Душанбе, 2026 жылғы 15 сәуір — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Бір қарағанда, Варзоб ауданындағы ауылдағы саңырауқұлақ фермасы шағын бизнестің жергілікті үлгісі болып көрінеді. Бірақ кең мағынада ол әлдеқайда маңызды процесті көрсетеді: Тәжікстанда шағын фермаларды қолдау тек табысты арттырудың ғана емес, сонымен қатар азық-түлік қауіпсіздігін, жұмыспен қамтуды және отбасылардың экономикалық тәуелсіздігін нығайтудың құралына айналуда.
Өткен аптада БҰҰ Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасының және Душанбедегі АҚШ елшілігінің өкілдері Варзоб ауданындағы Харангони Миёна ауылындағы саңырауқұлақ өндірісі нысанына барды. Бұл сапар АҚШ үкіметі қаржыландыратын «Тәжікстандағы азық-түлік қауіпсіздігі бойынша іс-шаралар» жобасының бөлігі болды.
Жоба бенефициары Валижон Мирзоев бұл бастамаға 2024 жылы қосылып, отбасының жер телімінде саңырауқұлақ өсіруді бастады. Қолжетімді ресурстарды пайдаланудың шағын әрекеті ретінде басталған бұл іс біртіндеп тұрақты табыс моделіне айналды. Оның өніміне деген сұраныстың артуы және алғашқы байқалатын нәтижелер оған өндірісті кеңейтуге мүмкіндік берді.
Бүгінде Мирзоевтің фермасында екі толық жабдықталған өндіріс орны бар. Негізінен, бұл енді үйде жүргізілетін эксперимент емес, отбасын тұрақты табыспен қамтамасыз ететін және жергілікті азық-түліктің қолжетімділігіне үлес қосатын шағын, бірақ толыққанды жергілікті кәсіпорын. Бұл әсіресе ауылдық жерлерде маңызды, өйткені тұрақты табыс көбінесе экономикалық тұрақтылықты ғана емес, сонымен қатар жұмысқа кетпей үйде болу мүмкіндігін де білдіреді.
Мирзоевтің өзі бұрын Ресейге барып, құрылыста жұмыс істегенін, бірақ енді бұл қажет емес екенін атап өтті. Оның айтуынша, қазіргі табысы отбасын асырауға жеткілікті. Бұл мәселе әсіресе маңызды: тіпті шағын өндірістік бастама нақты нәтиже берген кезде, ол еңбек миграциясына балама болып, отбасы үшін жаңа экономикалық мотивация жасайды.
Мұндай жобалардың басты ерекшелігі — олар бір реттік көмекпен шектелмейді. Валижон алған пайдасын бизнесті дамытуға инвестициялауды жалғастырып, өндіріс ауқымын кеңейтеді. Мақсатты бағдарламаларды нақты өзгеріс құралына айналдыратын дәл осы логика — қолдаудан тәуелсіздікке дейін.
Варзобтағы саңырауқұлақ фермасының тарихы ауыл шаруашылығындағы инновация міндетті түрде үлкен технологияларға тәуелді емес екенін көрсетеді. Кейде шағын отбасылық ферманы тұрақты табыс көзіне айналдыру үшін мақсатты қолдау, негізгі өндірістік дағдылар және нарыққа қолжетімділік жеткілікті. Ел үшін бұл жай ғана жаңа бизнес емес, жергілікті ресурстарға негізделген тұрақты азық-түлік жүйесі мен экономикаға қарай тағы бір қадам дегенді білдіреді.
Сурет: Тәжікстандағы Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы.