Душанбе,  30 октябр, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар шаҳри Душанбе Форуми чоруми байнипарлумонии давлатҳои Осиёи Марказӣ баргузор гардид, ки роҳбарони парламентҳо ва ҳайатҳои расмии кишварҳои минтақаро ба ҳам овард.

Иштирокдорон таҳти шиори «Ваҳдат ба хотири сулҳ, амният ва шукуфоии Осиёи Марказӣ» масъалаҳои мубрами ҳамкории минтақавӣ, нақши парламентҳо дар таҳкими заминаи ҳуқуқии ҳамкорӣ ва татбиқи амалии созишҳои бадастомадаро баррасӣ карданд. Дар натиҷаи ҳамоиш Эъломияи Душанбе қабул гардид.

Форум 29 октябр дар бинои Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ баргузор шуд.

Барои иштирок дар ин чорабинӣ Раиси Сенати Олий Маҷлиси Ҷумҳурии Ӯзбекистон Танзила Нарбаева, Раиси Қурултойи Ҷумҳурии Қазоқистон Айбек Дадебай, Раиси Маҷлиси Туркманистон Дунёгозел Гулманова ва муовини якуми Раиси Жогорку Кенеши Ҷумҳурии Қирғизистон Медербек Алиев бо ҳамроҳии ҳайатҳои расмии парлумонӣ ба Тоҷикистон омаданд.

Пеш аз оғози ҷаласа муҳтарам Рустами Эмомалӣ меҳмонони олимақомро дар даромадгоҳи бинои Маҷлиси Олӣ шахсан истиқбол гирифтанд. Ҳамзамон, дар ин ҷо аксбардории муштараки роҳбарони парламентҳои давлатҳои Осиёи Марказӣ баргузор гардид.

Муколамаи байнипарлумонӣ — заминаи ҳамкории минтақавӣ

Муҳтарам Рустами Эмомалӣ зимни ифтитоҳи форум ҳамкасбони худро аз давлатҳои дӯсту ҳамсоя ва аъзои ҳайатҳои расмии парлумонии кишварҳои минтақаро самимона хайрамақдам гуфтанд. Дар суханронии худ ӯ ба аҳамияти баргузории мунтазами вохӯриҳои байнипарлумонӣ барои рушди пайгиронаи муколамаи минтақавӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуд.

Ба гуфтаи ӯ, идомаи мунтазами форум, ки ташаббуси баргузории он аз қарорҳои Машварати сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ сарчашма мегирад, нишон медиҳад, ки ҳамкории байнипарлумонӣ ба самти устувор, низомнок ва дорои аҳамияти стратегӣ табдил ёфтааст.

Имрӯз дар Осиёи Марказӣ тадриҷан низоми нави муносибатҳои минтақавӣ ташаккул меёбад. Кишварҳо ҳамкории худро густариш дода, ба ҳамоҳангсозии манфиатҳои миллӣ, рушди робитаҳои мутақобилан судманд ва таҳкими иқтидори иқтисодии минтақа бо назардошти воқеияти муосири геополитикӣ аҳамияти махсус медиҳанд.

Иродаи сиёсии сарони давлатҳои минтақа омили муҳими пешбурди ин раванд мебошад. Бо шарофати он фазои эътимоду ҳамдигарфаҳмӣ таҳким ёфта, муколамаи созанда рушд мекунад ва робитаҳо дар сатҳҳои гуногун густариш меёбанд.

Дар ин низом ба парламентҳо нақши махсус дода мешавад. Мақомоти қонунгузор метавонанд дар ташаккули заминаи ҳуқуқии ҳамкории минтақавӣ, таъмини дастгирии қонунгузории созишҳои бадастомада ва мусоидат ба татбиқи амалии онҳо саҳм гузоранд. Аз ин рӯ, муколамаи байнипарлумонӣ яке аз механизмҳои табдил додани мувофиқаҳои сиёсӣ ба самтҳои мушаххаси фаъолияти муштарак ба ҳисоб меравад.

Аз афзалиятҳои умумӣ то натиҷаҳои амалӣ

Дар суханронии муҳтарам Рустами Эмомалӣ ҳамчунин мавқеи пайгиронаи Тоҷикистон оид ба таҳкими сулҳу субот, таъмини амният, густариши ҳамкории минтақавӣ ва рушди муколамаи созанда дар сатҳи бисёрҷониба таъкид гардид.

Идомаи вохӯриҳои мунтазами роҳбарони парламентҳо барои баррасии вазифаҳои муштарак ва ҳамоҳангсозии равишҳо ҷиҳати ҳалли онҳо имкониятҳои иловагӣ фароҳам меорад. Самаранокии амалии чунин ҳамкорӣ на танҳо аз изҳороти сиёсӣ, балки аз корҳои минбаъда барои иҷрои қарорҳои қабулшуда ва созишҳои бадастомада вобаста аст.

Дар ҷараёни ҷаласа роҳбарони парламентҳои давлатҳои Осиёи Марказӣ низ суханронӣ карда, мавқеи худро оид ба масъалаҳои мубрами ҳамкории минтақавӣ ва бандҳои рӯзномаи форум баён намуданд.

Иштирокдорон изҳори итминон карданд, ки натиҷаҳои ҳамоиш дар Душанбе ба таҳкими шарикии байнипарлумонӣ ва рушди минбаъдаи муносибатҳои дӯстона, созанда ва мутақобилан судманд миёни кишварҳои минтақа мусоидат хоҳанд кард.

Дар анҷоми ҷаласа аз рӯйи масъалаҳои рӯзнома Эъломияи Душанбе қабул гардид. Ин санад натиҷаи муҳокимаҳои форумро ҷамъбаст карда, дастоварди умумии мулоқотро инъикос намуд.

Дар шароите, ки давлатҳои Осиёи Марказӣ ба ҳамоҳангсозии манфиатҳои миллӣ, таҳкими амнияти минтақавӣ ва густариши робитаҳои иқтисодӣ ниёз доранд, муколамаи мунтазами байнипарлумонӣ аҳамияти бештар пайдо мекунад. Дар ин замина, Форуми Душанбе боз як минбари муҳими нигоҳдории эътимоди сиёсӣ ва рушди ҳамкории ниҳодӣ миёни кишварҳои минтақа гардид.

Акс: Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон.