Dushanbe, 2026-yil 22-avgust – Karavan Info axborot agentligi. Global iqlim oʻzgarishi Markaziy Osiyoning asosiy suv yoʻllariga bevosita, oʻzgaruvchan taʼsir koʻrsatishda davom etmoqda.

Tojikiston Respublikasi hukumati huzuridagi Atrof-muhitni muhofaza qilish qo'mitasining Gidrometeorologiya agentligi 2026-yil avgust oyining birinchi o'n kunligida Muchob (Muksu) va Surxob daryolari havzalarida, shuningdek, Tojikistonning eng yirik muzligi (sobiq Vanjax/Fedchenko) tizimida o'tkazilgan havo kuzatuvlari natijalarini sarhisob qildi.

Tojikiston muzliklarini o'rganish va himoya qilish bo'yicha 2010-2030 yillarga mo'ljallangan Davlat dasturi doirasida tashkil etilgan monitoring bir qator muhim o'zgarishlarni qayd etdi.

Tojikiston muzliklari va unga tutash massivlarda muzlik tillari qisqarishda davom etmoqda, shoxlar chekinmoqda va muzning umumiy maydoni va hajmi tez kamaymoqda. Eng kuchli dinamika Dehdal va Qizilko'l muzliklari yaqinida kuzatilgan.

Bu hududlarda muzlarning emirilishining kuchayishi xavfli tabiiy jarayonlarning ehtimolini oshiradi.

Said Nafisi (Baralmos) muzligida nafaqat qor zaxiralari kamayibgina qolmay, balki erigan suvlar to'planib, portlash xavfini tug'diradigan yangi muzlik ko'llari paydo bo'ldi. Bu jarayonlar mintaqaning suv balansi uchun juda muhim bo'lgan Muchob va Surxob daryolarining gidrologik rejimiga bevosita ta'sir qiladi.

Erish dinamikasini o'z vaqtida kuzatib borish bizga asosiy transchegaraviy daryolarning oqim hajmini prognoz qilish, muzliklarning sel oqimlari xavfini proaktiv ravishda baholash va mintaqaning suv va energetika infratuzilmasini iqlim muammolariga moslashtirish imkonini beradi.

Kuzatuv natijalari iqlim o'zgarishiga moslashish sohasida monitoring tizimini va xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlash zarurligini tasdiqlaydi.

Surat: Tojikiston Gidrometeorologiya agentligi