Dushanbe, 2026-yil 11-iyun – Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston Milliy kutubxonasida "Robiya Balxiy – tojik va fors adabiyotining birinchi ayoli" xalqaro konferensiyasi bo'lib o'tdi. Ushbu forum mamlakat madaniy hayotida muhim voqeaga aylandi, mumtoz Sharq she'riyatining eng ko'zga ko'ringan namoyandalaridan birining merosini nishonlash uchun olimlar, tadqiqotchilar, yozuvchilar va xalqaro mehmonlarni birlashtirdi.

Konferensiyada Tojikiston Respublikasi Prezidentining ijtimoiy masalalar va jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha katta maslahatchisi Masrur Abdullozoda, Milliy fanlar akademiyasi prezidenti Qobiljon Xushvaxtzoda, Milliy kutubxona direktori Lutfiya Abdulxoliqzoda va ilmiy jamoatchilik hamda xalqaro doiralar vakillari ishtirok etdi.

Konferensiya ishtirokchilari Robiya Balxiyning tojik-fors adabiyoti rivojiga qo'shgan ulkan hissasini alohida ta'kidladilar. Uning nomi endi nafaqat she'riy iste'dod ramzi, balki tojik xalqi tarixida ayollarning ma'naviy kuchi, donoligi va ichki erkinligi belgisi sifatida ham qabul qilinadi.

Forumdagi taqdimotlarda shoiraning hayoti, adabiy merosining o'ziga xos jihatlari va uning ijodining fors-tojik mintaqasida mumtoz she'riyat rivojidagi roli haqida so'z yuritildi. Tadqiqotchilar Robiya Balxiy asarlari chuqur lirikasi, gumanistik mazmuni va yuqori badiiy sifati bilan ajralib turishini ta'kidladilar.

Uning davrining tarixiy kontekstiga alohida e'tibor qaratildi. Olimlarning eslashicha, Robiya Balxiy X asrda, Somoniylar davrida yashagan va tojik-fors adabiyotining asoschisi Abuabdullo Rudakiyning zamondoshi bo'lgan. Aynan shu madaniy makonda mintaqadagi ilk ma'lum bo'lgan ayol she'riy ovozlardan biri paydo bo'ldi va adabiy tarixda muhim iz qoldirdi.

Shuningdek, Robiya Balxiy tavalludining 1050 yilligi YuNESKOning 2026–2027 yillardagi yubileylar ro'yxatiga kiritilgani ta'kidlandi. Bu uning ijodiy merosi nafaqat milliy, balki global ahamiyatga ega ekanligini va uning nomi global madaniy merosining bir qismiga aylanganini ko'rsatadi.

Dushanbedagi xalqaro konferensiya tojik xalqining boy adabiy merosini saqlash va targʻib qilish masalalarini muhokama qilish uchun muhim maydonga aylandi. Ushbu forum mumtoz adabiyot va maʼnaviy qadriyatlar bilan aloqani saqlab qolishni qadrlaydigan yosh avlodni tarbiyalashda ham bir xil darajada muhim ahamiyatga ega boʻldi.

Bugungi kunda Robiya Balxiy merosiga murojaat qilish ayniqsa dolzarb bo'lib tuyuladi: u bizga tarixiy xotiraning chuqurligini, ayollarning madaniyat rivojidagi rolini va adabiy so'zlarning davrlar, xalqlar va avlodlarni birlashtirishdagi kuchini eslatadi.

Surat: NIAT “Xovar”