Душанбе, 02 сентябр, – АИ «Корвон Иттилоот».  Дар ҳошияи ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои узви Созмони ҳамкории Шанхай дар шаҳри Бишкек Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо Сарвазири Ҷумҳурии Ҳиндустон Нарендра Модӣ мулоқот анҷом дод. 

Дар рафти суҳбат ҷонибҳо масъалаҳои густариши минбаъдаи ҳамкории амалӣ ва эътимодбахшро баррасӣ намуда, ба соҳаҳои амният, тиҷорат ва сармоягузорӣ, энергетика, нақлиёт, технологияҳои рақамӣ, тандурустӣ, маориф ва фарҳанг таваҷҷуҳ зоҳир карданд.

Музокирот нишон дод, ки Душанбе ва Деҳлии Нав талош доранд муносибатҳои дуҷонибаро ба сатҳи васеътари амалӣ бароварда, аз муколамаи анъанавии сиёсӣ ба татбиқи лоиҳаҳои мушаххаси соҳавӣ ва густариши робитаҳои мустақим миёни сохторҳои давлатӣ ва муассисаҳои соҳавӣ гузаранд.

Зимни мулоқот ҷонибҳо доир ба рушди муносибатҳои байнидавлатӣ дар соҳаҳои сиёсӣ, тиҷоративу иқтисодӣ, илмию таълимӣ, фарҳангӣ ва амният табодули афкор намуданд.

Ба идомаи муколама дар сатҳи олӣ ва баланд, рушди ҳамкорӣ дар соҳаҳои амният ва мудофиа, таҳкими ҳамкории ҳарбию техникӣ ва омодасозии касбии хизматчиёни ҳарбӣ таваҷҷуҳи алоҳида зоҳир гардид.

Дар шароити тағйирёбии низоми амнияти минтақавӣ ҷонибҳо ҳамчунин зарурати муборизаи муштарак бо терроризм ва экстремизм, ҷиноятҳои киберӣ, ҷинояткории муташаккили фаромиллӣ ва дигар чолишу таҳдидҳои ҷаҳони муосирро таъкид карданд.

Барои Тоҷикистон самти Ҳиндустон дар ин бахш аҳамияти махсус дошта, мавқеи ҷуғрофии кишвар ва манфиатдории он ба таҳкими субот дар Осиёи Марказӣ ва Ҷанубӣ ин аҳамиятро боз ҳам бештар мекунад.

Тавсеаи робитаҳои тиҷоративу иқтисодӣ ва сармоягузорӣ аз ҷумлаи самтҳои афзалиятноки рӯзномаи дуҷониба арзёбӣ гардид.

Рӯйхати самтҳои баррасишуда нишон медиҳад, ки рӯзномаи иқтисодии эҳтимолии ду кишвар васеътар шуда истодааст. Ба он энергетика, бахусус энергетикаи «сабз», нақлиёт ва логистика, саноати нассоҷӣ, истихроҷи канданиҳои фоиданок, зеҳни сунъӣ, тандурустӣ ва истеҳсоли дорусозӣ дохил мешаванд.

Ҳамкорӣ дар соҳаи энергетика ҷойгоҳи махсус дорад. Барои Тоҷикистон, ки дорои иқтидори бузурги гидроэнергетикӣ буда, ҳамзамон рӯзномаи энергетикаи барқароршавандаро густариш медиҳад, технология, сармоягузорӣ ва таҷрибаи Ҳиндустон метавонад аҳамияти амалӣ дошта бошад.

Ҳамкории ояндадор дар самти зеҳни сунъӣ ва технологияҳои рақамӣ низ қобили таваҷҷуҳ аст. Ворид шудани масъалаи зеҳни сунъӣ ба рӯзномаи музокирот аз талоши ду кишвар барои равона кардани муносибатҳои дуҷониба на танҳо ба соҳаҳои анъанавӣ, балки ба бахшҳои нави технологӣ шаҳодат медиҳад.

Ҷонибҳо инчунин таҳкими робитаҳои башардӯстиро баррасӣ карданд. Сухан дар бораи ҳамкорӣ дар соҳаҳои фарҳанг ва маориф, табодули донишҷӯён, инчунин барқарор намудани робитаҳои мустақим миёни муассисаҳои тандурустӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олии ду кишвар меравад.

Чунин шакли ҳамкорӣ имкон медиҳад, ки созишҳои байнидавлатӣ ба сатҳи робитаи мустақими мутахассисон, донишҷӯён, табибон, муҳаққиқон ва муассисаҳои таълимӣ гузаронида шаванд.

Ба масъалаи рушди робитаҳои нақлиётӣ ва сайёҳӣ низ таваҷҷуҳи алоҳида зоҳир гардид. Ҷонибҳо аҳамияти зиёд намудани шумораи парвозҳои мустақим миёни Тоҷикистон ва Ҳиндустонро таъкид карданд.

Ҳамчунин масъалаи таъсиси низоми мутақобилаи вуруди бидуни раводид барои сайёҳон ба муҳлати то 15 рӯз баррасӣ гардид. Амалӣ шудани чунин ташаббус метавонад сафарҳои сайёҳиро осон намуда, робитаҳои башардӯстиро густариш диҳад ва ҳамзамон барои рушди табодули соҳибкорӣ имкониятҳои иловагӣ фароҳам оварад.

Мулоқоти Эмомалӣ Раҳмон ва Нарендра Модӣ густариши ҷуғрофия ва мазмуни шарикии Тоҷикистон ва Ҳиндустонро нишон медиҳад. Агар қаблан дар маркази ин муносибатҳо бештар муколамаи сиёсӣ, амният, маориф ва фарҳанг қарор дошта бошанд, имрӯз самтҳои сармоягузорӣ, технологӣ ва инфрасохторӣ низ бештар аҳамият пайдо мекунанд.

Формати «Осиёи Марказӣ + Ҳиндустон» низ аҳамияти махсус дорад. Барои Душанбе он як канали иловагии дипломатӣ барои ҳамкорӣ бо Деҳлии Нав буда, ҳамзамон имкон медиҳад ташаббусҳои дуҷониба бо рӯзномаи васеътари минтақавӣ пайваст карда шаванд.

Ҷонибҳо ҳамчунин масъалаҳои ҳамкорӣ дар чаҳорчӯби Созмони Милали Муттаҳид, Созмони ҳамкории Шанхай ва формати «Осиёи Марказӣ + Ҳиндустон»-ро баррасӣ карданд.

Дар маҷмӯъ, мулоқот дар Бишкек доираи васеи самтҳои эҳтимолии ҳамкориро — аз амният ва энергетика то зеҳни сунъӣ, дорусозӣ, нақлиёт ва сайёҳӣ — муайян намуд. Акнун нишондиҳандаи асосии самаранокии ин муколамаи сиёсӣ қобилияти табдил додани он ба лоиҳаҳои мушаххаси сармоягузорӣ, робитаҳои мустақими байни муассисаҳо, афзоиши гардиши савдо ва густариши робитаҳои инсонӣ хоҳад буд.

АКС: АМИТ «Ховар»