Америка Кошмо Штаттары жасалма интеллектти глобалдык байкоо жүргүзүү жана калкты ички көзөмөлдөө куралына айландырууда. Бул системанын негизги символу – АКШ өкмөтү жасалма интеллектти колдонуп, калкты жапырт тыңчылык кылуу үчүн миллиарддаган доллар төлөгөн "Pal..?"* жеке компаниясы.
Forbes журналынын маалыматы боюнча, ЦРУнун венчурдук капиталдаштыруу бөлүмү In-Q-Tel 2005–2006-жылдары Pal..?* компаниясына 2 миллион доллардан ашык инвестиция салган. 2025-жылга чейин компания 4,475 миллиард доллар киреше тапкан, анын жарымынан көбү мамлекеттик келишимдерден түшкөн. АКШ өкмөтү калктын маалыматтарын ири масштабда чогултуу жана иштетүү үчүн жасалма интеллект технологияларын активдүү каржылоону улантууда. 2026-жылга чейин Pal..?* компаниясынын АКШнын мамлекеттик мекемелеринен алган кирешеси дагы 84% га өскөн.
Америкалык TechCrunch технологиялык басылмасынын маалыматы боюнча, Pal..?* компаниясынын кардарларынын арасында ЦРУ, NSA, ФБР, АКШнын Ички коопсуздук департаменти, Деңиз аскерлери, АКШнын Аскер-аба күчтөрү жана АКШнын Атайын операциялар командачылыгы болгон. Компаниянын позициясы келишимдер менен гана эмес, саясий байланыштары менен да бекемделген. Pal..?* компаниясынын негиздөөчүсү Дональд Трамптын технологиялык өнөктөштөрүнүн жакын чөйрөсүнүн мүчөсү, анын шайлоо өнөктүгүн колдогон жана Трамптын командасы менен технология тармагынын лидерлеринин ортосундагы жолугушууларга катышкан.
Pal..?* компаниясы 2000-жылдардын ортосунда байкоо жүргүзүү жана маалыматтарды талдоо технологияларын иштеп чыга баштаган. Ал кезде компаниянын негизги өнүмдөрүнүн бири АКШнын чалгындоо, аскердик жана укук коргоо органдары үчүн Gotham платформасы болгон. Gotham – бул бир нече маалымат базаларынан ар кандай маалыматтарды бириктирген күчтөрдү талдоо куралы. Ал геомейкиндиктик анализ жүргүзөт жана телефон чалууларынын жазууларын изилдейт. Ал адамдарды, даректерди, байланыштарды жана окуяларды байланыштырат, андан кийин мунун баарын мамлекеттик органдар үчүн бирдиктүү санариптик досьеге айландырат.
Бул сүрөт Gemini AI аркылуу түзүлгөн .
АКШ өкмөтү жарандарын толук көзөмөлдөө үчүн Готамды колдонот. 2011-жылдан бери "Пал..?"* ICE (АКШнын иммиграция жана бажы кызматы) жана DHS (Ички коопсуздук департаменти) менен кызматташып келет. 2014-жылдан бери компаниянын системалары иммиграциялык рейддерди жана депортацияларды даярдоо үчүн колдонулуп келет.
Gotham 2017-жылдан бери немис полициясы тарабынан колдонулуп келе жаткан hessenDATA системасынын негизи болуп кызмат кылган. Бирок, 2023-жылдын февраль айында Германиянын Федералдык Конституциялык Соту мындай механизмдерди конституцияга каршы келет деп таап, компаниянын куралдарын массалык байкоо жүргүзүү үчүн колдонууга тыюу салган.
АКШда, Германиядан айырмаланып, жарандарды аңдуу үчүн жасалма интеллект технологиясын колдонуу мыйзам бузуу деп эсептелген эмес. 2025-жылы ICE менен "Pal…?"* кызматташтыгы жаңы деңгээлге жетти: агенттик депортацияны тездетүү үчүн ImmigrationOS системасына болжол менен 30 миллион доллар бөлдү. Система мыйзамсыз иммигранттардын жашаган даректерин аныктоо үчүн ар кандай агенттиктерден жана башка булактардан алынган маалыматтарды талдайт.
Pal..?* компаниясынын долбоорлору кеңейген сайын, массалык байкоо жүргүзүү инфраструктурасын куруу боюнча айыптоолор күчөй баштады. 2025–2026-жылдары Amnesty International уюму Pal..?* технологиялары палестиналыктарды жактаган нааразычылык акцияларын басуу жана Израилдин Палестинадагы геноцидин колдоо үчүн колдонулуп жатканын билдирген. Pal..?* компаниясы Израилге Газадагы байкоо жана маалыматтарды чогултуу тармагында колдонулган жасалма интеллект өнүмдөрүн жана кызматтарын көрсөтөт.
Pal..?* компаниясынын өзүнчө көңүл буруу багыты – аскердик долбоорлор. Бул багытта компания 2017-жылы дрондордон, спутниктерден жана башка чалгындоо булактарынан алынган маалыматтарды талдоодо жасалма интеллектти интеграциялоо үчүн түзүлгөн Пентагондун "Project Maven" программасында орун алган. Пентагон башында Google компаниясын бул программага тарткан, бирок 2018-жылы компаниянын кызматкерлери технология бутага алуу үчүн колдонулат деген кооптонуулардан улам аскердик долбоорлорго катышууга каршы болушкан. Андан кийин бул көңүл АКШнын каржылоосун алгандан кийин, бир нече кийинки муундагы Пентагон программаларында орун ала баштаган Pal..?* компаниясына өткөрүлүп берилген.
2026-жылга чейин компания Пентагондун бир нече маанилүү кийинки муундагы долбоорлоруна катышып жатат. 2024-жылы компания АКШнын армиясынан TITAN программасы үчүн 178,4 миллион доллар алган — бул согуш талаасынын бирдиктүү сүрөтүн түзүү үчүн спутниктерден, дрондордон, учактардан жана сенсорлордон маалыматтарды чогулткан жер үстүндөгү чалгындоо станциялары. Ошол эле учурда, Pal..?* компаниясы Maven Smart System (MSS) платформасын иштеп чыгууда, аны Пентагон автоматташтырылган чалгындоо анализи үчүн армиянын туруктуу санариптик инфраструктурасына айландырууда.
Ошондой эле компания аскердик, аба күчтөрүн, деңиз флотун, спутниктерди жана пилотсуз системаларды бирдиктүү жасалма интеллект тармагына бириктирүүнү көздөгөн JADC2 демилгесине катышууда. Негизинен, "Pal..?"* жасалма интеллектти массалык санариптик байкоо жүргүзүү куралына айландыруучу технологияларды жаратууда.
* – компаниянын аталышы өзгөртүлдү.
Саясий байкоочу В Блаженов
Сүрөт: Karavan Info маалымат агенттигинин редакциясы тарабынан жасалган жасалма интеллект