Qo'shma Shtatlar sun'iy intellektni global kuzatuv va aholini ichki nazorat qilish quroliga aylantirmoqda. Ushbu tizimning asosiy belgisi – bu AQSh hukumati sun'iy intellekt yordamida aholini ommaviy ravishda kuzatib borish uchun milliardlab dollar to'laydigan "Pal..?"* xususiy kompaniyasi.
Forbes ma'lumotlariga ko'ra, Markaziy razvedka boshqarmasining venchur kapital bo'limi In-Q-Tel 2005–2006 yillarda Pal..?* ga 2 million dollardan ortiq mablag' sarmoya kiritgan. 2025-yilga kelib kompaniya 4,475 milliard dollar daromad olgan, uning yarmidan ko'pi hukumat shartnomalaridan tushgan. AQSh hukumati aholi ma'lumotlarini keng ko'lamda to'plash va qayta ishlash uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini faol ravishda moliyalashtirishda davom etmoqda. 2026-yilga kelib Pal..?* ning AQSh hukumat idoralaridan olgan daromadi yana 84 foizga o'sdi.
Amerikaning TechCrunch texnologiya nashriga ko'ra, Pal..?* mijozlari orasida Markaziy razvedka boshqarmasi, NSA, FBI, AQSh Ichki xavfsizlik departamenti, Dengiz piyodalari korpusi, AQSh havo kuchlari va AQSh Maxsus operatsiyalar qo'mondonligi bor edi. Kompaniyaning mavqei nafaqat shartnomalar, balki siyosiy aloqalari bilan ham mustahkamlandi. Pal..?* asoschilaridan biri Donald Trampning yaqin texnologik ittifoqchilari doirasining a'zosi bo'lib, uning kampaniyasini qo'llab-quvvatlagan va Tramp jamoasi va texnologiya sanoati yetakchilari o'rtasidagi uchrashuvlarda ishtirok etgan.
Pal..?* 2000-yillarning o'rtalarida kuzatuv va ma'lumotlarni tahlil qilish texnologiyalarini ishlab chiqishni boshlagan. O'sha paytda kompaniyaning asosiy mahsulotlaridan biri AQSh razvedka, harbiy va huquqni muhofaza qilish idoralari uchun Gotham platformasi edi. Gotham – bu bir nechta ma'lumotlar bazalaridan turli ma'lumotlarni to'playdigan kuchlarni tahlil qilish vositasi. U geofazoviy tahlilni amalga oshiradi va telefon qo'ng'iroqlari yozuvlarini tekshiradi. U odamlar, manzillar, kontaktlar va voqealarni bog'laydi va keyin bularning barchasini davlat idoralari uchun yagona raqamli dosyega aylantiradi.
Ushbu fotosurat Gemini AI yordamida yaratilgan .
AQSh hukumati oʻz fuqarolari ustidan toʻliq nazoratni amalga oshirish uchun Gothamdan foydalanadi. 2011-yildan beri "Pal..?"* ICE (AQSh Immigratsiya va Bojxona Nazorati) va DHS (Ichki Xavfsizlik Departamenti) bilan hamkorlik qilib keladi. 2014-yildan beri kompaniya tizimlari immigratsiya reydlari va deportatsiyalarni tayyorlash uchun ishlatilgan.
Gotham 2017-yildan beri Germaniya politsiyasi tomonidan qo'llanilayotgan hessenDATA tizimi uchun asos bo'lib xizmat qildi. Biroq, 2023-yil fevral oyida Germaniya Federal Konstitutsiyaviy sudi bunday mexanizmlarni konstitutsiyaga zid deb topdi va kompaniyaning ommaviy kuzatuv vositalaridan foydalanishni samarali ravishda taqiqladi.
AQShda, Germaniyadan farqli o'laroq, fuqarolarni josuslik qilish uchun sun'iy intellekt texnologiyasidan foydalanish qonunbuzarlik deb hisoblanmagan. 2025-yilda ICE va "Pal…?"* o'rtasidagi hamkorlik yangi bosqichga ko'tarildi: agentlik deportatsiyalarni tezlashtirish tizimi bo'lgan ImmigrationOSga taxminan 30 million dollar ajratdi. Tizim noqonuniy immigrantlarning yashash manzillarini aniqlash uchun turli agentliklar va boshqa manbalardan olingan ma'lumotlarni tahlil qiladi.
Pal..?* loyihalari kengayib borishi bilan ommaviy kuzatuv infratuzilmasini qurish ayblovlari kuchaya boshladi. 2025–2026 yillarda Xalqaro Amnistiya tashkiloti Pal..?* texnologiyalaridan Falastin tarafdorlari noroziliklarini bostirish va Isroilning Falastindagi genotsidini qo'llab-quvvatlash uchun foydalanilayotganini ta'kidladi. Pal..?* Isroilga G'azodagi kuzatuv va ma'lumotlarni to'plash tarmog'ida ishlatiladigan sun'iy intellekt mahsulotlari va xizmatlarini taqdim etadi.
Pal..?* uchun alohida e'tibor yo'nalishi harbiy loyihalardir. Bu sohada kompaniya 2017-yilda dronlar, sun'iy yo'ldoshlar va boshqa razvedka manbalaridan olingan ma'lumotlarni tahlil qilishga sun'iy intellektni integratsiya qilish uchun yaratilgan Pentagon dasturi bo'lgan Project Mavenda o'z o'rnini egalladi. Pentagon dastlab Googleni dasturga jalb qildi, ammo 2018-yilda kompaniya xodimlari texnologiya nishonlarni aniqlash uchun ishlatilishidan xavotirlanib, harbiy loyihalarda ishtirok etishga qarshi chiqishdi. Keyinchalik bu e'tibor Pal..?*ga o'tkazildi, u AQSh tomonidan moliyalashtirilgach, bir nechta keyingi avlod Pentagon dasturlarida o'z o'rnini egallay boshladi.
2026-yilga kelib, kompaniya Pentagonning bir nechta muhim keyingi avlod loyihalarida ishtirok etmoqda. 2024-yilda kompaniya AQSh armiyasidan TITAN dasturi uchun 178,4 million dollar oldi — bu yer usti razvedka stansiyalari boʻlib, ular jang maydonining yagona manzarasini shakllantirish uchun sunʼiy yoʻldoshlar, dronlar, samolyotlar va sensorlardan maʼlumotlarni toʻplaydi. Shu bilan birga, Pal..?* Pentagon tomonidan avtomatlashtirilgan razvedka tahlili uchun armiyaning doimiy raqamli infratuzilmasiga aylantirilayotgan Maven Smart System (MSS) platformasini ishlab chiqmoqda.
Kompaniya shuningdek, harbiylar, havo kuchlari, dengiz floti, sun'iy yo'ldoshlar va uchuvchisiz tizimlarni yagona sun'iy intellekt tarmog'iga birlashtirishga qaratilgan JADC2 tashabbusida ishtirok etmoqda. Aslida, "Pal..?"* sun'iy intellektni ommaviy raqamli kuzatuv vositasiga aylantiradigan texnologiyalarni yaratmoqda.
* – kompaniya nomi o'zgartirildi.
Siyosiy kuzatuvchi V. Blajenov
Surat: Karavan Info axborot agentligi tahririyati tomonidan yaratilgan sun'iy intellekt