ООГАНСТАН, 2026-жылдын 16-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Бамиан провинциясындагы дыйкандар ылайыктуу базарлардын жана стандарттуу муздаткыч кампалардын жоктугу алардын продукциясынын баасын кескин төмөндөтүп жатканына нааразы. Бамиан Ооганстандын картошкага болгон муктаждыгынын дээрлик 60% өндүрөт жана бүгүнкү күндө миңдеген үй-бүлөлөр жашоо-тиричилигин ушул түшүмдөн көз каранды.
Бамиян провинциясы тарыхый Будданын айкелдери менен гана эмес, өлкөдөгү эң ири картошка өндүрүшү менен да белгилүү. Бамияндын тургундары үчүн картошка жөн гана айыл чарба өсүмдүгү эмес; ал көптөгөн айылдык үй-бүлөлөр үчүн экономиканын негизи жана өлкөнүн эң маанилүү стратегиялык товарларынын бири.
Ички рыноктордон тышкары, Бамиян картошкасы акыркы жылдары Пакистанга жана башка бир катар Азия рынокторуна да экспорттолууда. Андан тышкары, Бүткүл дүйнөлүк картошка күнүнө карата Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк жана айыл чарба уюму (ФАО) картошка дүйнөдө эң көп керектелүүчү үчүнчү азык-түлүк продуктусу болуп саналат жана азык-түлүк коопсуздугунда маанилүү ролду ойнойт деп билдирди.
Мурунку жылдары Бамиянда жыл сайын жайында "Картошка гүлү" деп аталган фестиваль өткөрүлчү. Фестивалдын максаты картошканын түшүмүн көрсөтүү, жаңы рынокторду табуу, дыйкандарды кубаттоо жана инвестицияларды тартуу болгон. Фестивалда дыйкандар өз продукцияларын көрсөтүштү, жергиликтүү тургундар ар кандай картошка тамактарын даярдашты, ал эми тамак-аш, кол өнөрчүлүк жана айыл чарба продукцияларын саткан павильондор миңдеген конокторду тартты. Программада ошондой эле поэзия окуулары, дамбур ойноо, элдик музыка жана аттан болду. Бул фестиваль азыр жөн гана эскерүү болсо да, Бамиян дыйкандары дагы эле өз эмгегинин чыныгы баасын сактап кала турган адилеттүү рынокко үмүттөнүшөт.
Фермерлер бүгүнкү күндөгү негизги көйгөйлөрү ылайыктуу рыноктун жоктугу, стандарттуу муздаткыч кампалардын жетишсиздиги жана азык-түлүктөрдү арзан баада сатууга мажбурлоо экенин айтышууда.
Алардын айтымында, картошканы сатып алуу жана сатуу бааларынын ортосундагы айырмачылыктан негизги пайда көрүүчүлөр – сатуучулар жана ортомчулар, ал эми дыйкандардын өздөрү жетиштүү киреше табышпайт. Бамияндык дыйкандар ички жана тышкы рыноктордун кеңейиши, ошондой эле стандартташтырылган муздаткыч сактоочу жайлардын курулушу алардын көптөн бери келе жаткан көйгөйлөрүн жок дегенде жарым-жартылай чечип, продукцияларына практикалык колдоо көрсөтөт деп үмүттөнүшөт.
Колдо болгон маалыматтарга ылайык, провинция жылына 350 миң тоннадан ашык картошка өндүрүп, Ооганстандын бул продукцияга болгон муктаждыгынын 50-60% ын камсыз кылат.
Сүрөт: Салам Ватандар