус даъват намуд. Ба гуфтаи ӯ, ҳамоҳангсозии бештари фаъолияти давлатҳои минтақа метавонад ба ташаккули бозори ягонаи минтақавии қарорҳои рақамӣ, васеъ гардидани имкониятҳо барои татбиқи лоиҳаҳои муштарак ва фароҳам овардани шароити иловагӣ барои ҷалби сармоягузорӣ мусоидат кунад.

Пешниҳоди Тоҷикистон дар пасманзари афзоиши аҳамияти зеҳни сунъӣ барои рушди иқтисодӣ, рақамикунонии соҳаҳо ва баланд бардоштани рақобатпазирии технологии кишварҳо садо дод. Формати минтақавии ҳамкорие, ки намояндаи Тоҷикистон пешниҳод намуд, гузариш аз ташаббусҳои ҷудогонаи миллӣ ба равиши ҳамоҳангшуда дар масъалаҳои инфрасохтор, сармоягузорӣ ва рушди малакаҳои рақамиро пешбинӣ мекунад.

Акс: Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамии Тоҷикистон