AFG'ONISTON, 2026-yil 16-iyul – Karavan Info axborot agentligi. Bamiyan viloyatidagi fermerlar mos bozorlar va standart muzlatgichli omborlarning yo'qligi ularning mahsulotlari narxini keskin pasaytirayotganidan shikoyat qilmoqdalar. Bamiyan Afg'onistonning kartoshka ehtiyojining qariyb 60 foizini ishlab chiqaradi va bugungi kunda minglab oilalar tirikchilik uchun ushbu ekinga bog'liq.
Bamiyan viloyati nafaqat tarixiy Budda haykallari, balki mamlakatdagi eng yirik kartoshka yetishtirish bilan ham mashhur. Bamiyan aholisi uchun kartoshka shunchaki qishloq xo'jaligi ekinlaridan ko'proq narsadir; ular ko'plab qishloq oilalari uchun iqtisodiyotning tayanchi va mamlakatning eng muhim strategik tovarlaridan biridir.
Ichki bozorlardan tashqari, so'nggi yillarda Bamiyan kartoshkasi Pokiston va boshqa bir qator Osiyo bozorlariga ham eksport qilinmoqda. Bundan tashqari, Jahon kartoshka kuni munosabati bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo'jaligi tashkiloti (FAO) kartoshka dunyoda eng ko'p iste'mol qilinadigan uchinchi oziq-ovqat mahsuloti ekanligini va oziq-ovqat xavfsizligida muhim rol o'ynashini ta'kidladi.
Avvalgi yillarda Bamiyonda har yozda "Kartoshka guli" deb nomlangan festival o'tkazilardi. Festivalning maqsadi kartoshka hosilini namoyish etish, yangi bozorlarni topish, fermerlarni rag'batlantirish va investitsiyalarni jalb qilish edi. Festivalda fermerlar o'z mahsulotlarini namoyish qilishdi, mahalliy aholi turli xil kartoshka taomlarini tayyorlashdi va oziq-ovqat, hunarmandchilik va qishloq xo'jaligi mahsulotlarini sotadigan pavilyonlar minglab tashrif buyuruvchilarni jalb qildi. Dasturda she'riyat o'qishlari, dambur chalish, xalq musiqasi va attan ham bor edi. Garchi bu festival endi faqat xotira bo'lsa-da, Bamiyon fermerlari hali ham o'z mehnatlarining haqiqiy qiymatini saqlab qoladigan adolatli bozorga umid qilishadi.
Fermerlarning aytishicha, bugungi kunda ularning asosiy muammolari mos bozorning yo'qligi, standart muzlatgichli omborlarning yetishmasligi va mahsulotlarni arzon narxlarda majburan sotishdir.
Ularning so'zlariga ko'ra, kartoshka sotib olish va sotish narxlari o'rtasidagi farqdan asosiy foyda oluvchilar qayta sotuvchilar va vositachilar bo'lib, fermerlarning o'zlari esa yetarli daromad olmaydilar. Bamiyan fermerlari ichki va tashqi bozorlarning kengayishi, shuningdek, standartlashtirilgan sovuq saqlash omborlarini qurish ularning uzoq yillik muammolarini hech bo'lmaganda qisman hal qilishiga va mahsulotlariga amaliy yordam ko'rsatishiga umid qilmoqdalar.
Mavjud ma'lumotlarga ko'ra, viloyat yiliga 350 ming tonnadan ortiq kartoshka yetishtiradi va bu Afg'onistonning ushbu mahsulotga bo'lgan ehtiyojining 50-60 foizini qondiradi.
Surat: Salom Vatandar