Душанбе, 2026 жылғы 14 қыркүйек – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан Республикасының Экономикалық даму және сауда министрлігі «Тәжікстан Республикасының 2027–2029 жылдарға арналған негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерінің болжамын» дайындады.

Құжатқа сәйкес, республика 2027 жылы мұнай өнімдерінің импортын 1,55 миллион тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр, бұл ағымдағы жылғы күтілетін көрсеткіштерден 7,8%-ға артық. 2027 жылы импортталған сұйық көмірсутектердің жалпы құны шамамен 1,12 миллиард АҚШ долларын құрайды деп бағаланады.

Импорт құрылымы көлік-логистика секторының және өнеркәсіптік өндірістің дамуымен байланысты жеңіл мұнай өнімдерін тұтынудың тұрақты өсу үрдісін көрсетеді.

Атап айтқанда, шамамен 500 миллион долларға 700 мың тонна дизель отынын, 530 мың тонна автомобиль бензинін (шамамен 400 миллион доллар), 333 мың тонна сұйытылған газды және 312 миллион текше метр табиғи газды импорттау жоспарлануда.

Орта мерзімді макроэкономикалық жоспарлауға сәйкес, отын импортының көлемі серпінді түрде өсе береді: 2028 жылы импорт 1,67 миллион тоннаға жетеді, ал 2029 жылға қарай 1,77 миллион тоннаға жетеді деп болжануда.

Ресей Федерациясы Тәжікстан нарығына жанар-жағармай материалдарының негізгі стратегиялық жеткізушісі ретіндегі мәртебесін сақтап келеді.

Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Монополияға қарсы қызметтің ресми мәліметтері бойынша, 2026 жылдың алғашқы алты айында (қаңтар-маусым) елге 599,5 мың тонна мұнай өнімдері импортталған, оның 91,1%-ы Ресей Федерациясынан келген.

Жеткізу 2013 жылдан бері қолданыстағы үкіметаралық келісім аясында, экспорттық баждар алынбай және жыл сайын келісілген индикативті баланс шегінде жүзеге асырылады (2026 жылға 1,1 миллион тонна көлемінде белгіленген).

2026 жылдың жазындағы логистикалық үзілістер кейбір жанармай құю станцияларында уақытша дизель отынының тапшылығына және жергілікті бағалардың өсуіне әкелді, бұл жеткізу көздерін әртараптандыру бойынша практикалық қадамдарды жеделдетті.

Нәтижесінде республика аймақтық серіктестерімен — Қазақстанмен, Өзбекстанмен және Түрікменстанмен коммерциялық байланыстарды күшейтті. 2026 жылдың шілдесіне қарай Орталық Азия елдерінен импортталған бензин, дизель отыны және реактивті отынның жалпы көлемі үш есеге өсіп, 34 000 тоннаға жетті.

Көршілес елдерден жеткізілімдердің айтарлықтай өсуіне қарамастан, аймақтық импорт қазіргі уақытта тұрақтандырушы рөл атқарады және бажсыз ресейлік жеткізілімдерді толығымен алмастыра алмайды. Теңгерімді импорт моделін әзірлеу елдің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін маңызды міндет болып қала береді.

Фото: Азия-Плюс ақпарат агенттігі