Dushanbe, 2026-yil 15-aprel — Karavan Info axborot agentligi. Bir qarashda, Varzob tumanidagi qishloqlardan birida joylashgan qo'ziqorin fermasi kichik biznesning mahalliy namunasi bo'lib tuyuladi. Ammo kengroq ma'noda, bu ancha muhim jarayonni aks ettiradi: Tojikistonda kichik fermer xo'jaliklarini qo'llab-quvvatlash tobora nafaqat daromadlarni oshirish, balki oziq-ovqat xavfsizligi, bandlik va oilalarning iqtisodiy mustaqilligini mustahkamlash vositasiga aylanib bormoqda.

O'tgan hafta BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi va Dushanbedagi AQSh elchixonasi vakillari Varzob tumanidagi Xarangoni Miyona qishlog'ida joylashgan qo'ziqorin ishlab chiqarish korxonasiga tashrif buyurishdi. Ushbu tashrif AQSh hukumati tomonidan moliyalashtiriladigan "Tojikistonda oziq-ovqat xavfsizligi faoliyati" loyihasi doirasida amalga oshirildi.

Loyiha benefitsiari Valijon Mirzoev tashabbusga 2024-yilda qo'shildi va oilasining uchastkasida qo'ziqorin yetishtirishni boshladi. Mavjud resurslardan foydalanishga qaratilgan kichik urinish sifatida boshlangan narsa asta-sekin barqaror daromad modeliga aylandi. Uning mahsulotlariga bo'lgan talabning ortishi va dastlabki sezilarli natijalar unga ishlab chiqarishni kengaytirish imkonini berdi.

Bugungi kunda Mirzoevning fermasida ikkita to'liq jihozlangan ishlab chiqarish quvvati mavjud. Aslida, bu endi uy sharoitida o'tkaziladigan tajriba emas, balki oilani barqaror daromad bilan ta'minlaydigan va mahalliy oziq-ovqat ta'minotiga hissa qo'shadigan kichik, ammo to'liq jihozlangan mahalliy korxona. Bu, ayniqsa, qishloq joylarda muhim ahamiyatga ega, chunki barqaror daromad ko'pincha nafaqat iqtisodiy barqarorlikni, balki ishga ketmasdan uyda qolish imkoniyatini ham anglatadi.

Mirzoevning o'zi ilgari Rossiyaga borib, qurilishda ishlaganini, ammo endi bunga ehtiyoj yo'qligini ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, uning hozirgi daromadi vatanidagi oilasini boqish uchun yetarli. Bu fikr ayniqsa muhim: hatto kichik ishlab chiqarish tashabbusi ham sezilarli natijalar berganda, u mehnat migratsiyasiga alternativa bo'lib qoladi va oila uchun yangi iqtisodiy turtki yaratadi.

Bunday loyihalarning asosiy xususiyati shundaki, ular bir martalik yordam bilan cheklanib qolmaydi. Valijon olgan foydasini biznesni rivojlantirishga sarmoya qilishda davom etmoqda va ishlab chiqarish ko'lamini kengaytirmoqda. Aynan shu mantiq — qo'llab-quvvatlashdan mustaqillikka qadar — maqsadli dasturlarni o'zgarishning aniq vositasiga aylantiradi.

Varzobdagi qo'ziqorin fermasi haqidagi hikoya qishloq xo'jaligidagi innovatsiyalar katta texnologiyalarga bog'liq emasligini ko'rsatadi. Ba'zan maqsadli qo'llab-quvvatlash, asosiy ishlab chiqarish ko'nikmalari va bozorga kirish kichik oilaviy fermani barqaror daromad manbaiga aylantirish uchun etarli. Mamlakat uchun bu shunchaki yangi biznesdan ko'proq narsani anglatadi, balki yanada barqaror oziq-ovqat tizimi va mahalliy resurslarga asoslangan iqtisodiyotga yana bir qadamdir.

Surat: Tojikistondagi Jahon oziq-ovqat dasturi.