Душанбе, 2026 жылғы 22 тамыз – Karavan Info жаңалықтар агенттігі. Жаһандық климаттың өзгеруі Орталық Азияның негізгі су жолдарына тікелей, трансформациялық әсер етуді жалғастыруда.

Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Қоршаған ортаны қорғау комитетінің Гидрометеорология агенттігі 2026 жылдың тамыз айының алғашқы он күндігінде Мучоб (Муксу) және Сурхоб өзендері бассейндерінде, сондай-ақ Тәжікстанның ең ірі мұздығы (бұрынғы Ванжах/Федченко) жүйесінде жүргізілген әуе бақылауларының нәтижелерін қорытындылады.

Тәжікстан мұздықтарын зерттеу және қорғаудың 2010-2030 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы аясында ұйымдастырылған мониторинг бірқатар маңызды өзгерістерді тіркеді.

Тәжікстан мұздығында және оған іргелес массивтерде мұздық тілдері кішірейіп, бұтақтары шегініп, мұздың жалпы ауданы мен көлемі тез азайып келеді. Ең қарқынды динамика Дехдал және Қызылкөл мұздықтарының маңында байқалды.

Бұл аймақтарда мұздың деградациясының артуы қауіпті табиғи процестердің ықтималдығын арттырады.

Саид Нафиси (Баралмос) мұздығында қар қоры азайып қана қоймай, еріген судың жиналуы да байқалды, бұл жаңа мұздық көлдердің пайда болуына әкеліп соқты, бұл тасқын қаупін тудырады. Бұл процестер аймақтың су балансы үшін өте маңызды Мучоб және Сурхоб өзендерінің гидрологиялық режиміне тікелей әсер етеді.

Еру динамикасын уақтылы бақылау бізге негізгі трансшекаралық өзендердің ағын көлемін болжауға, мұздық селдерінің қаупін алдын ала бағалауға және аймақтың су және энергетикалық инфрақұрылымын климаттық қиындықтарға бейімдеуге мүмкіндік береді.

Бақылау нәтижелері климаттың өзгеруіне бейімделу саласындағы мониторинг жүйесін және халықаралық ынтымақтастықты одан әрі нығайту қажеттілігін растайды.

Фото: Тәжікстан Гидрометеорология агенттігі