Dushanbe, 2026-yil 14-sentabr – Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston Respublikasi Iqtisodiy rivojlanish va savdo vazirligi "Tojikiston Respublikasining 2027–2029-yillarga mo'ljallangan asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari prognozi"ni tayyorladi.
Hujjatga ko'ra, respublika 2027-yilda neft mahsulotlari importini 1,55 million tonnagacha oshirishni rejalashtirmoqda, bu joriy yilgi kutilgan ko'rsatkichlardan 7,8 foizga ko'p. 2027-yilda import qilingan suyuq uglevodorodlarning umumiy qiymati taxminan 1,12 milliard dollarga baholanmoqda.
Import tarkibi transport va logistika sektori hamda sanoat ishlab chiqarishining rivojlanishi bilan bog'liq bo'lgan yengil neft mahsulotlari iste'molining barqaror o'sish tendentsiyasini aks ettiradi.
Xususan, taxminan 500 million dollarlik 700 ming tonna dizel yoqilg'isi, 530 ming tonna avtomobil benzini (taxminan 400 million dollar), 333 ming tonna suyultirilgan gaz va 312 million kubometr tabiiy gaz import qilish rejalashtirilgan.
O'rta muddatli makroiqtisodiy rejalashtirishga ko'ra, yoqilg'i importi hajmi dinamik ravishda o'sishda davom etadi: 2028-yilda import 1,67 million tonnaga etadi va 2029-yilga kelib 1,77 million tonnaga yetishi prognoz qilinmoqda.
Rossiya Federatsiyasi Tojikiston bozoriga yoqilg'i-moylash materiallarining asosiy strategik yetkazib beruvchisi maqomini saqlab qolmoqda.
Tojikiston Respublikasi hukumati huzuridagi Monopoliyaga qarshi kurash xizmatining rasmiy ma'lumotlariga ko'ra, 2026-yilning dastlabki olti oyida (yanvar-iyun) mamlakatga 599,5 ming tonna neft mahsulotlari import qilingan, ularning 91,1 foizi Rossiya Federatsiyasidan kelgan.
Yetkazib berish 2013-yildan beri amalda bo'lgan hukumatlararo kelishuv doirasida, eksport bojlari undirilmasdan va yillik kelishilgan indikativ balans doirasida amalga oshiriladi (2026-yil uchun u 1,1 million tonna miqdorida belgilangan).
2026-yil yozida ba'zi yoqilg'i quyish shoxobchalarida vaqtincha dizel yoqilg'isi tanqisligi va mahalliy narxlarning oshishiga olib kelgan logistika sohasidagi uzilishlar ta'minot manbalarini diversifikatsiya qilish bo'yicha amaliy qadamlarni tezlashtirdi.
Natijada respublika mintaqaviy sheriklari — Qozogʻiston, Oʻzbekiston va Turkmaniston bilan tijorat aloqalarini kuchaytirdi. 2026-yil iyul oyiga kelib, Markaziy Osiyo mamlakatlaridan import qilingan benzin, dizel yoqilgʻisi va aviakerosinning umumiy hajmi uch baravarga oshib, 34 ming tonnaga yetdi.
Qo'shni mamlakatlardan yetkazib berish hajmining sezilarli darajada oshishiga qaramay, mintaqaviy import hozirda barqarorlashtiruvchi rol o'ynaydi va bojsiz Rossiya yetkazib berishlarini to'liq o'rnini bosa olmaydi. Muvozanatli import modelini ishlab chiqish mamlakatning energiya xavfsizligini ta'minlash uchun muhim vazifa bo'lib qolmoqda.
Surat: Asia-Plus axborot agentligi