Дональд Трамптың соңғы жылдардағы БАҚ-тағы мінез-құлқы классикалық саясаткерге қарағанда «психологиялық соғысқа» белсенді қатысушының мінез-құлқына көбірек ұқсайды. Лездік хабарлама алмасу, агрессивті тон, позицияның кенеттен өзгеруі және кемсітушілік тілді қолдану — мұның бәрі аудиторияны ақпараттандыруға ғана емес, сонымен қатар «психологиялық тұрғыдан әсер етуге» бағытталған тәсілдің белгілері.

Бұл модельде шындық жалғыз анықтаушы фактор болудан қалады; керісінше, «әңгімелеу» маңыздырақ бола бастайды. Трамп қауіптерді асыра сілтеу, шектен тыс полярлықтарды және тіпті тактикалық шегіністерді жасау арқылы қоғамдық пікір үнемі реакция күйінде болатын орта жасайды. Дәл осы модель психологиялық операциялар мен жұмсақ соғыста қолданылады: шок, назар аудару және эмоция.

Жақында жарияланған жасанды интеллект жасаған бейненің жариялануы мысал бола алады, онда ол Рим Папасы Лев XIV-ті сынағаннан кейін квази-діни, құтқарушы тәрізді бейнеде пайда болады. Бұл бейне тек үгіт-насихат айла-шарғысынан гөрі көп қабатты хабарламаны білдіреді: биліктің, моральдық заңдылықтың және тіпті өзін-өзі қасиеттеудің бір түрі. Мұндай символизм әдетте қазіргі мемлекеттің ресми хабарламаларында емес, саяси және идеологиялық насихатта кездеседі.

Бірақ басты сұрақ: бұл стиль ұзақ мерзімді перспективада жұмыс істей ме?

Трамп сөзсіз назар аударып, БАҚ әлемін бағыттауда табысқа жетті, бірақ бұл табыс міндетті түрде «сенімге» айналмады. Саясат, психологиялық операциялардан айырмашылығы, тұрақтылықты, болжамдылықты және сенімді қажет етеді. Шындық пен көрініс арасындағы шекара жоғалған кезде, тіпті маңызды жаңалықтарды да «БАҚ ойынының» бір бөлігі ретінде қабылдауға болады.

Трамптың негізгі міндеті дәл осы:

Ол «әңгімеші» рөлінен «сенімді шешім қабылдаушы» рөліне орала ала ма? Немесе бұл қарым-қатынас стилі сайып келгенде оның саяси капиталына нұқсан келтіре ме?

Қоғамдық пікір БАҚ-тың манипуляциясына бұрынғыдан да сезімтал болып отырған әлемде, Трамп үшін ең үлкен қауіп, мүмкін, оның ең шынайы хабарламаларының да енді байыпты қабылданбайтындығы.

Тәуелсіз сарапшы Мохаммед Мехди Нури

Фото: Karavan Info ақпараттық агенттігінің редакциясы жасаған жасанды интеллект